Tattheva te vattapadā esāva anusāsanī
alaṃ mitte sukhāpetuṃ amittānaṃ dukkhāya vāti.
Tattha paṭhameneva vitathanti tāta rājā nāma āditova musāvādaṃ nivāraye. Musāvādino hi rañño raṭṭhaṃ nirojaṃ hoti. Paṭhaviyā ojākammakaraṇaṭṭhānato sattaratanamattaṃ heṭṭhā Pavisati. Tato āhāre vā telamadhuphāṇitādīsu vā osadhesu ojā na hoti. Nirojāhārabhojino manussā bahvābādhā honti. Raṭṭhe thalajalapathesu āyo nuppajjati. Tasmiṃ anuppajjante rājāno duggatā honti. Te sevake saṅgaṇhituṃ na sakkonti. Asaṅgaṇhitā sevakā rājānaṃ gurucittena na olokenti. Evaṃ tāta musāvādo nāmesa nirojo. So jīvitahetupi na kātabbo. Saccaṃ pana sādhutaraṃ rasānanti tadeva pariggahetabbaṃ. Apica musāvādo nāma guṇaparidhaṃsako vipattipariyosāno dutiyacittavāre avīciparāyanaṃ karoti. Imasmiṃ panatthe dhammo have hato hantīti cetiyajātakaṃ kathetabbaṃ. Kodhanti tāta rājā nāma paṭhamameva kujjhanalakkhaṇaṃ kodhaṃpi nivāreyya. Tāta aññesaṃ hi kodho khippaṃ matthakaṃ na pāpuṇāti rājūnaṃ pāpuṇāti. Rājāno nāma vācāvudhā kujjhitvā olokitamattenāpi paraṃ vināsenti tasmā raññā aññehi manussehi atirekataraṃ nikkodhena bhavitabbaṃ khantimettānudayasampannena attano piyaputtaṃ viya lokaṃ volokentena. Tāta atikodhano hi rājā uppannaṃ yasaṃ rakkhituṃ na sakkoti. Imassa panatthassa dīpanatthaṃ khantivādijātakaculladhammapālajātakāni kathetabbāni. Culladhammapālajātakasmimhi mahāpatāpano rājā puttaṃ ghāṭetvā puttasokena hadayena phalitena matāya deviyā sayaṃpi deviṃ anusocanto hadayena phaliteneva mari. Atha ne tayopi Jane ekāhaḷaneva jhāpesuṃ. Tasmā raññā paṭhamameva musāvādaṃ vajjetvā dutiyaṃ kodho vajjetabbo. Hāsanti hassaṃ. Ayameva vā pāṭho. Tesu tesu kiccesu ubbillāvitacittatāya keḷisīlataṃ parihāsaṃ nivāreyya. Tāta raññā nāma keḷisīlena na bhavitabbaṃ. Aparapattiyena hutvā sabbakiccāni attapaccakkheneva kātabbāni. Ubbillāvitacitto hi rājā atuletvā kammāni karonto laddhaṃ yasaṃ vināseti. Imasmiṃ panatthe sarabhaṅgajātake purohitassa vacanaṃ gahetvā daṇḍakīrañño kīsavacche aparajjhitvā saha raṭṭhena ucchijjitvā kukkulaniraye nibbattabhāvo ca mātaṅgajātake mejjharañño brāhmaṇānaṃ kathaṃ gahetvā mātaṅgatāpase aparajjhitvā saha raṭṭhena ucchijjitvā niraye nibbattabhāvo ca ghaṭajātake dasabhātikarājadārakānaṃ mohamuḷhānaṃ vacanaṃ gahetvā kaṇhadīpāyane aparajjhitvā vāsudevakulassa nāsitabhāvo ca kathetabbo. Tato kiccāni bhāreyyāti evaṃ tāta paṭhamaṃ musāvādaṃ dutiyaṃ kodhaṃ tatiyaṃ adhammahāsaṃ vajjetvā tato pacchā rājā raṭṭhavāsīnaṃ kattabbakiccāni kāreyya. Taṃ vataṃ āhu khattiyāti khattiya mahārāja yaṃ mayā vuttaṃ etaṃ rañño vatasamādānanti porāṇakapaṇḍitā kathayiṃsu. Na taṃ kayirāti yaṃ tayā rāgādivasena pacchā tāpakaraṃ kammaṃ kataṃ hoti tato pubbe katato puna tādisaṃ kammaṃ na kayirā mā kareyyāsi tātāti. Vuccateti taṃ rañño aghanti vuccati. Evaṃ porāṇakapaṇḍitā kathayiṃsu. Sirī cāti idaṃ vessantarasakuṇo pubbe Bārāṇasiyaṃ pavattitaṃ kāraṇaṃ āharitvā dassento āha. Tattha abravunti suciparivāraseṭṭhinā pucchitā kathayiṃsu. Uṭṭhāne viriyeti yo poso uṭṭhāne ca viriye ca patiṭṭhito na ca paresaṃ sampattiṃ disvā ussuyyati tasmiṃ ahaṃ abhiramāmīti āha. Evaṃ tāva siriṃ kathesi. Ussuyyaketi alakkhī pana tāta pucchitā ahaṃ parasampattiṃ ussuyyake. Dūhadayeti duccitte. Kammadūsaketi kalyāṇakammaṃ dūsake. Yo kalyāṇakammaṃ dussanto appiyāyanto aṭṭiyanto na karoti tasmiṃ abhiramāmīti āha. Evaṃ kāḷakaṇṇī mahārāja ramati paṭirūpadesavāsādino kusalacakkassa bhañjanī. Suhadayoti sundaracitto hitacittako. Nūdāti nīhara. Nivesananti lakkhyā pana nivesanaṃ bhava patiṭṭhā hohi. Salakkhī dhitisampannoti mahārāja kāsipati so puriso paññāya ceva viriyena ca sampanno. Mahaggatoti mahajjhāsayo corānaṃ paccayabhūte gaṇhanto amittānaṃ mūlaṃ core gaṇhanto amittānaṃ aggaṃ chindatīti vadati. Sakkoti indo. Bhūtapatīti rājānaṃ ālapati. Uṭṭhāneti uṭṭhānaviriye. Nappamajjatīti sabbakiccāni karoti. Sa kalyāṇeti so devarājā uṭṭhānaviriye manaṃ karonto pāpakammaṃ akatvā kalyāṇe puññakammasmiṃyeva dhitiṃ katvā appamatto uṭṭhāne manaṃ karoti. Tassa pana kalyāṇakamme viriyakaraṇabhāvadassanatthaṃ sarabhaṅgajātake dvīsu devalokesu devatāhi saddhiṃ kapiṭṭhārāmaṃ āgantvā pañhaṃ pucchitvā dhammassa sutabhāvo mahākaṇhajātake attano ānubhāvena Janaṃ tosetvā osakkantassa sāsanassa pavattibhāvo cāti evamādīni vatthūni kathetabbāni. Gandhabbāti cātummahārājikānaṃ heṭṭhā catuyonikā devā catuyonikattāyeva kirete gandhabbā nāma jātā. Pitaroti brahmāno. Devāti upapattidevavasena chakāmāvacarā devā. Tādinoti tathāvidhassa kusalābhiratassa rañño te sājīvā honti samānajīvikā upajīvitabbā. Tādisā hi rājāno dānādīni puññāni karontā devatānaṃ pattiṃ denti. Tā taṃ pattiṃ anumoditvā sampaṭicchitvā dibbayasena vaḍḍhanti. Anutiṭṭhantīti tādisassa rañño viriyaṃ karontassa appamādaṃ āpajjantassa devatā anutiṭṭhanti anugacchanti dhammikaṃ rakkhaṃ saṃvidahanti. Soti so tvaṃ. Vāyamassu cāti tāni raṭṭhakiccāni karonto tulanavasena tīraṇavasena paccakkhakammavasena tesu tesu kiccesu viriyaṃ karassu. Tattheva te vattapadāti tāta yaṃ maṃ tvaṃ kiṃsu kiccaṃ kataṃ varanti pucchi tattha tava pañheyeva ete mayā paṭhameneva vitathanti ādayo vuttā ete vattapadā vattakoṭṭhāsā evaṃ tattha vattassu. Esāti yā te mayā kathitā esāva tava anusāsanī. Alanti evaṃ vattamāno hi rājā attano mitte sukhāpetuṃ amittānañca dukkhāya ayaṃ pariyatto samatthoti.