สพฺเพ วณฺณา วิสุชฺฌนฺติ จริตฺวา ธมฺมมุตฺตมนฺติ ฯ

ตตฺถ อุตฺตเรนาติ มหาราช อตีเต อุตฺตรหิมวนฺเต ทฺวินฺนํ สุวณฺณปพฺพตานํ อนฺตเร ปวตฺตา สีทา นาม นที คมฺภีรา นาวาทีหิปิ ทุรติกฺกมา อโหสิ ฯ กึ การณา ฯ สา หิ อติสุขุโมทกา สุขุมตฺตา อุทกสฺส อนฺตมโส โมรปิญฺชมตฺตํปิ ตตฺถ ปติตํ น สณฺฐาติ โอสีทิตฺวา ตลเมว คจฺฉติ ฯ เตเนวสฺสา สีทาติ นามํ อโหสิ ฯ เต ปน ตสฺสา ตีเรสุ กาญฺจนปพฺพตา สทา นีลคฺคิวณฺณา หุตฺวา โชตนฺติ โอภาสนฺติ ฯ ปรุฬฺหคจฺฉา ตคราติ ตสฺสา ปน นทิยา ตีเร คจฺฉา ปรุฬฺหตครา อเหสุํ ฯ ตครา คนฺธิ สุคนฺธิโน ฯ ปรุฬฺหคจฺฉา วนา นคาติ เย ตตฺถ อญฺเญปิ ปพฺพตา เตสํปิ คจฺฉา ปรุฬฺหวนา อเหสุํ ฯ ปุปฺผผลธรรุกฺขสญฺฉนฺนาติ อตฺโถ ฯ ตตฺราสุนฺติ ตสฺมึ เอวํ รมฺมณีเย ภูมิภาเค ทสสหสฺสา อิสโย อเหสุํ ฯ สพฺเพปิ ปญฺจาภิญฺญาอฏฺฐสมาปตฺติลาภิโนว ฯ เตสุ ภิกฺขาจารเวลายํ เกจิ อุตฺตรกุรุํ คจฺฉนฺติ ฯ เกจิ มหาชมฺพูผลํ อาหรนฺติ ฯ เกจิ หิมวนฺเต มธุรผลาผลานิ อาหริตฺวา ขาทนฺติ ฯ เกจิ ชมฺพูทีปตเล ตํ ตํ นครํ คจฺฉนฺติ ฯ เอโกปิ รสตณฺหาย อภิภูโต นตฺถิ ฯ ฌานสุเขเนว กาลํ วีตินาเมนฺติ ฯ ตทา เอโก ตาปโส อากาเสน พาราณสึ คนฺตฺวา สุนิวตฺโถ สุปารุโต ปิณฺฑาย จรนฺโต ปุโรหิตสฺส เคหทฺวารํ ปาปุณิ ฯ โส ตสฺส อุปสเม ปสีทิตฺวา ตํ อตฺตโน นิเวสนํ อาเนตฺวา โภเชตฺวา กติปาหํ ปฏิชคฺคนฺโต วิสฺสาเส อุปฺปนฺเน ภนฺเต ตุมฺเห กุหึ วสถาติ ปุจฺฉิ ฯ อสุกฏฺฐาเน นามาวุโสติ ฯ กึ ปน ภนฺเต ตุมฺเห เอกกาว ตตฺถ วิหรถ อุทาหุ อญฺเญปิ อตฺถีติ ฯ อาวุโส กึ วเทสิ ตสฺมึ ปเทเส ทสสหสฺสา อิสโย วสนฺติ สพฺเพปิ ปญฺจาภิญฺญาอฏฺฐสมาปตฺติลาภิโนวาติ ฯ ตสฺส เตสํ คุณํ สุตฺวา ปพฺพชฺชาย จิตฺตํ นมิ ฯ อถ นํ ภนฺเต มํปิ ตตฺถ เนตฺวา ปพฺพาเชถาติ อาห ฯ อาวุโส ตฺวํ ราชปุริโส น สกฺกา ตํ มยา ปพฺพาเชตุนฺติ อาห ฯ เตน หิ ภนฺเต อชฺช อหํ ราชานํ อาปุจฺฉิสฺสามิ ตุมฺเห เสฺวปิ อิธาคจฺเฉยฺยาถาติ ฯ โส อธิวาเสสิ ฯ อิตโรปิ ภุตฺตปาตราโส ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา อิจฺฉามหํ เทว ปพฺพชิตุนฺติ ฯ ตํ สุตฺวา กึ การณา อาจริย ปพฺพชิสฺสสีติ ฯ เทว กาเมสุ อาทีนวํ เนกฺขมฺเม อานิสํสํ ทิสฺวาติ ฯ เตนหิ ปพฺพชาหิ ปพฺพชิโตปิ มํ โอโลเกยฺยาสีติ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา อตฺตโน เคหํ คนฺตฺวา ปุตฺตทารํ อนุสาสิตฺวา สพฺพํ สาปเตยฺยํ ทสฺเสตฺวา อตฺตโน ปพฺพชิตปริกฺขารํ คเหตฺวา ตาปสสฺสาคมนํ โอโลเกนฺโต นิสีทิ ฯ ตาปโสปิ ตเถว อากาเสนาคนฺตวา อนฺโตนครํ ปวิสิตฺวา ตสฺส เคหํ ปาวิสิ ฯ โส สกฺกจฺจํ ตํ ปริวิสิตฺวา ภนฺเต กถํ มยา กตฺตพฺพนฺติ อาห ฯ โส ตํ พหินครํ เนตฺวา หตฺเถน อาทาย อตฺตโน อานุภาเวน ตตฺเถว เนตฺวา ปพฺพาเชตฺวา ปุน ทิวเส พฺราหฺมณํ ปพฺพชิตํ ตตฺเถว ฐเปตฺวา ภตฺตํ อาหริตฺวา ทตฺวา กสิณปริกมฺมํ อาจิกฺขิ ฯ โส กติปาหจฺจเยน อภิญฺญา จ อฏฺฐสมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา สยเมว ปิณฺฑาย จรติ ฯ โส อปรภาเค อหํ รญฺโญ อตฺตานํ ทสฺเสตุํ ปฏิญฺญํ อทาสึ ทสฺสิสฺสามิ อตฺตานนฺติ จินฺเตตฺวา ตาปเส วนฺทิตฺวา อากาเสน พาราณสึ คนฺตฺวา ภิกฺขํ จรนฺโต ราชทฺวารํ สมฺปาปุณิ ฯ ราชา ตํ ทิสฺวา สญฺชานิตฺวา อนฺโตนิ เวสนํ ปเวเสตฺวา สกฺการํ กตฺวา ภนฺเต กุหึ วสถาติ ปุจฺฉิ ฯ อุตฺตรหิมวนฺตปฺปเทเส กาญฺจนปพฺพตนฺตเร ปวตฺตาย สีทาย นทิยา ตีเร มหาราชาติ ฯ กึ ปน ตุมฺเห เอกกาว ตตฺถ วิหรถ อุทาหุ อญฺเญปิ ตตฺถ อตฺถีติ ฯ กึ วเทสิ มหาราช ทสสหสฺสา อิสโย ตตฺถ วสนฺติ เต สพฺเพ จ ปญฺจอภิญฺญาอฏฺฐสมาปตฺติลาภิโน วาติ ฯ ราชา เตสํ คุณํ สุตฺวา สพฺเพสํ ภิกฺขํ ทาตุกาโม อโหสิ ฯ อถ นํ ราชา อาห ภนฺเต อหํ เตสํ อิสีนํ ทาตุโมมฺหิ อิธ เต อาเนถาติ ฯ มหาราช เต อิสโย ชิวฺหาวิญฺเญยฺเย รเส อคิทฺธา น สกฺกา อิธาเนตุนฺติ ฯ ภนฺเต ตุมฺเห นิสฺสาย เต โภเชสฺสามิ อุปายํ เม อาจิกฺขถาติ ฯ มหาราช สเจ เตสํ ทานํ ทาตุกาโมสิ อิโต นิกฺขมิตฺวา สีทานทีตีเร วสนฺโต เตสํ ทานํ เทหีติ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา สพฺพุปการณานิ คาหาเปตฺวา จตุรงฺคินิยา เสนาย สทฺธึ นครา นิขมิตฺวา อตฺตโน รชฺชสีมํ สมฺปาปุณิ ฯ อถ นํ ตาปโส อตฺตโน อานุภาเวน สทฺธึ เสนาย สีทานทีตเร เนตฺวา นทีตีเร ขนฺธาวารํ กาเรตฺวา อปฺปมตฺโต โหหิ มหาราชาติ อากาเสน อตฺตโน วสนฏฺฐานํ คนฺตวา ปุน ทิวเส ปจฺจาคมิ ฯ อถ นํ ราชา สกฺกจฺจํ โภเชตฺวา เสฺว ภนฺเต ทสสหสฺสา อิสโย อาทาย อิเธว อาคจฺฉถาติ อาห ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา คนฺตฺวา ปุน ทิวเส ภิกฺขาจารเวลาย อิสีนํ อาโรเจสิ มาริสา พาราณสิราชา ตุมฺหากํ ภิกฺขํ ทาตุกาโมอาคนฺตฺวา สีทานทีตีเร นิสินฺโน โส โว นิมนฺเตสิ ตสฺส อนุกมฺปาย ขนฺธาวารํ คนฺตฺวา ภิกฺขํ คณฺหถาติ ฯ เต สาธุติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา อากาเสนาคนฺตฺวา ขนฺธาวารสฺสาวิทูเร โอตรึสุ ฯ อถ เตสํ ราชา ปจฺจุคฺคมนํ กตฺวา ขนฺธาวารํ ปเวเสตฺวา ปญฺญตฺตาสเน นิสีทาเปตฺวา อิสิคณํ ปณีเตนาหาเรน สนฺตปฺเปตฺวา เตสํ อิริยาปเถ ปสนฺโน สฺวาตนาย นิมนฺเตสิ ฯ เอเตนุปาเยน ทสนฺนํ ตาปสสหสฺสานํ ทสวสฺสหสฺสานิ ทานํ อทาสิ ฯ ททนฺโต จ ปน ตสฺมึเยว ปเทเส นครํ มาเปตฺวา กสิกมฺมํ กาเรสิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๒๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. เนมิราชชาดก”