ตตฺถ อจฺจนฺตนฺติ โย อิทํ กมฺมํ วิริยํ กตฺวาปิ นิปฺผาเทตุํ น สกฺกา อจฺจนฺตเมว อปารเณยฺยนฺติ วิทิตฺวา จณฺฑหตฺถิมตฺตหตฺถิอาทโย อปริหรนฺโต อตฺตโน ปาณํ น รกฺเขยฺย ฯ ชญฺญา โส ยทิ หาปเยติ โส ยทิ ตาทิเสสุ ฐาเนสุ วิริยํ หาเปยฺย

๒. วายาเมนตฺโถติปิ ปาโฐ ฯ ๓. ยสฺสาภินิปฺปตนฺ

@ ติปิ ปาโฐ ชาเนยฺย ตสฺส กุสิตภาวสฺส ผลํ ตวํ ยํ วา ตํ วา นิรตฺถกํ วทสีติ ทีเปติ ฯ ปาลิยํ ปน ชญฺญา โส ยทิ หาปยนฺติ ลิขิตํ ตํ อฏฺฐกถาสุ นตฺถิ ฯ อธิปฺปายผลนฺติ อตฺตโน อธิปฺปายสฺส ผลํ สมฺปสฺสมานา เอกจฺเจ ปุริสา กสิวณิชฺชาทีนิ กมฺมานิ ปโยเชนฺติ ฯ ตานิ อิชฺฌนฺติ วา น วาติ เอตฺถ คมิสฺสามิ อิทํ อุคฺคเหสฺสามีติ กายิกเจตสิกวิริยํ กโรนฺตสฺส ตานิ อิชฺฌนฺเตว ตสฺมา ตํ กาตุํ วฏฺฏติเยวาติ ทสฺเสติ ฯ สนฺนา อญฺเญ ตรามหนฺติ อญฺเญ ชนา มหาสมุทฺเท สนฺนา นิมฺมุคฺคา วิริยํ อกโรนฺตา มจฺฉกจฺฉปภกฺขา ชาตา อหํ ปน เอกโก ว ตรามิ ฯ ตญฺจ ปสฺสามิ สนฺติเกติ อิทํปิ เม วิริยผลํ ปสฺส มยา อิมินา อตฺตภาเวน เทวตา นาม น ทิฏฺฐปุพฺพา โส อหํ ตญฺจ อิมินา ทิพฺพตฺตภาเวน มม สนฺติเก ฐิตํ ปสฺสามิ ฯ ยถาสติ ยถาพลนฺติ อตฺตโน สติยา จ พลสฺส จ อนุรูปํ ฯ กาสนฺติ กริสฺสามิ ฯ

เทวตา ตสฺส ตํ ทฬฺหํ วจนํ สุตฺวา ตสฺส ถูตึ กโรนฺตี คาถมาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๐๓๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาชนกชาดก”