Bodhisatto payojitamanussānaṃ santikā taṃ kathaṃ sutvā tesaṃ tattato acorabhāvaṃ ñatvā makkaṭiyā gahitaṃ pilandhanaṃ upāyeneva pātessāmīti geṇḍumayāni pilandhanāni kāretvā uyyāne makkaṭiyo gāhāpetvā hatthapādagīvāsu geṇḍupilandhanāni pilandhāpetvā vissajjesi. Itarā makkaṭī pilandhanaṃ rakkhamānā uyyāneyeva Nisīdi. Bodhisatto manusse āṇāpesi gacchatha tumhe uyyāne sabbā makkaṭiyo upadhāretha yassā taṃ pilandhanaṃ passatha taṃ uttāsetvā pilandhanaṃ gaṇhathāti. Tāpi kho makkaṭiyo pilandhanaṃ no laddhanti tuṭṭhappahaṭṭhā uyyāne vicarantiyo tassā santikaṃ gantvā passa amhākaṃ pilandhananti āhaṃsu. Sā makkaṭī asahamānā kiṃ iminā geṇḍupilandhanenāti muttāhāraṃ pilandhitvā nikkhami. Atha naṃ te purisā disvā pilandhanaṃ chaḍḍāpetvā āharitvā bodhisattassa adaṃsu. So taṃ ādāya rañño dassetvā idaṃ te deva pilandhanaṃ te pañcapi acorā idampana uyyāne makkaṭiyā ābhatanti āha. Kathaṃ pana te paṇḍita makkaṭiyā hatthaṃ āruḷhabhāvo ñāto kathaṃ gahitanti. So sabbaṃ ācikkhi. Rājā tuṭṭhamānaso saṅgāmasīsādīsu nāma sūrādayo icchitabbā hontīti bodhisattassa thutiṃ karonto imaṃ gāthamāha

ukkaṭṭhe sūramicchanti mantīsu akutūhalaṃ

piyañca annapānamhi atthe jāte ca paṇḍitanti.

Tattha ukkaṭṭheti upakaṭṭhe ubhato byūḷhe saṅgāme sampahāre vattamāneti attho. Sūramicchantīti asaniyāpi matthake pavattamānāya apalāyinaṃ sūraṃ icchanti tasmiṃ hi khaṇe evarūpo saṅgāmayodho paṭṭhetabbo hoti. Mantīsu akutūhalanti kattabbākattabbaṃ kiccaṃ sammantanakāle uppanne mantīsu yo akutūhalo avikiṇṇavāco mantaṃ na bhindati taṃ icchanti tādiso hi Tesu ṭhānesu paṭṭhetabbo hoti. Piyañca annapānamhīti madhure annapāne paccupaṭṭhite sahaparibhuñjanatthāya piyaṃ puggalaṃ paṭṭhenti tādiso hi tasmiṃ kāle paṭṭhetabbo hoti. Atthe jāte ca paṇḍitanti atthagambhīre dhammagambhīre kismiñcideva kāraṇe vā pañhe vā uppanne paṇḍitaṃ vicakkhaṇaṃ icchanti tathārūpo hi tasmiṃ samaye paṭṭhetabbo hotīti.