มหานิปาต วณฺณนา

สุวณฺณสามชาตกํ

โก นุ มํ อุสุนา วิชฺฌีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ มาตุโปสกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

สาวตฺถิยํ กิร อฏฺฐารสโกฏิวิภวสฺส เอกสฺส เสฏฺฐิกุลสฺส เอกปุตฺตโก อโหสิ ฯ โส มาตาปิตูนํ ปิโย มนาโป อโหสิ ฯ โส เอกทิวสมฺหิ ปาสาทวรคโต สีหปญฺชรํ อุคฺฆาเฏตฺวา มหาวิถิยํ โอโลเกนฺโต คนฺธมาลาทิหตฺถํ มหาชนํ ธมฺมสฺสวนตฺถาย เชตวนํ คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา อหํปิ เตน สทฺธึ คมิสฺสามีติ คนฺธมาลาทีนิ คาหาเปตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา วตฺถเภสชฺชปานกาทีนิ สํฆสฺส ทาเปตฺวา คนฺธมาลาทีหิ จ ภควนฺตํ ปูเชตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสินฺโน ธมฺมํ สุตฺวา กาเมสุ อาทีนวํ ทิสฺวา ปพฺพชฺชาย อานิสํสํ สลฺลกฺเขตฺวา ปริสาย วุฏฐิตาย ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา ปพฺพชฺชํ ยาจิ ฯ อถ นํ ภควา เอวมาห มาตาปิตูหิ อนนุญฺญาตํ ปุตฺตํ ตถาคตา น ปพฺพาเชนฺตีติ ฯ ตํ สุตฺวา กุลปุตฺโต ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา เคหํ คนฺตฺวา สคารเวน มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา เอวมาห อมฺมตาต ตถาคตสฺส สนฺติเก ปพฺพชิสฺสามีติ ฯ อถสฺส มาตาปิตโร ตสฺส วจนํ สุตฺวา เอกปุตฺตกภาเวน สตฺตธา ภิชฺชมานหทยา วิย ปุตฺตสิเนเหน กมฺปมานา เอวมาหํสุ ตาต ปิยปุตฺตก ตาต กุลงฺกุร ตาต นยน ตาต ปาณสทิส ตยา วินา กถํ ชีวาม ตยิ ปฏิพทฺธํ โน ชีวิตํ มยํ หิ ตาต ชราชิณฺณา วุฑฺฒา มหลฺลกา อชฺช วา สุเว วา ปรสุเว วา มรณํ ปาปุณิสฺสาม อมฺเห โอหาย คจฺฉาหิ ตาต ปพฺพชฺชา นาม อติทุกฺกรา สีเตน อตฺเถ สติ อุณฺหํ ลภติ อุณฺเหน อตฺเถ สติ สีตํ ลภติ ตสฺมา ตาต มา ปพฺพชาหีติ ฯ ตํ สุตฺวา กุลปุตฺโต ทุกฺขี ทุมฺมโน โอนตสีโส ปชฺฌายนฺโต นิสีทิ สตฺตาหํ นิราหาโร อโหสิ ฯ อถสฺส มาตาปิตโร เอวํ จินฺตยึสุ สเจ โน ปุตฺโต อนนุญฺญาโต มริสฺสติ น ปุน ปสฺสาม ปพฺพชฺชาย ชีวมานํ ปุน ปสฺสิสฺสามาติ จินฺเตตฺวา จ ปน ตาต ปิยปุตฺตก ตํ ปพฺพชฺชาย อนุชานาม ปพฺพชาหีติ อนุชานึสุ ฯ ตํ สุตฺวา กุลปุตฺโต ตุฏฺฐมานโส หุตฺวา สกลสรีรํ โอนาเมตฺวา มาตาปิตูนํ ปาเทสุ วนฺทิตฺวา อาปุจฺฉิตฺวา สาวตฺถินครโต นิกฺขมิตฺวา เชตวนํ คนฺตฺวา ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา ปพฺพชฺชํ ยาจิ ฯ สตฺถา เอกํ ภิกฺขุํ อาณาเปสิ ฯ โส ตํ ปพฺพาเชสิ ฯ ตสฺส ปพฺพชิตกาลโต ปฏฺฐาย มหาลาภสกฺกาโร นิพฺพตฺติ ฯ โส อาจริยุปชฺฌาเย อาราเธตฺวา ลทฺธูปสมฺปโท ปญฺจ วสฺสานิ ธมฺมํ ปริยาปุณิตฺวา จินฺเตสิ อหํ อิธ อากิณฺโณ วิหรามิ นเมตํ ปฏิรูปนฺติ ฯ วิปสฺสนาธุรํ ปูเรตุกาโม หุตฺวา อุปชฺฌายสฺส สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคเหตฺวา เชตวนา นิกฺขมิตฺวา เอกํ ปจฺจนฺตคามํ คนฺตฺวา ตํ นิสฺสาย อรญฺเญ วิหาสิ ฯ โส ตตฺถ วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ทฺวาทส วสฺสานิ ฆเฏนฺโตปิ วายมนฺโตปิ วิเสสํ นิพฺพตฺเตตุํ นาสกฺขิ ฯ มาตาปิตโรปิสฺส คจฺฉนฺเต กาเล ทุคฺคตา อเหสุํ ฯ เย หิ เนสํ เขตฺตํ วา วณิชฺชํ วา ปโยเชสุํ เต อิมสฺมึ กุเล ปุตฺโต วา ภาตโร วา โจเทตฺวา สาเรตฺวา อมฺเห คณฺหนฺตา นาม นตฺถีติ อตฺตโน อตฺตโน หตฺถคตํ ธนํ คเหตฺวา ยถารุจึ ปลายึสุ ฯ เคเห ทาสกมฺมกราทโยปิ หิรญฺญสุวณฺณาทีนิ คเหตฺวา ปลายึสุ ฯ อปรภาเค เทฺว ชนา ทุคฺคตตรา กปณา หุตฺวา หตฺเถ อุทกสิญฺจนํปิ อลภิตฺวา เคหํ วิกฺกีณิตฺวา อฆรา หุตฺวา ปรมการุญฺญภาวปฺปตฺตา ปิโลติกํ นิวาเสตฺวา กปาลหตฺถา อิโตจิโตจ ภิกฺขาย จรึสุ ฯ ตสฺมึ กาเล เอโก ภิกฺขุ เชตวนา นิกฺขมิตฺวา ตสฺส วสนฏฺฐานํ อคมาสิ ฯ โส ตสฺส อาคนฺตุกวตฺตํ กตฺวา สุขนิสินฺโนว ภนฺเต กุโต อาคตตฺถาติ ปุจฺฉิตฺวา เชตวนา อาวุโสติ วุตฺเต สตฺถุโน เจว มหาสาวกาทีนญฺจ อาโรคยํ ปุจฺฉิตฺวา ตโต มาตาปิตูนํ ปวุตฺตึ ปุจฺฉิ กึ ภนฺเต สาวตฺถิยํ อสุกสฺส นาม เสฏฺฐิกุลสฺส อาโรคยนฺติ ฯ อาวุโส มา ตสฺส กุลสฺส ปวุตฺตึ ปุจฺฉาติ ฯ กึ ภนฺเตติ ฯ อาวุโส ตสฺส กิร กุลสฺส เอโก ปุตฺโต อตฺถิ โส สาสเน ปพฺพชิโต ตสฺส ปพฺพชิตกาลโต ปฏฺฐาย เอวญฺเจตํ กุลํ ปริกฺขีณํ อโหสิ อิทานิ เทฺว ชนา กปณา ปรมการุญฺญปฺปตฺตา กปาลหตฺถา ภิกฺขาย จรนฺตีติ ฯ โส ตสฺส วจนํ สุตฺวา สกภาเวน สณฺฐาเรตุํ อสกฺโกนฺโต อสฺสุปุณฺเณหิ เนตฺเตหิ โรทิตุํ อารภิ ฯ เถโร ตํ ทิสฺวา อาวุโส กึ โรทสีติ ฯ ภนฺเต เต มยฺหํ มาตาปิตโร อหํ เตสํ ปุตฺโตติ ฯ อาวุโส ตว มาตาปิตโร ตํ นิสฺสาย วินาสํ ปตฺตา คจฺฉ ตวํ เน ปฏิชคฺคาหีติ ฯ โส อหํ ทฺวาทส วสฺสานิ ฆเฏนฺโตปิ วายมนฺโตปิ มคฺคํ วา ผลํ วา นิพฺพตฺเตตุํ นาสกฺขึ อหํ อภพฺโพ ภวิสฺสามิ กึ เม ปพฺพชฺชาย อหํ คิหี หุตฺวา มาตาปิตโร โปเสตฺวา ทานํ ทตฺวา สคฺคปรายโน ภวิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา อรญฺญวาสํ ตสฺส เถรสฺส นิยฺยาเทตฺวา ตํ วนฺทิตฺวา ปุน ทิวเส อรญฺญโต นิกฺขมิตฺวา อนุปุพฺเพน คนฺตฺวา สาวตฺถิโต อวิทูเร เชตวนปิฏฺฐิวิหารํ สมฺปาปุณาติ ฯ ตตฺถ เทฺว มคฺคา อเหสุํ ฯ เตสุ เอโก มคฺโค เชตวนํ คจฺฉติ เอโก สาวตฺถิยํ คจฺฉติ ฯ โส ตตฺเถว ฐตฺวา กึ นุโข ปฐมํ มาตาปิตโร ปสฺสิสฺสามิ อุทาหุ ทสพลนฺติ จินฺเตตฺวา มยา มาตาปิตโร จิรํ ทิฏฺฐปุพฺพา อิโต ปฏฺฐาย ปน เม พุทฺธสฺส ทสฺสนํ ทุลฺลภํ ภวิสฺสติ อชฺช สมฺมาสมฺพุทฺธํ ทิสฺวา ธมฺมํ สุตฺวา เสฺว ปาโตว มาตาปิตฺโร ปสฺสิสฺสามีติ สาวตฺถิมคฺคํ ปหาย เชตวนมคฺคํ คนฺตวา สายณฺหสมเย เชตวนํ ปาวิสิ ฯ