Bhagavati hi sāvatthiyaṃ vassaṃ vasitvā cārikagamanena bhaddavatikaṃ nāma nigamaṃ sampatte gopālakā pasupālakā kasakā pathāvino ca satthāraṃ disvā vanditvā mā bhante bhagavā ambatiṭṭhaṃ agamāsi ambatiṭṭhe jaṭilassa assame ambatiṭṭhako nāma nāgo āsīviso ghoraviso bhagavantaṃ viheṭheyyāti vārayiṃsu. Bhagavā tesaṃ kathaṃ assuṇanto viya tesu yāvatatiyaṃ vārayamānesupi agamāsiyeva. Tatra sudaṃ bhagavati bhaddavatikāya avidūre aññatarasmiṃ vanasaṇḍe viharante tena samayena buddhupaṭṭhāko sāgato nāma thero pothujjanikāya iddhiyā samannāgato taṃ assamaṃ upasaṅkamitvā tassa nāgarājassa vasanaṭṭhāne tiṇasaṇṭharakaṃ paññāpetvā pallaṅkena nisīdi. Nāgo makkhaṃ asahamāno dhūmāyi. Theropi dhūmāyi. Nāgo pajjali. Theropi pajjali. Nāgassa tejo theraṃ na bādhati therassa tejo nāgaṃ bādhati. Evaṃ so khaṇena taṃ nāgarājānaṃ dametvā saraṇesu sīlesu patiṭṭhāpetvā satthu santikaṃ agamāsi. Satthāpi bhaddavatikāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā kosambiṃ agamāsi. Sāgatattherena Nāgassa damitabhāvo sakalajanapadaṃ paṭṭhari.

Kosambīnagaravāsino satthu paccuggamanaṃ katvā satthāraṃ vanditvā sāgatattherassa santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ ṭhitā evamāhaṃsu bhante yaṃ tumhākaṃ dullabhaṃ taṃ vadeyyātha tadeva mayaṃ paṭiyādessāmāti. Thero tuṇhī ahosi. Chabbaggiyā panāhaṃsu āvuso pabbajitānaṃ kāpotikā surā dullabhā ceva manāpā ca sace tumhe therassa pasannā kāpotikaṃ suraṃ paṭiyādethāti. Te sādhūti sampaṭicchitvā satthāraṃ svātanāya nimantetvā nagaraṃ pavisitvā attano attano gehe therassa dassāmāti kāpotikaṃ suraṃ pasannaṃ paṭiyādetvā theraṃ nimantetvā ghare ghare pasannaṃ adaṃsu. Thero pivitvā surāmadamatto nagarato nikkhamitvā dvārantare patitvā vippalapamāno nipajji. Satthā katabhattakicco nagarā nikkhamanto theraṃ tenākārena nipannaṃ disvā gaṇhatha bhikkhave sāgatanti gāhāpetvā ārāmaṃ agamāsi. Bhikkhū therassa sīsaṃ tathāgatassa pādamūle katvā taṃ nipajjāpesuṃ. So parivattetvā pāde tathāgatābhimukhe katvā nipajji. Satthā bhikkhū paṭipucchi kiṃ nu kho bhikkhave yaṃ pubbe sāgatassa mayi gāravaṃ taṃ idāni atthīti. Natthi bhanteti. Bhikkhave ambatiṭṭhakaṃ nāgarājānaṃ ko dametīti. Sāgato bhanteti. Kimpanetarahi sāgato udakadeḍḍubhakampi damituṃ sakkuṇeyyāti. No hetaṃ bhanteti. Api nu kho bhikkhave evarūpaṃ pātuṃ yuttaṃ yaṃ pivitvā evaṃ visaññī hotīti. Ayuttaṃ bhanteti. Atha kho Bhagavā theraṃ garahitvā bhikkhū āmantetvā surāmerayapāne pācittiyanti sikkhāpadaṃ paññāpetvā uṭṭhāyāsanā gandhakuṭiṃ pāvisi. Dhammasabhāyaṃ sannipatitā bhikkhū surāpānassa avaṇṇaṃ kathayiṃsu yāva mahādosañcetaṃ āvuso surāpānaṃ nāma tāva paññāsampannaṃ nāma iddhimantaṃ sāgataṃ yathā satthu guṇamattampi na jānāti tathā akāsīti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva suraṃ pivitvā pabbajitā visaññino honti pubbepi ahesuṃyevāti vatvā atītaṃ āhari.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๕๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. สุราปานชาดก”