๕. มโหสถชาดก
มหานิปาตวณฺณนา
มโหสถชาตกํ
ปญฺจาโล สพฺพเสนายาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อตฺตโน ปญฺญาปารมึ อารพฺภ กเถสิ ฯ เอกทิวสมฺหิ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ สนฺนิสินฺนา ตถาคตสฺส ปญฺญาปารมึ วณฺณยนฺตา มหาปญฺโญ อาวุโส ตถาคโต ปุถุปญฺโญ หาสปญฺโญ คมฺภีรปญฺโญ ภูริปญฺโญ ติกฺขปญฺโญ ชวนปญฺโญ นิพฺเพธิกปญฺโญ ปรปฺปวาทมทฺทโน อตฺตโน ปญฺญานุภาเวน กูฏทนฺตาทโย พฺราหฺมเณ สพฺภิยาทโย ปริพฺพาชเก อาฬวกาทโย ยกฺเข สกฺกาทโย เทเว พกาทโย พฺรหฺมาโน องฺคุลิมาลาทโย โจเร จ ทเมตฺวา นิพฺพิเสวเน อกาสิ พหู ชนา เตน ทมิตฺวา ปพฺพชฺชํ ทตฺวา มคฺคผเลสุ ปติฏฺฐาปิตา เอวํ มหาปญฺโญ อาวุโส สตฺถาติ สตฺถุ คุณํ วณฺณยนฺตา นิสีทึสุ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา กา ปน โว อนฺตรา กถา อวิปฺปกตาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ตถาคโต ปญฺญวา อตีเต อปริปกฺเก ญาเณ โพธิญาณตฺถาย ปุพฺพจริยํ จรนฺโตปิ ปญฺญวาเยวาติ วตฺวา ตุณฺหี อโหสิ เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต ภิกฺขเว มิถิลายํ วิเทหรฏฺเฐ วิเทโห นาม ราชา รชฺชํ กาเรสิ ฯ ตสฺส อตฺถธมฺมานุสาสกา จตฺตาโร ปณฺฑิตา อเหสุํ เสนโก ปุกฺกุโส กามินฺโท เทวินฺโทติ ฯ ตทา ราชา โพธิสตฺตสฺส ปฏิสนฺธิคฺคหณทิวเส ปจฺจูสกาเล เอวรูปํ สุปินํ อทฺทส ราชงฺคเณ จตูสุ กณฺเณสุ จตฺตาโร อคฺคิกฺขนฺธา มหาปาการปฺปมาณา อุฏฺฐาย ชลนฺติ เตสํ ปน มชฺเฌ เอโก ขชฺโชปนกปฺปมาโน อคฺคิกฺขนฺโธ อุฏฺฐหิตฺวา ตํ ขณญฺเญว จตฺตาโร อคฺคิกฺขนฺเธ อติกฺกมิตฺวา ยาว อกนิฏฺฐพฺรหฺมโลกปฺปมาณา อุฏฺฐาย สกลจกฺกวาฬํ โอภาเสตฺวา ฐิโต อนฺตมโส ภูมิยํ ปติตํ สาสปวีชมตฺตมฺปิ ปญฺญายติ ตํ สเทวโก โลโก สมารโก สพฺรหฺมโก อาคนฺตฺวา คนฺธมาลาทีหิ ปูเชสิ มหาชนา ชาลนฺตเรเนว วิจรนฺติ โลมกูปมตฺตมฺปิ อุณฺหํ น คณฺหตีติ ฯ ราชา อิมํ สุปินํ ทิสฺวา ภีตตสิโต อุฏฺฐาย กินฺนุ โข เม ภวิสฺสตีติ จินฺเตนฺโต นิสินฺนโกว อรุณํ อุฏฺฐาเปสิ ฯ จตฺตาโร ปณฺฑิตา ปาโตว อาคนฺตฺวา กจฺจิ นุ เทว สุขํ สยิตฺถาติ สุขเสยฺยํ ปุจฺฉึสุ ฯ โส อาจริยา กุโต เม สุขํ อตฺถีติ วตฺวา เอวรูโป เม สุปิโน ทิฏฺโฐติ กเถสิ ฯ อถ นํ เสนกปณฺฑิโต มา ภายิ มหาราช มงฺคลสุปิโน เอโส วุฑฺฒิ เต ภวิสฺสตีติ วตฺวา กึ การณาติ วุตฺเต มหาราช อมฺเห จตฺตาโร ปณฺฑิเต อภิภวิตฺวา นิปฺปภํ กตฺวา อญฺโญ ปญฺจโม ปณฺฑิโต อุปฺปชฺชิสฺสติ มยํ หิ จตฺตาโร ชนา จตฺตาโร อคฺคิกฺขนฺธา วิย มชฺเฌ อุปฺปนฺนอคฺคิกฺขนฺโธ วิย ปญฺจโม ปณฺฑิโต อุปฺปชฺชิสฺสติ โส จ สเทวเก โลเก อสทิโส ภวิสฺสตีติ ฯ อิทานิ ปเนส กุหินฺติ ฯ มหาราช อชฺช ตสฺส ปฏิสนฺธิคฺคหเณน วา มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขมเนน วา ภวิตพฺพนฺติ อตฺตโน สิกฺขาพเลน ทิพฺพจกฺขุนา ทิสฺวา วิย พฺยากาสิ ฯ ราชา ตโต ปฏฺฐาย ตํ วจนํ อนุสฺสริ ฯ มิถิลายํ ปน จตูสุ ทฺวาเรสุ ทกฺขิณยวมชฺฌคาโม ปจฺฉิมยวมชฺฌคาโม อุตฺตรยวมชฺฌคาโม ปาจีนยวมชฺฌคาโม จาติ จตฺตาโร คามา อเหสุํ ฯ เตสุ ปาจีนยวมชฺฌคาเม สริวฑฺฒโก นาม เสฏฺฐี วสติ ฯ สุมนาเทวี นามสฺส ภริยา อโหสิ ฯ มหาสตฺโต ตํ ทิวสํ รญฺญา ทิฏฺฐสุปินเวลายํ ตาวตึสภวนโต จวิตฺวา ตสฺสา กุจฺฉิมฺหิ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ ฯ อปรานิ ปน เทวปุตฺตสหสฺสานิ ตาวตึสภวนโต จวิตฺวา ตสฺมึเยว คาเม เสฏฐานุเสฏฺฐีนํ กุเลสุ ปฏิสนฺธึ คณฺหึสุ ฯ สุมนาเทวี ปน ทสมาสจฺจเยน สุวณฺณวณฺณํ ปุตฺตํ วิชายิ ฯ