Bodhisatto vīmaṃsissāmi tāva neti paṭhamaṃ sappassa santikaṃ gantvā avidūre ṭhatvā dīghāti pakkosi. So ekavacaneneva nikkhamitvā bodhisattaṃ vanditvā bhante imasmiṃ ṭhāne cattāḷīsa hiraññakoṭiyo tā sabbāpi nīharitvā harathāti āha. Bodhisatto evamatthu uppanne kicce jānissāmīti taṃ nivattāpetvā undurassa santikaṃ gantvā saddamakāsi. Sopi kho tatheva paṭipajji. Bodhisatto tampi nivattāpetvā sukassa santikaṃ gantvā sukāti pakkosi. Sopi ekavacaneneva rukkhaggato otaritvā bodhisattaṃ vanditvā kiṃ bhante mayhaṃ ñātakānaṃ santikaṃ gantvā himavantappadesato tumhākaṃ sañjātasālī āharāpessāmīti pucchi. Bodhisatto atthe sati jānissāmīti tampi nivattāpetvā idāni rājānaṃ Pariggaṇhissāmīti gantvā rājuyyāne vasitvā punadivase ākappasampattiṃ katvā bhikkhācāravattena nagaraṃ pāvisi. Tasmiṃ khaṇe sopi mittadubbhirājā alaṅkatahatthikkhandhavaragato mahantena parivārena nagaraṃ padakkhiṇaṃ karonto bodhisattaṃ dūratova disvā ayaṃ so kūṭatāpaso mama santike vasitukāmo āgato yāva parisamajjhe attanā mayhaṃ kataguṇaṃ na pakāsesi tāvadevassa sīsaṃ chindāpessāmīti purise oloketvā kiṃ karoma devāti vutte esa kūṭatāpaso maṃ kiñci yācitukāmo āgacchati maññe etassa kāḷakaṇṇitāpasassa maṃ passituṃ adatvāva etaṃ gahetvā pacchābāhuṃ bandhitvā catukke catukke paharantā nagarā nīharitvā āghātane sīsamassa chinditvā sarīraṃ sūle uttāsethāti āha. Te sādhūti sampaṭicchitvā gantvā niraparādhaṃ mahāsattaṃ bandhitvā catukke catukke paharantā āghātanaṃ netuṃ ārabhiṃsu. Bodhisatto pahaṭapahaṭaṭṭhāne ammatātāti akandanto nibbikāro imaṃ gāthamāha

saccaṃ kirevamāhaṃsu narā ekacciyā idha

kaṭṭhaṃ nipphavitaṃ seyyo na tvevekacciyo naroti.

Tattha saccaṃ kirevamāhaṃsūti avitathameva kira evaṃ vadanti. Narā ekacciyā idhāti idhekacce paṇḍitapurisā. Kaṭṭhaṃ nipphavitaṃ seyyoti nadiyā vuyhamānaṃ sukkhadāruṃ nipphavitaṃ uttāretvā thale ṭhapitaṃ seyyo sundaraṃ etanti vadamānā te purisā saccaṃ kira vadanti. Kiṃkāraṇā. Taṃ hi yāgubhattādīnaṃ pacanatthāya sītāturānaṃ Visīvanatthāya aññepi ca parissayānaṃ haraṇatthāya upakāraṃ hoti. Na tvevekacciyo naroti ekacco pana mittadubbhi akataññū pāpapuriso oghena vuyhamāno hatthe gahetvā uttārito na tveva varaṃ tathāhi ahaṃ imaṃ pāpapurisaṃ uttāretvā imaṃ attano dukkhaṃ āharinti.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๕๓๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. สัจจังกิรชาดก”