Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto rañño uyyāne kusanāḷigacche devatā hutvā nibbatti. Tasmiṃyeva pana uyyāne maṅgalasilaṃ nissāya ujugatakkhandho parimaṇḍalasākhāviṭapasampanno rañño santikā laddhasammāno rucamaṅgalarukkho atthi. Samukhakotipi vuccati. Tasmiṃ eko mahesakkho devarājā nibbatti. Bodhisattassa tena saddhiṃ mittasanthavo ahosi. Tadā rājā ekatthambhake pāsāde vasati. Tassa so thambho cali. Athassa calitabhāvaṃ rañño ārocesuṃ. Rājā vaḍḍhakī pakkosāpetvā tātā mama ekatthambhakassa maṅgalappāsādassa thambho calito ekaṃ sāratthambhaṃ āharitvā taṃ niccalaṃ kārethāti āha. Te sādhu devāti rañño vacanaṃ sampaṭicchitvā tadanucchavikaṃ rukkhaṃ pariyesamānā aññattha adisvā uyyānaṃ pavisitvā taṃ samukhakarukkhaṃ disvā rañño santikaṃ gantvā kiṃ tātā diṭṭho tadanucchaviko rukkhoti vutte diṭṭho deva apica kho naṃ chindituṃ na visahāmāti āhaṃsu. Kiṃkāraṇāti. Mayaṃ aññatra rukkhaṃ apassantā uyyānaṃ pavisimhā tatrāpi ṭhapetvā maṅgalarukkhaṃ aññaṃ na passāma iti naṃ maṅgalarukkhatāya chindituṃ na visahāmāti. Gacchatha chinditvā pāsādaṃ thiraṃ karotha mayaṃ aññaṃ maṅgalarukkhaṃ karissāmāti. Te sādhūti balikammaṃ gahetvā uyyānaṃ gantvā sve chindissāmāti rukkhassa balikammaṃ katvā nikkhamiṃsu. Rukkhadevatā taṃ kāraṇaṃ ñatvā sve mayhaṃ vimānaṃ nāsessati dārake gahetvā kuhiṃ gamissāmīti gantabbaṭṭhānaṃ Apassantī puttake gīvāyaṃ gahetvā parodi. Tassā sandiṭṭhasambhattā rukkhadevatā gantvā kiṃ etanti pucchitvā taṃ kāraṇaṃ sutvā sayampi vaḍḍhakīnaṃ paṭikkhipanupāyaṃ apassantiyo taṃ parissajjitvā rodituṃ ārabhiṃsu.

Tasmiṃ samaye bodhisatto rukkhadevataṃ passissāmīti tattha gantvā taṃ kāraṇaṃ sutvā hotu mā cintayittha ahaṃ taṃ rukkhaṃ chindituṃ na dassāmi sve vaḍḍhakīnaṃ āgatakāle mama kāraṇaṃ passathāti tā devatāyo samassāsetvā punadivase vaḍḍhakīnaṃ āgatavelāya kakaṇṭakavesaṃ gahetvā vaḍḍhakīnaṃ purato gantvā maṅgalarukkhassa mūlaṃ pavisitvā taṃ rukkhaṃ susiraṃ viya katvā rukkhamajjhena abhiruhitvā khandhamatthakena nikkhamitvā sīsaṃ kampayamāno nipajji. Mahāvaḍḍhakī taṃ kakaṇṭakaṃ disvā rukkhaṃ hatthena paharitvā susirarukkho eso nissāro hiyyo anupadhāretvāva balikammaṃ karimhāti ekaghanaṃ mahārukkhaṃ garahitvā pakkāmi. Rukkhadevatā bodhisattaṃ nissāya vimānassa sāmikā jātā. Tassā paṭisaṇṭhāratthāya sandiṭṭhasambhattā bahū devatā sannipatiṃsu. Rukkhadevatā vimānaṃ me laddhanti tuṭṭhacittā tāsaṃ devatānaṃ majjhe bodhisattassa guṇaṃ kathayamāno bho devatā mayaṃ mahesakkhā devatā hutvāpi dandhapaññatāya imaṃ upāyaṃ na jānimhā kusanāḷidevatā pana attano ñāṇasampattiyā amhe vimānasāmike akāsi mitto nāma sadisopi adhikopi hīnopi Kattabboyeva sabbopi attano thāmena sahāyānaṃ uppannaṃ dukkhaṃ nittharitvā sukhe patiṭṭhāpentiyevāti mittadhammaṃ vaṇṇayitvā imaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๗๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กุสนาฬิชาดก”