dukkhena phuṭṭhā khalitāpi santā

chandā ca dosā na jahanti dhammanti bhūripañho kathetabbo. Kālāgatanti ettha dānaṃ dātabbakāle sīlaṃ rakkhanakāle uposathaṃ upavasanakāle saraṇesu patiṭṭhānakāle pabbajjaṃ karaṇakāle samaṇadhammaṃ karaṇakāle vipassanāvārasmiṃ yuñjanakāleti imāni dānādīni sampādento kālāgataṃ atthapadaṃ na riñcati na hāpeti nāma. Tathāvidhanti sakka sabbaññūbuddhā paccekabuddhā ca mahābodhisattā ca paññavantaṃ kathento evarūpaṃ puggalaṃ kathenti. Yo veti tatrāyaṃ parena attano kataṃ guṇaṃ jānātīti Kataññū. Evaṃ ñatvā pana yenassa guṇo kato tassa guṇaṃ paṭikaronto katavedī nāma. Dukkhitassāti attano sahāyassa dukkhappattassa dukkhaṃ attani āropetvā yo tassa uppannakiccaṃ sahatthena sakkaccaṃ karoti buddhādayo evarūpaṃ sappurisaṃ nāma kathenti. Apica sappurisā nāma kataññukatavedino hontīti satapatajātakacullahaṃsamahāhaṃsajātakādīni kathetabbāni. Etehi sabbehīti sakka devarāja yo etehi heṭṭhā vuttehi sīlādīhipi sabbehi guṇehi upeto. Saddhoti okappanasaddhāya samannāgato. Mudūti piyabhāṇī. Saṃvibhāgīti sīlasaṃvibhāgadānasaṃvibhāgābhiratattā saṃvibhāgī. Yācakānaṃ vacanaṃ ñatvā dānavasena vadaññū. Saṅgāhakanti catūhi saṅgahavatthūhi tesaṃ tesaṃ saṅgaṇhaṇato saṅgāhakaṃ. Madhuravacanatāya sakhilaṃ maṭṭhavacanatāya saṇhavācaṃ. Tathāvidhaṃ noti tathāvidhaṃ nu puggalaṃ adhigatayasaggalābhaggasaṅkhātā sirī no jahāti nāssa sirī vinassatīti.

Evaṃ mahāsatto gaganatale puṇṇacandaṃ uṭṭhāpento viya cattāro pañhe visajjesi. Tato paraṃ sesapañhānaṃ pucchā ca visajjanañca hoti. Sakko āha

subhāsitante anumodiyāna

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔,๓๙๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สรภังคชาดก”