๖. สีลวีมังสนชาดก
6. Sīlavīmaṃsanajātakaṃ
sīlaṃ kireva kalyāṇanti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ sīlavīmaṃsakaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha kathesi.
So kira kosalarājānaṃ nissāya jīvati tisaraṇagato akhaṇḍapañcasīlo tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū. Rājā ayaṃ sīlavāti tassa atirekaṃ sammānaṃ karoti. So cintesi ayaṃ rājā mayhaṃ aññehi brāhmaṇehi atirekaṃ sammānaṃ karoti ativiya maṃ garuṃ katvā passati kiṃ nu kho esa mama jātigottakulappadesasippasampattiṃ nissāya imaṃ sammānaṃ karoti udāhu sīlasampattiṃ vīmaṃsissāmi tāvāti. So ekadivasaṃ rājupaṭṭhānaṃ gantvā gharaṃ gacchanto ekassa heraññikassa phalakato anāpucchitvāva ekaṃ kahāpaṇaṃ gahetvā agamāsi. Atha naṃ heraññiko brāhmaṇe garubhāvena kiñci avatvā nisīdi. Punadivase dve kahāpaṇe gaṇhi. Heraññiko tatheva adhivāsesi. Tatiyadivase kahāpaṇamuṭṭhiṃ aggahesi. Atha naṃ heraññiko ajja te tatiyo divaso rājakuṭumbaṃ vilumpantassāti rājakuṭumbaṃ vilumpakacoro me gahitoti tikkhattuṃ viravi. Atha naṃ manussā ito cito ca āgantvā cirandāni tvaṃ sīlavā viya vicarīti dve tayo pahāre datvā bandhitvā rañño dassesuṃ. Rājā vippaṭisārī hutvā kasmā brāhmaṇa evarūpaṃ dussīlakammaṃ karosīti vatvā gacchatha tassa rājāṇaṃ karothāti āha. Brāhmaṇo nāhaṃ mahārāja coroti āha. Atha kasmā rājakuṭumbikassa phalakato Kahāpaṇe gaṇhīti. Evaṃ mayā tayi mama atisammānaṃ karonte kiṃ nu kho rājā mama jātiādīni nissāya atisammānaṃ karoti udāhu sīlaṃ nissāyāti vīmaṃsanatthāya taṃ kataṃ idāni pana mayā ekaṃsena ñātaṃ yathā sīlameva nissāya tayā mama sammāno kato na jātiādīni tathā hi medāni rājāṇaṃ kāresīti vatvā svāhaṃ iminā kāraṇena imasmiṃ loke sīlameva uttamaṃ sīlaṃ pamukhanti sanniṭṭhānaṃ gato imassa panāhaṃ sīlassa anucchavikaṃ karonto gehe ṭhito kilese paribhuñjanto na sakkhissāmi kātuṃ ajjeva jetavanaṃ gantvā satthu santike pabbajissāmi pabbajjaṃ me dehi devāti rājānaṃ anujānāpetvā jetavanābhimukho pāyāsi. Atha naṃ ñātisuhajjabandhavā sannipatitvā nivāretuṃ asakkontā nivattiṃsu.