Daḷhaṃ daḷhassa khipatīti idaṃ satthā jetavane viharanto rājovādaṃ ārabbha kathesi.

So tesakuṇajātake āvibhavissati. Ekasmiṃ pana divase kosalarājā ekaṃ agatigataṃ dubbinicchayaṃ aṭṭaṃ vinicchinitvā bhuttapātarāso allahattho va alaṅkatarathaṃ abhiruyha satthu santikaṃ gantvā phullapadumasassirikesu pādesu nipatitvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Atha naṃ satthā etadavoca handa kuto nu tvaṃ mahārāja āgacchasi divādivasassāti. Bhante ajja ekaṃ agatigataṃ dubbinicchayaṃ aṭṭaṃ vinicchinanto okāsaṃ alabhitvā idāni taṃ vicāretvā bhuñjitvā allahattho va tumhākaṃ upaṭṭhānaṃ āgatomhīti. Satthā mahārāja dhammena samena aṭṭavinicchayaṃ nāma kusalaṃ saggamaggo eva, anacchariyaṃ kho panetaṃ yaṃ tumhe mādisassa sabbaññussa santikā ovādaṃ labhamānā dhammena aṭṭaṃ vinicchineyyātha, etadeva acchariyaṃ Yaṃ pubbe rājāno asabbaññūnampi paṇḍitānaṃ ovādaṃ sutvā dhammena samena aṭṭaṃ vinicchinanto cattāri agatigamanāni vivajjetvā dasarājadhamme akopetvā dhammena rajjaṃ kāretvā saggapadaṃ pūriyamānā agamaṃsūti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa aggamahesiyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gahetvā laddhagabbhaparihāro sotthinā mātu kucchimhā nikkhami. Nāmagahaṇadivase panassa brahmadattakumārotveva nāmaṃ kariṃsu. So anupubbena vayappatto soḷasavassikakāle takkasilaṃ gantvā sabbasippesu nipphattiṃ patvā pituaccayena rajje patiṭṭhāya dhammena samena rajjaṃ kāresi, chandādivasena agatiṃ agantvā vinicchayaṃ anusāsi. Tasmiṃ evaṃ dhammena rajjaṃ kārente amaccāpi dhammeneva vohāraṃ vinicchiniṃsu. Vohāresu dhammena vinicchiyamānesu kūṭaṭṭakā nāma na ahesuṃ. Tesaṃ abhāvā aṭṭatthāya rājaṅgaṇe uparavo pacchijji. Amaccā divasampi vinicchayaṭṭhāne nisīditvā kañci vinicchayatthāya āgacchantaṃ adisvā uṭṭhāya pakkamanti. Vinicchayaṭṭhānaṃ chaḍḍetabbabhāvaṃ pāpuṇi. Bodhisatto cintesi mayi dhammena rajjaṃ kārente vinicchayatthāya āgacchantā nāma natthi, uparavo pacchijji, vinicchayaṭṭhānaṃ chaḍḍetabbabhāvaṃ pattaṃ, idāni mayā attano aguṇaṃ pariyesituṃ vaṭṭati, ayaṃ nāma me aguṇoti ñatvā taṃ pahāya guṇesu yeva vattissāmīti. Tato paṭṭhāya atthi nu kho me koci aguṇavādīti pariggaṇhanto Antovalañjanakānaṃ antare kañci aguṇavādiṃ adisvā attano guṇakathameva sutvā ete mayhaṃ bhayenāpi aguṇaṃ avatvā guṇameva vadeyyunti bahivalañjanake pariggaṇhanto tatthāpi adisvā antonagaraṃ pariggaṇhi. Bahinagare catūsu dvāresu dvāragāmake pariggaṇhi. Tatthāpi kañci aguṇavādiṃ adisvā attano guṇakathameva sutvā janapadaṃ pariggaṇhissāmīti amacce rajjaṃ paṭicchāpetvā rathaṃ abhiruyha sārathimeva gahetvā aññātakavesena nagarā nikkhamitvā janapadaṃ pariggaṇhamāno yāva paccantabhūmiṃ gantvā kañci aguṇavādiṃ adisvā attano guṇakathameva sutvā paccantasīmato mahāmaggena nagarābhimukhoyeva nivatti.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๘๑๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ราโชวาทชาดก”