Tadā bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannipatitvā āvuso aho losakatissatthero appapuñño appalābhī evarūpena nāma appapuññena appalābhinā kathaṃ ariyadhammo laddhoti kathentā nisīdiṃsu. Satthā dhammasabhāyaṃ gantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchi. Te imāya nāma bhanteti ārocesuṃ. Satthā bhikkhave eso bhikkhu attano appalābhibhāvañca ariyadhammalābhibhāvañca attanāva akāsi ayañhi pubbe paresaṃ lābhantarāyaṃ katvā appalābhī jāto Aniccaṃ dukkhaṃ anattāti vipassanāya yuttabhāvassa phalena ariyadhammalābhī jātoti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte kassapasammāsambuddhakāle aññataro bhikkhu ekaṃ kuṭumbikaṃ nissāya gāmakāvāse vasati pakatatto sīlavā vipassanāya yuttappayutto. Atheko khīṇāsavatthero himavante vasamāno anupubbena tassa bhikkhuno upaṭṭhākakuṭumbikassa vasanagāmaṃ sampatto. Kuṭumbiko therassa iriyāpatheyeva pasīditvā pattaṃ ādāya gharaṃ pavesetvā sakkaccaṃ bhojetvā thokaṃ dhammakathaṃ sutvā theraṃ vanditvā bhante amhākaṃ dhūravihārameva gacchatha mayaṃ sāyaṇhasamaye gantvā passissāmāti āha. Thero vihāraṃ gantvā nevāsikattheraṃ vanditvā āpucchitvā ekamantaṃ nisīdi. Sopi tena saddhiṃ paṭisanṭhāraṃ katvā laddho te āvuso bhikkhāhāroti pucchi. Āma laddhoti. Kahaṃ nāma laddhoti. Tumhākaṃ dhūragāme kuṭumbikaghareti. Evañca pana vatvā attano senāsanaṃ pucchitvā paṭijaggitvā pattacīvaraṃ paṭisāmetvā jhānasukhena phalasukhena vītināmento nisīdi. So kuṭumbiko sāyaṇhe gandhamālañca padīpatelañca gāhāpetvā vihāraṃ gantvā nevāsikattheraṃ vanditvā bhante eko āgantukatthero atthi āgato nu khoti pucchi. Āma āgatoti. Idāni kahañti. Asukasenāsane nāmāti. So tassa santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisinno dhammakathaṃ sutvā sītalavelāya cetiyañca bodhiyañca pūjetvā dīpe jāletvā ubhopi jane nimantetvā gato. Nevāsikattheropi Kho ayaṃ kuṭumbiko paribhinno sacāyaṃ bhikkhu imasmiṃ vihāre vasissati na maṃ esa kismiñci gaṇayissatīti there anattamanataṃ āpajjitvā imasmiṃ vihāre etassa avasanākāro mayā kātuṃ vaṭṭatīti tena upaṭṭhānavelāya āgatena saddhiṃ kiñci na kathesi. Khīṇāsavatthero tassa ajjhāsayaṃ jānitvā ayaṃ thero mama kule vā lābhe vā gaṇe vā apalibuddhabhāvaṃ na jānātīti attano vasanaṭṭhānaṃ gantvā jhānasukhena phalasukhena vītināmesi. Nevāsikopi punadivase nakhapiṭṭhena gaṇḍiṃ paharitvā nakhena dvāraṃ ākoṭetvā kuṭumbikassa gehaṃ agamāsi. So tassa pattaṃ gahetvā paññattāsane nisīdāpetvā āgantukatthero kahaṃ bhanteti pucchi. Nāhaṃ tava kulupakassa pavuttiṃ jānāmi gaṇḍiṃ paharanto dvāraṃ ākoṭento pabodhetuṃ nāsakkhiṃ hiyyo tava gehe paṇītabhojanaṃ bhuñjitvā jīrāpetuṃ asakkonto idāni niddaṃ okkantoyeva bhavissati tvaṃ pasīdamāno evarūpesuyeva ṭhānesu pasīdasīti āha. Khīṇāsavattheropi attano bhikkhācāravelaṃ sallakkhetvā sarīraṃ paṭijaggitvā pattacīvaramādāya ākāse uppatitvā aññattha agamāsi.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โลสกชาดก”