๙. กุณฑกปูวชาดก

9 Kuṇḍakapūvajātakaṃ

yathanno puriso hotīti idaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto mahāduggataṃ ārabbha kathesi.

Sāvatthiyaṃ hi kadāci ekameva kulaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dānaṃ deti kadāci tīṇi cattāri ekato hutvā kadāci gaṇabandhena kadāci vīthisabhāgena kadāci sakalanagaraṃ chandakaṃ saṃharitvā. Tadā pana vīthibhattaṃ nāma ahosi. Atha manussā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa yāguṃ datvā khajjakaṃ āharathāti āhaṃsu. Tadā paneko paresaṃ bhatikārako duggatamanusso tattha vīthiyaṃ vasamāno cintesi ahaṃ yāguṃ dātuṃ na sakkhissāmi khajjakampi dassāmīti saṇhaṃ kuṇḍakaṃ maddāpetvā udakena temetvā akkapaṇṇena veṭhetvā kukkuḷe pacitvā idaṃ buddhassa dassāmīti taṃ ādāya Gantvā satthu santike ṭhito khajjakaṃ āharathāti ekasmiṃ vacane vuttamatte sabbappaṭhamaṃ gantvā taṃ pūvaṃ satthu patte patiṭṭhāpetvā aṭṭhāsi. Satthā aññehi dīyamānaṃ khajjakaṃ agahetvā tameva pūvakhajjakaṃ paribhuñji.

Tasmiṃyeva khaṇe sammāsambuddhena kira mahāduggatassa kuṇḍakakhajjakaṃ ajigucchitvā amataṃ viya paribhuttanti sakalanagaraṃ ekakolāhalamahosi. Rājarājamahāmattādayo antamaso dovārike upādāya sabbeva sannipatitvā satthāraṃ vanditvā mahāduggataṃ upasaṅkamitvā handa bho sataṃ gahetvā dve satāni gahetvā pañca satāni gahetvā amhākaṃ pattiṃ dehīti vadiṃsu. So satthāraṃ paṭipucchitvā jānissāmīti satthu santikaṃ gantvā tamatthaṃ ārocesi. Satthā dhanaṃ gahetvā sabbasattānaṃ pattiṃ dehīti āha. So dhanaṃ gahetuṃ ārabhi. Manussā diguṇacatugguṇaaṭṭhaguṇādivasena dadantā nava hiraññakoṭiyo adaṃsu. Satthā anumodanaṃ katvā vihāraṃ gantvā bhikkhūhi vatte dassite sugatovādaṃ datvā gandhakuṭiṃ pāvisi. Rājā sāyaṇhasamaye mahāduggataṃ pakkosāpetvā seṭṭhiṭṭhānena pūjesi. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso satthā mahāduggatena dinnaṃ kuṇḍakapūvaṃ ajigucchanto amataṃ viya paribhuñji mahāduggatopi bahudhanañca seṭṭhiṭṭhānañca labhitvā mahāsampattiṃ pattoti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva mayā Ajigucchantena tassa kuṇḍakapūvo paribhutto pubbe rukkhadevatāyapi hutvā paribhuttoyeva tadāpi cesa maṃ nissāya seṭṭhiṭṭhānaṃ alatthevāti vatvā atītaṃ āhari.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๖๗๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. กุณฑกปูวชาดก”