Bodhisatto dāsaṃ apassanto kaṭāhako na dissati kuhiṃ gato pariyesatha nanti samantā manusse payojesi. Tesu eko tattha gantvā taṃ disvāva sañjānitvā attānaṃ ajānāpetvā gantvā bodhisattassa ārocesi. Bodhisatto, taṃ pavuttiṃ sutvā ayuttaṃ tena kataṃ gantvā naṃ gahetvā āgamissāmīti rājānaṃ āpucchitvā mahantena parivārena nikkhami. Seṭṭhī kira paccantaṃ gacchatīti sabbattha pākaṭo jāto. Kaṭāhako seṭṭhī kira āgacchatīti sutvā cintesi na so aññena kāraṇena āgacchati maṃ nissāyevassa āgamanena bhavitabbaṃ sace panāhaṃ palāyissāmi puna Āgantuṃ na sakkā bhavissati atthi panesa upāyo mama sāmikassa paṭipathaṃ gantvā dāsakammaṃ katvā tameva ārādhessāmīti. So tato paṭṭhāya parisamajjhe evaṃ bhāsati aññe bālamanussā attano bālabhāvena mātāpitūnaṃ guṇaṃ ajānantā tesaṃ bhojanavelāya apacitikammaṃ akatvā tehi saddhiṃyeva bhuñjanti mayampana mātāpitūnaṃ paribhuñjanakāle paṭiggahaṃ upanema kheḷasarakaṃ upanema bhojanāni upanema pānīyampi vījanimpi gahetvā upatiṭṭhāmāti yāva sarīravalañjanakāle udakakalasaṃ ādāya paṭicchannaṭṭhānagamanā sabbaṃ dāsehi sāmikānaṃ kattabbakiccaṃ pakāsesi. So evaṃ purisaṃ uggaṇhāpetvā bodhisattassa paccantasamīpaṃ āgatakāle sassuraṃ avoca tāta mama kira pitā tumhākaṃ dassanatthāya āgacchati tumhe khādanīyabhojanīyaṃ paṭiyādāpetha ahaṃ paṇṇākāraṃ gahetvā paṭipathaṃ gamissāmīti. So sādhu tātāti sampaṭicchi.

Kaṭāhako bahupaṇṇākāramādāya mahantena parivārena gantvā bodhisattaṃ vanditvā paṇṇākāraṃ adāsi. Bodhisattopi paṇṇākāraṃ gahetvā tena saddhiṃ paṭisaṇṭhāraṃ katvā pātarāsakāle khandhāvāraṃ nivāsetvā sarīravalañjanatthāya paṭicchannaṭṭhānaṃ pāvisi. Kaṭāhako attano parivāraṃ nivattāpetvā kalasaṃ ādāya bodhisattassa santikaṃ gantvā udakakiccapariyosāne pādesu patitvā sāmi ahaṃ tumhākaṃ yattakaṃ icchatha tattakaṃ dhanaṃ dassāmi mā me yasaṃ antaradhāyitthāti āha. Bodhisatto tassa vattasampadāya pasīditvā mā bhāyi Natthi te mama santikā antarāyoti samassāsetvā paccantanagaraṃ pāvisi. Mahanto sakkāro ahosi. Kaṭāhakopissa nirantaraṃ dāsena kattabbakiccaṃ karoti. Atha naṃ ekāya velāya sukhanisinnaṃ paccantaseṭṭhī āha mahāseṭṭhi mayā tumhākaṃ paṇṇaṃ disvāva tumhākaṃ puttassa dārikā dinnāti. Bodhisatto kaṭāhakaṃ puttameva katvā tadanucchavikaṃ piyavacanaṃ vatvā seṭṭhiṃ tosesi tato paṭṭhāya kaṭāhakassa mukhaṃ oloketuṃ samattho nāma nāhosi. Athekadivasaṃ mahāsatto seṭṭhidhītaraṃ pakkositvā ehi amma sīse me ūkā vicināhīti taṃ āgantvā ūkā gahetvā ṭhitaṃ piyavacanaṃ vatvā amma kacci te mama putto sukhadukkhesu appamatto ubho janā sammodamānā samaggasaṃvāsaṃ vasathāti pucchi. Tāta mahāseṭṭhiputtassa añño doso natthi kevalaṃ āhāraṃ garahatīti. Amma niccakālepesa dukkhasīlova apica te ahantassa mukhabandhanamantaṃ dassāmi taṃ tvaṃ sādhukaṃ uggaṇhitvā mama puttassa bhojanakāle garahantassa uggahitaniyāmeneva purato ṭhatvā vadeyyāsīti gāthaṃ uggaṇhāpetvā katipāhaṃ vasitvā bārāṇasimeva agamāsi. Kaṭāhakopi bahukhādanīyabhojanīyamādāya anumaggaṃ gantvā bahuṃ dhanaṃ datvā vanditvā nivatti. So bodhisattassa gatakālato paṭṭhāya atirekamānī ahosi. So ekadivasaṃ seṭṭhidhītāya nānaggarasabhojanaṃ upanetvā kaṭacchuṃ ādāya parivisantiyā bhattaṃ garahituṃ ārabhi. Seṭṭhidhītā Bodhisattassa santike uggahitaniyāmeneva imaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๗๒๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. กฏาหกชาดก”