sīlavassu mahārāja dussīlo vinipātikoti.
Tattha padakānīti kāraṇapadāni. Yatthāti yesu dvīsu padesu sabbaṃ atthajātaṃ hitasukhaṃ patiṭṭhitaṃ. Aladdhassāti yo ca pubbe aladdhassa lābhassa lābho yā ca laddhassa anurakkhanā. Tāta anuppannassa hi lābhassa uppādanaṃ nāma bhāro uppannassa pana anurakkhanameva bhāro. Ekacco hi yasaṃ uppādetvāpi yase pamatto pamādaṃ uppādetvā pāṇātipātādīni karoti mahācoro hutvā raṭṭhaṃ vilumpamāno carati. Atha naṃ rājāno gāhāpetvā mahāvināsaṃ sampāpenti. Athavā. Uppannarūpādikāmaguṇesu pamatto ayoniso dhanaṃ nāsento sabbasāpateyye khīṇe kapaṇo hutvā cīrakavasano kapālamādāya carati. Pabbajito vā pana ganthadhurādivasena lābhasakkāraṃ nibbattetvā pamatto hīnāyāvattati aparo paṭhamajjhānādīni nibbattetvāpi muṭṭhasatitāya tathārūpe ārammaṇe bajjhitvā jhānā parihāyati. Evaṃ uppannassa yasassa vā jhānādilābhassa vā rakkhanameva dukkhataraṃ. Tadatthadīpanatthaṃ pana devadattassa vatthu mudulakkhaṇalomakassapahāritajātakasaṅkappajātakāni ca kathetabbāni. Eko pana lābhasakkāraṃ uppādetvā appamāde Ṭhatvā kalyāṇakammaṃ karoti. Tassa so yaso sukkapakkhe cando viya vaḍḍhati tasmā tvaṃ mahārāja appamatto payogasampattiyaṃ ṭhatvā dhammena rajjaṃ kārento tava uppannaṃ yasaṃ anurakkhāhīti. Jānāhīti bhaṇḍāgārikakammādikaraṇatthaṃ upadhārehi. Anakkhākitaveti anakkhe akitave ajūtakare ceva akerāṭike ca. Asoṇḍeti pūvasurāgandhamālāsoṇḍabhāvarahite. Avināsaketi tava santakānaṃ dhanadhaññādīnaṃ avināsake. Yoti yo amacco. Yañcevāti yañca te ghare dhanaṃ siyā taṃ rakkheyya. Sūtovāti rathasārathī viya. Yathā sārathī visamamagganivāraṇatthaṃ asse saṅgaṇhanto rathaṃ saṅgaṇheyya evaṃ yo saha bhogehi taṃ rakkhituṃ sakkoti so te amacco nāma. Tādisaṃ gahetvā bhaṇḍāgārikādikiccāni kāreyya. Susaṅgahītantajanoti tāta yassa hi rañño attano antojano ca antovalañjanakaparijano ca dānādīhi asaṅgahito hoti tassa anto nivesane suvaṇṇahiraññādīni tesaṃ asaṅgahitamanussānaṃ vasena nassanti anto bahi gacchanti tasmā tvaṃ suṭṭhu saṅgahitaantojano hutvā ettakaṃ nāma me vittanti sayaṃ attano dhanaṃ avekkhitvā asukaṭṭhāne nāma nidhiṃ nidhema asukassa iṇaṃ demāti idaṃ ubhayaṃpi na kare. Parapattiyāti parapattiyāpi tvaṃ mā kari sabbaṃ attapaccakkhameva kareyyāsīti vadati. Āyaṃ vayanti tato uppajjanakaṃ āyañca tesaṃ tesaṃ dātabbaṃ vayañca sayameva jāneyyāsīti. Katākatanti saṅgāme vā navakamme vā aññesu vā kiccesu Iminā idaṃ nāma mayhaṃ kataṃ iminā idaṃ nāma na katanti etaṃpi sayameva jāneyyāsi mā parapattiyo hosi. Niggaṇheti tāta rājā nāma sandhicchedādikārakaṃ niggahārahaṃ ānetvā dassitaṃ upaparikkhitvā sodhetvā porāṇakarājūhi ṭhapitadaṇḍaṃ oloketvā dosānurūpaṃ niggaṇheyya. Paggaṇheti yo pana paggahāraho hoti abhinnassa vā parabalassa bhinno bhinnassa vā sakabalassa ārādhako aladdhassa vā rajjassa āharako laddhassa vā thāvarakārako yena vā pana jīvitaṃ dinnaṃ hoti evarūpaṃ paggahārahaṃ paggahetvā mahantaṃ sakkāraṃ sammānaṃ kāreyya evaṃ hissa kiccesu aññepi uraṃ datvā kattabbaṃ karissanti. Jānapadanti janapadavāsīnaṃ sayaṃ atthaṃ attapaccakkheneva anusāsa. Adhammikā yuttāti adhammikā tattha tattha niyuttā āyuttakā lañcaṃ datvā vinicchayaṃ bhindantā tava dhanañca raṭṭhañca mā nāseyyuṃ iminā kāraṇena appamatto hutvā sayameva anusāsa. Vegenāti sahasā atuletvā atīretvā. Vegasāti atuletvā chandādivasena sahasā kataṃ kammaṃ hi na sādhu na sundaraṃ. Kiṃkāraṇā. Tādisañhi katvā mando pacchā vippaṭisāravasena idha loke apāyadukkhāni anubhonto paraloke ca anutappati. Ayaṃ panattho isīnamantaraṃ katvā kururājāti me sutanti kurujātakena dīpetabbo. Mā te adhisare mucca subāḷhamadhikopitanti tāta tava hadayaṃ kusalaṃ adhisaritvā atikkamitvā pavatte Paresaṃ akusalakamme suṭṭhu bāḷhaṃ adhikopitaṃ kujjhāpitaṃ hutvā mā mucca mā patiṭṭhiyatūti attho. Idaṃ vuttaṃ hoti tāta yadā te vinicchaye ṭhitassa iminā puriso vā hato sandhi vā chinnoti coraṃ dassenti tadā te paresaṃ vacanehi suṭṭhu kopitaṃpi hadayaṃ kodhavasena mā mucci apariggahetvā mā daṇḍaṃ paṇehi. Kiṃkāraṇā. Acoraṃpi hi coroti gahetvā ānenti tasmā akujjhitvā ubhinnaṃ attapaccatthikānaṃ kathaṃ sutvā suṭṭhu sodhetvā attapaccakkhena tassa corabhāvaṃ ñatvā paveṇiyā ṭhapitadaṇḍavasena kattabbaṃ karohi. Raññā hi uppannepi kodhe hadayaṃ sītalaṃ akatvā kammaṃ na kātabbaṃ. Yadā panassa hadayaṃ sītalaṃ nibbutaṃ hoti mudukaṃ tadā vinicchayakammaṃ kātabbaṃ. Pharuse hi citte pakkuṭṭhite udake mukhanimittaṃ viya kāraṇaṃ na paññāyati. Kodhasā hīti tāta kodhena hi bahūni phītāni rājakulāni akulabhāvaṃ gatāni mahāvināsameva pattānīti imassa panatthassa dīpanatthaṃ khantivādijātaka nāḷikīrarājavatthu sahassabāhuajjunavatthuādīni kathetabbāni. Patārayīti tāta ahaṃ paṭhavissaroti mā mahājanaṃ kāyaduccaritādiṃ anatthāya patārayi mā otārayi yathā taṃ anatthaṃ samādāya vattati mā evamakāsīti attho. Mā te āsīti tāta tava vijite manussajātikānaṃ vā tiracchānajātikānaṃ vā itthīpurisānaṃ dukkhudrayo dukkhappatti mā āsi. Yathā hi adhammikānaṃ rājūnaṃ vijite manussā kāyaduccaritādīni katvā niraye uppajjanti tava raṭṭhavāsīnaṃ taṃ dukkhaṃ yathā na hoti tathā karohīti attho. Apetalomahaṃsassāti attānuvādādibhayehi nibbhayassa. Iminā idaṃ dasseti tāta yo rājā kismiñci āsaṃ katvā attano kāmameva anussarati chandavasena yaṃ yaṃ icchati taṃ taṃ karoti vissaṭṭhayaṭṭhi viya andho niraṅkuso viya ca caṇḍahatthī hoti tassa sabbe bhogā vinassanti tassa taṃ bhogabyasanaṃ dukkhanti vuccati. Tattheva te vattapadāti purimanayeneva yojetabbaṃ. Rakkhassudānīti tāta tvaṃ imaṃ anusāsaniṃ sutvā idāni dakkho analaso puññānaṃ karaṇena puññakaro surādipariharaṇena asoṇḍo diṭṭhadhammikasamparāyikassa atthassa avināsena avināsako bhaveyyāsi. Sīlavassūti sīlavā ācārasampanno bhava dasasu rājadhammesu patiṭṭhāya rajjaṃ kārehi. Dussīlo vinipātikoti dussīlo hi mahārāja attānaṃ niraye vinipātento vinipātiko nāma hotīti.