Punadivase sammāsambuddhe sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā jetavanaṃ āgamma bhikkhūnaṃ sugatovādaṃ datvā gandhakuṭiṃ pavisitvā paṭisallīne sāyaṇhasamaye dhammasabhāyaṃ sannipatitā bhikkhū passathāvuso mahāmoggallānattherānubhāvaṃ anupahacca saddhaṃ anupahacca bhoge macchariseṭṭhiṃ muhutteneva dametvā nibbisevanaṃ katvā pūve gāhāpetvā jetavanaṃ ānetvā satthu sammukhaṃ katvā sotāpattiphale patiṭṭhāpesi aho mahānubhāvo theroti therassa guṇakathaṃ kathentā nisīdiṃsu. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte bhikkhave kuladamakena nāma bhikkhunā kulaṃ aviheṭhetvā akilametvā pupphato reṇuṃ gaṇhantena bhamarena viya upasaṅkamitvā buddhaguṇe jānāpetabbanti vatvā theraṃ pasaṃsanto

Yathāpi bhamaro pupphaṃ vaṇṇagandhaṃ aheṭhayaṃ

paleti rasamādāya evaṃ gāme munī careti imaṃ dhammapade gāthaṃ vatvā uttariṃ therassa guṇaṃ pakāsetuṃ na bhikkhave idāneva moggallānena macchariseṭṭhī damito pubbepi taṃ dametvā kammaphalasambandhaṃ jānāpesiyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bārāṇasiyaṃ illīso nāma seṭṭhī ahosi asītikoṭivibhavo purisadosehi samannāgato khañjo kuṇī visamaakkhimaṇḍalo assaddho appasanno maccharī neva aññesaṃ deti na sayaṃ paribhuñjati. Rakkhasapariggahitapokkharaṇī viya tassa gehaṃ ahosi. Mātāpitaro panassa yāva sattamā kulaparivaṭṭā dānadāyakā dānapatino. So seṭṭhiṭṭhānaṃ labhitvāyeva kulavaṃsaṃ nāsetvā dānasālāyo jhāpetvā yācake pothetvā nikkaḍḍhitvā dhanameva saṇṭhapesi. So ekadivasaṃ rājupaṭṭhānaṃ gantvā attano gharaṃ āgacchanto ekaṃ maggakilantaṃ janapadamanussaṃ ekaṃ surāvārakaṃ ādāya pīṭhake nisīditvā ambilasurākosakaṃ pūretvā pūtimacchakena uttaribhaṅgena pivantaṃ disvā suraṃ pātukāmo hutvā cintesi sacāhaṃ suraṃ pivissāmi mayi pivante bahū pivitukāmā bhavissanti evaṃ me dhanaparikkhayo bhavissatīti. So taṇhaṃ adhivāsento vicaritvā gacchante gacchante kāle adhivāsetuṃ asakkonto vihatakappāso viya paṇḍukasarīro ahosi dhamanisanthatagatto. Athekadivasaṃ gabbhaṃ pavisitvā mañcakaṃ upagūhitvā nipajji. Tamenaṃ Bhariyā upasaṅkamitvā piṭṭhiṃ parimajjamānā kinte sāmi aphāsukanti pucchi. Sabbaṃ heṭṭhā kathitaniyāmeneva veditabbaṃ. Tenahi ekasseva te pahonakaṃ suraṃ karomīti puna vutte gehe surāya kāriyamānāya bahū paccāsiṃsanti antarāpaṇato āharāpetvā na sakkā idha nisinnena pātunti māsakamattaṃ datvā antarāpaṇato surāvārakaṃ āharāpetvā ceṭakena gāhāpetvā nagarā nikkhamitvā nadītīraṃ gantvā mahāmaggasamīpe ekaṃ gumbaṃ pavisitvā surāvārakaṃ ṭhapāpetvā gaccha tvanti ceṭakaṃ dūre nisīdāpetvā kosakaṃ pūretvā suraṃ pātuṃ ārabhi.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๕๖๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. อิลลีสชาดก”