๒. สังกิจจชาดก
สํกิจฺจชาตกํ
ทิสฺวา นิสินฺนํ ราชานนฺติ อิทํ สตฺถา ชีวกมฺพวเน วิหรนฺโต อชาตสตฺตุสฺส ปิตุฆาฏกมฺมํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
โส หิ เทวทตฺตํ นิสฺสาย ตสฺส วจเนน ปิตรํ ฆาฏาเปตฺวา เทวทตฺตสฺส สงฺฆเภทาวสาเน ภินฺนปริสสฺส โรเค อุปฺปนฺเน ตถาคตํ ขมาเปสฺสามีติ มญฺจสิวิกาย สาวตฺถึ คจฺฉนฺตสฺส เชตวนทฺวาเร ปฐวึ ปวิฏฺฐภาวํ สุตฺวา เทวทตฺโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปฏิปกฺโข หุตฺวา ปฐวึ ปวิสิตฺวา อวีจิปรายโน ชาโต มยาปิ ตํ นิสฺสาย ปิตา ธมฺมิโก ธมฺมราชา ฆาฏิโต อหํปิ นุโข ปฐวึ ปวิสิสฺสามีติ ภีโต รชฺชสิริยา จิตฺตสฺสาทํ น ลภิ โถกํ นิทฺทายิสฺสามีติ นิทฺทํ อุปคตมตฺโตว นวโยชนพหลาย อยปฐวิยํ ปาเตตฺวา อยสูเลหิ โกฏฺฏิยมาโน วิย สุนเขหิ ลุญฺจิตฺวา ขชฺชมาโน วิย เภรวรเวน วิรวนฺโต อุฏฺฐาติ ฯ
อเถกทิวสํ โกมุทิยา จาตุมาสินิยา อมจฺจคณปริวุโต อตฺตโน ยสํ โอโลเกนฺโต มม ปิตุ ยโส อิโต มหนฺตตโร ตถารูปํ นามาหํ ธมฺมราชานํ เทวทตฺตํ นิสฺสาย ฆาเฏสินฺติ จินฺเตสิ ฯ ตสฺเสวํ จินฺเตนฺตสฺเสว กาเย ทาโห อุปฺปชฺชิ สกลสรีรํ เสทตินฺตํ โหติ ฯ ตโต โก นุโข เม อิมํ ภยํ วิโนเทตุํ สกฺขิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา ฐเปตฺวา ทสพลํ อญฺโญ นตฺถีติ ญตฺวา อหํ ตถาคตสฺส มหาปราโธ โก นุโข มํ เนตฺวา ทสฺเสสฺสตีติ จินฺเตนฺโต น อญฺโญ โกจิ อญฺญตฺร ชีวิกาติ สลฺลกฺเขตฺวา ตสฺส คเหตฺวา คมนูปายํ กโรนฺโต รมณียา วต โภ โทสินา รตฺตีติ อุทานํ อุทาเนตฺวา กินฺนุขฺวชฺช สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา ปยิรุปาเสยฺยามาติ วตฺวา ปูรณสาวกาทีหิ ปูรณาทีนํ คุเณ กถิเต เตสํ วจนํ อนาทยิตฺวา ชีวกํ ปฏิปุจฺฉิตฺวา เตน ตถาคตสฺส คุณํ กเถตฺวา ตํ เทโว ภควนฺตํ ปยิรุปาสตีติ วุตฺโต หตฺถินา ยานานิ กปฺปาเปตฺวา ชีวกมฺพวนํ คนฺตฺวา ตํ ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ตถาคเตน กตปฏิสนฺถาโร สนฺทิฏฺฐิกํ สามญฺญผลํ ปุจฺฉิตฺวา ตถาคตสฺส มธุรํ สามญฺญผลธมฺมเทสนํ สุตฺวา สุตฺตปริโยสาเน อุปาสกตฺตํ ปฏิเวเทตฺวา ตถาคตํ ขมาเปตฺวา ปกฺกามิ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย ทานํ เทนฺโต สีลํ รกฺขนฺโต ตถาคเตน สทฺธึ สํสคฺคํ กตฺวา มธุรธมฺมกถํ สุณนฺโต กลฺยาณสํสคฺเคน ปหีนภโย วิคตโลมหํโส หุตฺวา จิตฺตสฺสาทํ ปฏิลภิตฺวา สุเขน จตฺตาโร อิริยาปเถ กปฺเปสิ ฯ