สตฺตทารกปญฺโห นิฏฺฐิโต ฯ

ทณฺโฑติ อเถกทิวสํ ราชา ปณฺฑิตํ วีมํสิสฺสามาติ ขทิรทณฺฑํ อาหราเปตฺวา ตโต วิทตฺถิมตฺตํ คาหาเปตฺวา จุนฺทกาเรน สุฏฺฐุ ลิขาเปตฺวา ปาจีนยวมชฺฌคามวาสีนํ เปเสสิ ปาจีนยวมชฺณคามวาสิโน กิร อิมสฺส ขทิรทณฺฑสฺส อิทํ อคฺคํ อิทํ มูลนฺติ ชานนฺตุ สเจ น ชานนฺติ สหสฺสทณฺโฑติ ฯ คามวาสิโน สนฺนิปติตฺวา ชานิตุํ อสกฺโกนฺโต เสฏฺฐิโน กถยึสุ กทาจิ มโหสถปณฺฑิโต ชาเนยฺย ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา ปุจฺฉถาติ ฯ มหาเสฏฺฐี ปณฺฑิตํ กีฬามณฺฑลาย ปกฺโกสาเปตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา ตาต อิมํ มยํ ชานิตุํ น สกฺโกม อปิ นุ ตฺวํ สกฺขิสฺสสิ ชานิตุํ ตาตาติ ปุจฺฉิ ฯ ตํ สุตฺวา มหาสตฺโต รญฺโญ อิมสฺส อคฺเคน วา มูเลน วา ปโยชนํ นตฺถิ มม วีมํสนตฺถาย เปสิตํ ภวิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา อาหรถ ตาต ชานิสฺสามิ นนฺติ อาห ฯ อถ เสฏฺฐี ขทิรทณฺฑํ อาหราเปตฺวา ปณฺฑิตสฺส อทาสิ ฯ โพธิสตฺโต ตํ หตฺเถน คเหตฺวาว อิทํ อคฺคํ อิทํ มุลนฺติ ญตฺวา ชานนฺโตปิ มหาชนสฺส หทยํ คหณตฺถํ อุทกปาตึ อาหราเปตฺวา ขทิรทณฺฑกสฺส มชฺเฌ สุตฺตเกน พนฺธิตฺวา สุตฺตโกฏิยํ คเหตฺวา ขทิรทณฺฑกํ อุทกปิฏเฐ ฐเปสิ ฯ ฐปิตมตฺเตเยว มูลํ ภาริตาย ปฐมํ นิมุชฺชิ ฯ ตโต มหาชนํ ปุจฺฉิ รุกฺขสฺส นาม กึ มูลํ ภาริยํ โหติ อุทาหุ อคฺคนฺติ ฯ มูลํ ปณฺฑิตาติ เตนหิ อิมสฺส ปฐมํ นิมุคฺคเมว มูลนฺติ อิมาย สญฺญาย อคฺคญฺจ มูลญฺจ อาจิกฺขิ ฯ คามวาสิโน อิทํ อคฺคํ อิทํ มูลนฺติ รญฺโญ ปหิณึสุ ฯ ราชา ตุสิตฺวา โก ชานาตีติ ปุจฺฉิตฺวา สิริวฑฺฒกเสฏฺฐิปุตฺโต มโหสถปณฺฑิโต เทวาติ วุตฺเต ตํ สุตฺวา กึ เสนก อาเนม ปณฺฑิตนฺติ ปุจฺฉิ ฯ เสนโก อาห อธิวาเสหิ เทว อญฺเญนปิ อุปาเยน วีมํสิสฺสามาติ ฯ โส สาธุ เสนกาติ อาห ฯ สีสนฺติ อเถกทิวสํ อิตฺถิยา จ สีสํ ปุริสสฺส จ สีสนฺติ เทฺว สีสานิ อาหราเปตฺวา อิทํ อิตฺถิยา สีสํ อิทํ ปุริสสฺส สีสนฺติ ชานนฺตุ สเจ น ชานนฺติ สหสฺสทณฺโฑติ ปหิณึสุ ฯ คามวาสิโน อชานนฺตา มหาสตฺตํ ปุจฺฉึสุ ฯ โส ตํ ทิสฺวาว อญฺญาสิ ฯ กถํ ฯ ปุริสสฺส สีเส กิร สิพฺพินี อุชุกาว โหติ อิตฺถิยา สีเส สพฺพินี วงฺกา ปริวตฺติตฺวา คจฺฉตีติ ฯ โส อิมินา อภิญฺญาเณน อิทํ อิตฺถิยา อิทํ ปุริสสฺส สีสนฺติ อาจิกฺขิ ฯ คามวาสิโน ปุน รญฺโญ ปหิณึสุ ฯ เสสํ ปุริมสทิสเมวาติ ฯ อหีติ อเถกทิวสํ สปฺปญฺจ สปฺปินิญฺจ อาหราเปตฺวา อยํ สปฺโป อยํ สปฺปินีติ ชานนฺตุ อชานนฺตานํ สหสฺทณฺโฑติ ปหิณึสุ ฯ คามวาสิโน อชานนฺตา ปณฺฑิตํ ปุจฺฉึสุ ฯ โส ทิสฺวาว ชานาติ ฯ สปฺปสฺส หิ นงฺคุฏฺฐํ ถูลํ โหติ ฯ สปฺปินิยา นงฺคุฏฺฐํ ตนุกํ โหติ ฯ สปฺปสฺส สีสํ ถูลํ โหติ สปฺปินิยา สีสํ ตนุกํ ทีฆํ ฯ สปฺปสฺส อกฺขีนิ มหนฺตานิ สปฺปินิยา ขุทฺทกานิ สปฺปสฺส โสวตฺถิโก ปราวฏฺโฏ โหติ ฯ สปฺปินิยา โสวตฺถิโก วิจฺฉินฺนโก โหติ ฯ โส อิเม อภิญฺญาเณหิ อยํ สปฺโป อยํ สปฺปินีติ อาจิกฺขิ ฯ เสสํ วุตฺตนยเมวาติ ฯ กุกฺกุโฏติ อเถกทิวสํ ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน อมฺหากํ สพฺพเสตํ ปาทวิสาณํ สีสกูฏํ ตโย กาเล อนติกฺกมิตฺวา นทนฺตํ มงฺคลอุสภํ เปเสนฺตุ โน เจ เปเสนฺติ สหสฺสทณฺโฑติ สาสนํ ปหิณึสุ ฯ เต อชานนฺตา ปณฺฑิตํ ปุจฺฉึสุ ฯ โส อาห ราชา โว สพฺพเสตํ กุกฺกุฏํ อาหราเปสิ โส หิ ปาเทสุ นขสิขาย ปาทวิสาโณ นาม สีเส จูฬาย สีสกโฏ นาม ติกฺขตฺตุํ วสฺสนโต ตโย กาเล อนติกฺกมิตฺวา นทนฺโต นาม ตสฺมา เอวรูปํ กุกฺกุฏํ เปเสถาติ ฯ เต รญฺโญ ปหิณึสุ ฯ ราชา ตุสิ ฯ มณีติ สกฺเกน กุสรญฺโญ ทินฺโน มณิกฺขนฺโธ อตฺถิ ฯ โส อฏฺฐสุ ฐาเนสุ วงฺโก โหติ ตสฺส ปุราณสุตฺตํ ฉินฺนํ ฯ โกจิ ปุราณสุตฺตํ นีหริตฺวา นวสุตฺตํ ปเวเสตุํ น สกฺโกติ ฯ เอกทิวสํ ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน อิมมฺหา มณิกฺขนฺธา ปุราณสุตฺตํ นีหริตฺวา นวสุตฺตํ ปเวเสนฺตุ โน เจ ปเวเสนฺติ สหสฺสทณฺโฑติ เปสยึสุ ฯ คามวาสิโน มนุสฺสา เนว ปุราณสุตฺตํ นีหริตฺวา นวสุตฺตํ ปเวเสตุํ สกฺขึสุ ฯ อสกฺโกนฺตา ปน ปณฺฑิตสฺส อาจิกฺขึสุ ฯ โส มา จินฺตยิตฺถาติ มธุํ อาหราเปตฺวา มณิโน ทวีสุ ปสฺเสสุ มธุนา ฉิทฺทํ มกฺเขตฺวา กมฺพลสุตฺตํ วฏฺเฏตฺวา ตสฺส โกฏิยํ มธุนา มกฺเขตฺวา โถกํ ฉิทฺเทสุ ปเวเสตฺวา กิปิลฺลิกานํ นิกฺขมนฏฺฐาเน ฐเปสิ ฯ กิปิลฺลิกา มธุคนฺเธน นิกฺขมิตฺวา มณิมฺหิ ปุราณสุตฺตํ ขาทมานา คนฺตฺวา นวกมฺพลสุตฺตํ โกฏิยํ ฑํสิตฺวา อากฑฺฒิตฺวา เอเกน ปสฺเสน นีหรึสุ ฯ ปณฺฑิโต ตสฺส ปเวสิตภาวํ ญตฺวา รญฺโญ เทถาติ คามวาสีนํ อทาสิ ฯ เต รญฺโญ ปหิณึสุ ฯ ราชา ปุจฺฉิตฺวา ตสฺส ปเวเสตุปายํ สุตฺวา ตุสิ ฯ วิชายนนฺติ เอกทิวสํ กิร รญฺโญ มงฺคลอุสภํ พหู กุมฺมาเส ขาทาเปตฺวา มโหทรํ กตฺวา วิสาณานิ โธวิตฺวา เตเลน มกฺเขตฺวา หลิทฺทิยา นหาเปตฺวา คามวาสีนํ เปสยึสุ ตุมฺเห กิร ปณฺฑิตา อยญฺจ รญฺโญ มงฺคลอุสโภ ปติฏฺฐิตคพฺโภ เอตํ วิชายาเปตฺวา สวจฺฉกํ เปเสถ อเปเสนฺตานํ สหสฺสทณฺโฑติ ฯ คามวาสิโน มนุสฺสา น สกฺกา อิทํ กาตุํ กินฺนุ โข กริสฺสามาติ ปณฺฑิตํ ปุจฺฉึสุ ฯ โส อิมินา ปญฺหาปฏิภาเคน ภวิตพฺพนฺติ จินฺเตตฺวา สกฺขิสฺสถ ปเนกํ รญฺญา สทฺธึ กถนสมตฺถํ วิสารทํ ปุริสํ ลทฺธุนฺติ ปุจฺฉิ ฯ น ครุกํ เอตํ ปณฺฑิตาติ อาหํสุ ฯ เตนหิ ตํ ปกฺโกสถาติ ฯ เต นํ ปกฺโกสาปยึสุ ฯ อถ นํ มหาสตฺโต อาห เอหิ ตวํ โภ ปุริส ตว เกเส ปิฏฺฐิยํ วิกีริตฺวา นานปฺปการํ พลวปริเทวํ ปริเทวนฺโต ราชทฺวารํ คจฺฉ อญฺเญหิ ปุจฺฉิโตปิ กิญฺจิ อวตฺวา ปริเทวนฺโต รญฺญา ปน ปกฺโกสาเปตฺวา ปริเทวนการณํ ปุจฺฉิโต นมสฺสมาโน เอวํ วเท หิ ปิตา เม เทว วิชายิตุํ น สกฺโกติ อชฺช สตฺตโม ทิวโส ตุมฺเห เทว เม ปฏิสรณํ โหถ วิชายนุปายมสฺส กโรถาติ รญฺญา กึ วิลปติ อฐานเมตํ ปุริสา นาม วิชายนฺตา นตฺถีติ วุตฺเต สเจ เทว เอวํ นตฺถิ อถ ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน กถํ มงฺคลอุสภํ วิชายาเปสฺสนฺตีติ วเทยฺยาสีติ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถา อกาสิ ฯ ตํ สุตฺวา ราชา เกเนตํ ปญฺหาปฏิภาคํ จินฺติตนฺติ ปุจฺฉิตฺวา มโหสถปณฺฑิเตนาติ สุตฺวา ตุสิ ฯ โอทนนฺติ อปรสฺมึ ทิวเส ปณฺฑิตํ วีมํสิสฺสามาติ จินฺเตตฺวา ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน กิร ปณฺฑิตา อมฺหากํ อฏฺฐงฺคสมนฺนาคตํ อมฺพิโลทนํ ปจิตฺวา เปเสนฺตุ ตตฺริมานิ อฏฺฐงฺคานิ น ตณฺฑุเลน น อุทเกน น อุกฺขลิยา น อุทฺธเนน น อคฺคินา น ทารูหิ น อิตฺถิยา น ปุริเสน น มคฺเคนาติ อเปเสนฺตานํ สหสฺสทณฺโฑติ สาสนํ ปหิณึสุ ฯ คามวาสิโน ตํ การณํ อชานนฺตา ปณฺฑิตํ ปุจฺฉึสุ ฯ โส มา จินฺตยิตฺถาติ วตฺวา น ตณฺฑุลํ นาม กณิกํ คาหาเปตฺวา น อุทกํ นาม หิมํ คาหาเปตฺวา น อุกฺขลึ นาม นวมตฺติกภาชนํ คาหาเปตฺวา น อุทฺธนํ นาม ขาณุเก โกฏฺฏาเปตฺวา น อคฺคึ นาม ปกติอคฺคึ ปหาย อรณิอคฺคึ คาหาเปตฺวา น ทารูนิ นาม กฏฺฐํ ปหาย ปณฺณานิ คาหาเปตฺวา อมฺพิโรทนํ ปจาเปตฺวา นวภาชเน ปกฺขิปิตฺวา สุตฺตเกน พนฺธิตฺวา ลญฺจาเปตฺวา น อิตฺถิยา น ปุริเสน นาม ปณฺฑเกน อุกฺขิปาเปตฺวา น มคฺเคน นาม มหามคฺคํ ปหาย ชงฺฆมคฺเคน คนฺตฺวา รญฺโญ สนฺติกํ เอวรูปํ โอทนํ เปเสถาติ อาห ฯ เต ตถา กรึสุ ฯ ราชา ตํ ทิสฺวา เกเนส ปญฺโห ญาโตติ ปุจฺฉิตฺวา มโหสถปณฺฑิเตนาติ สุตฺวา ตุสิ ฯ ทาลุกาติ อปรสฺมึ ทิวเส ปณฺฑิตสฺเสว วีมํสนตฺถํ คามวาสีนํ สาสนํ ปหิณึสุ ราชา โทลาย กีฬิตุกาโม ราชกุเล ปุราณพาลุกโยตฺตํ ฉินฺนํ อโหสิ เอกํ พาลุกโยตฺตํ วฏฺเฏตฺวา เปเสนฺตุ อเปเสนฺตานํ สหสฺสทณฺโฑติ ฯ เต ตํ การณํ อชานนฺตา ปณฺฑิตํ ปุจฺฉึสุ ฯ ปณฺฑิโตปิ ตํ สุตฺวา อิมินา ปญฺหาปฏิภาเคน ภวิตพฺพนฺติ จินฺเตตฺวา คามวาสิโน อสฺสาเสตฺวา วจนกุสเล เทฺว ตโย ปุริเส ปกฺโกสาเปตฺวา คจฺฉถ ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา วเทถ เทว คามวาสิโน ตสฺส โยตฺตสฺส ตนุกํ วา ถูลํ วาติ ปมาณํ น ชานนฺติ โปราณพาลุกโยตฺตโต วิทตฺถิมตฺตํ วา จตุรงฺคุลิมตฺตํ วา ขณฺฑํ เปเสถ ตํ ปมาณํ กิร โอโลเกตฺวา เตน ปมาเณน วฏฺเฏสฺสนฺตีติ สเจ โว ราชา อมฺหากํ ฆเร พาลุกโยตฺตํ นาม กทาจิ น ภูตปุพฺพนฺติ วทติ อถ นํ มหาราช สเจ เอวํ นตฺถิ ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน กถํ กริสฺสนฺตีติ วเทยฺยาถาติ วตฺวา เปเสสิ ฯ เต ตถา กรึสุ ฯ ราชา เกน จินฺติโต ปญฺหาปฏิภาโคติ ปุจฺฉิตฺวา มโหสถปณฺฑิเตน เทวาติ สุตฺวา ตุสิ ฯ ตฬากนฺติ อปรสฺมึ ทิวเส ปณฺฑิตํ วีมํสนตฺถํ ราชา อุทกกีฬํ กีฬิตุกาโม ปญฺจวิธปทุมสญฺฉนฺนํ โปกฺขรณึ เปเสนฺตุ อเปเสนฺตานํ สหสฺสทณฺโฑติ คามวาสีนํ สาสนํ เปสยึสุ ฯ เต ตํ การณํ อชานนฺตา ปณฺฑิตสฺส อาโรจยึสุ ฯ โส อิมินาปิ ปญฺหาปฏิภาเคเนว ภวิตพฺพนฺติ จินฺเตตฺวา วจนกุสเล กติปเย มนุสฺเส ปกฺโกสถาติ วตฺวา เต ปกฺโกสาเปตฺวา เอถ ตุมฺเห อุทกกีฬํ กีฬิตฺวา อกฺขีนิ รตฺตานิ กตฺวา อลฺลเกสา อลฺลวตฺถา กลลมกฺขิตสรีรา โยตฺตเลฑฺฑุทณฺฑหตฺถา หุตฺวา ราชทฺวารํ คนฺตฺวา ทฺวาเร ฐิตภาวํ รญฺโญ อาโรจาเปตฺวา รญฺญา กโตกาสา ปวิสิตฺวา มหาราช ตุมฺเหหิ กิร ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน โปกฺขรณึ เปเสนฺตูติ ปหิตตฺตา มยํ ตุมฺหากํ อนุจฺฉวิกํ มหนฺตํ โปกฺขรณึ อาทาย อาคตา สา ปน อรญฺญวาสิกตฺตา นครํ ทิสฺวา ปาการปริขทฺวารฏฺฏาลกาทีนิ โอโลเกตฺวา ภีตตสิตา โยตฺตานิ ฉินฺทิตฺวา ปลายิตฺวา อรญฺญเมว ปวิฏฺฐา มยํ เลฑฺฑุทณฺฑาทีหิ โปเถนฺตาปิ นิวตฺเตตุํ นาสกฺขิมฺหา ตุมฺหากํ กิร อรญฺญา อานีตํ ปุราณโปกฺขรณึ เทถ ตาย สทฺธึ โยเชตฺวา อาหริสฺสามาติ วตฺวา รญฺญา น กทาจิ มม อรญฺญโต อานีตโปกฺขรณี นาม ภูตปุพฺพา น มยา กสฺสจิ โยเชตฺวา อาหรณตฺถาย โปกฺขรณี เปสิตปุพฺพาติ วุตฺเต สเจ เทว เอวํ ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน กถํ โปกฺขรณึ เปสิสฺสนฺตีติ วเทยฺยาถาติ วตฺวา เปเสสิ ฯ เต ตถา กรึสุ ฯ ราชา ปณฺฑิเตน ญาตภาวํ ญตฺวา ตุสิ ฯ อุยฺยานนฺติ ปุเนกทิวสํ มยํ อุยฺยานกีฬํ กีฬิตุกามา อมฺหากญฺจ อุยฺยานํ โปราณรุกฺขโอภคฺควิภคฺคํ ปาจีนยวมชฺฌคามวาสิโน สุปุปฺผิตตรุณรุกฺขสญฺฉนฺนํ นวอุยฺยานํ เปเสนฺตุ อเปเสนฺตานํ สหสฺสทณฺโฑติ ปหิณึสุ ฯ เต อชานนฺตา ปณฺฑิตํ ปุจฺฉึสุ ฯ ปณฺฑิโต อิมินาปิ ปญฺหาปฏิภาเคเนว ภวิตพฺพนฺติ จินฺเตตฺวา เต สมสฺสาเสตฺวา มนุสฺเส ปกฺโกสาเปตฺวา ปุริมนเยเนว เปเสสิ ฯ เต ตถา กรึสุ ฯ ราชา ตํ สุตฺวา เสนกํ ปุจฺฉิ กึ เสนก อาเนม ปณฺฑิตนฺติ ฯ โส ลาภมจฺฉริเยน เอตฺตเกน ปณฺฑิโต นาม น โหติ อาคเมหิ ตาวาติ อาห ฯ ตสฺส วจนํ สุตฺวา ราชา จินฺเตสิ มโหสถปณฺฑิโต สตฺตทารกปญฺเหปิ มม มนํ คณฺหิ เอวรูเปสุปิสฺส คุยฺหปญฺหาวีมํสเนสุ เจว ปญฺหาปฏิภาเคสุ จ พุทฺธสฺส วิย พฺยากรณํ เสนโก เอวรูปํ อิธ ปณฺฑิตํ อาเนตุํ น เทติ กึ เม เสนเกน อาเนสฺสามิ นนฺติ ฯ โส นหนฺเตน ปริวาเรน ตํ คามํ ปายาสิ ฯ ตสฺส มงฺคลอสฺสํ อภิรุหิตฺวา คจฺฉนฺตสฺส อสฺสสฺส ปาโท ผลิตภูมิยา อนฺตรํ ปวิสิตฺวา ภิชฺชิ ฯ ราชา ตโตว นิวตฺติตฺวา นครํ ปาวิสิ ฯ อถ นํ เสนโก อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺฉิ มหาราช ปณฺฑิตํ กิร อาเนตุํ ปาจีนยวมชฺฌคามํ คมิตฺถาติ ฯ อาม ปณฺฑิตาติ ฯ มหาราช มํ อนตฺถกามํ กตฺวา ปสฺสถ อาคเมถ ตาวาติ วุตฺเตปิ อติตุริตํ นิกฺขมิตฺวา ปฐมคมเนเนว มงฺคลอสฺสสฺส ปาโท ภินฺโนติ ฯ โส ตสฺส วจนํ สุตฺวา ตุณฺหี อโหสิ ฯ ปุเนกทิวสํ ราชา เตน สทฺธึ มนฺเตสิ กึ เสนก มโหสถปณฺฑิตํ อาเนมาติ ฯ เทว สยํ อคนฺตฺวา ทูตํ เปเสถ ปณฺฑิต อมฺหากํ ตว สนฺติกํ อาคจฺฉนฺตานํ อสฺสสฺส ปาโท ภินฺโน อสฺสตรํ วา เปเสตุ เสฏฺฐตรํ วาติ ยทิ อสฺสตรํ เปเสสฺสติ สยํ อาคมิสฺสติ ยทิ เสฏฺฐตรํ เปเสนฺโต ปิตรํ เปเสสฺสติ อยเมว โน ปญฺโห มตฺถกํ ปตฺโต ภวิสฺสตีติ ฯ ราชา สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถา กตฺวา ทูตํ เปเสสิ ฯ ปณฺฑิโต ทูตสฺส วจนํ สุตฺวา ราชา มมญฺเจว ปิตรญฺจ เม ปสฺสิตุกาโมติ จินฺเตตฺวา ปิตุ สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา ตาต ราชา ตุมฺเห จ มมญฺจ ทฏฺฐุกาโม ตุมฺเห ปฐมตรํ เสฏฺฐิสหสฺสปริวุตา คจฺฉถ คจฺฉนฺตา จ ตุจฺฉหตฺถา อคนฺตฺวา นวสปฺปิปูรํ จนฺทนกรณฺฑกํ อาทาย คจฺฉถ ราชา ตุมฺเหหิ สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กตฺวา เสฏฺฐิ อนุรูปํ อาสนํ ญตฺวา นิสีทาติ วกฺขติ ตุมฺเห ตถารูปํ อาสนํ ญตฺวา นิสีเทยฺยาถ ตุมฺหากํ นิสินฺนกาเลเยว อหํ คมิสฺสามิ ราชา มยา สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กตฺวา ปณฺฑิต ตถารูปํ อาสนํ ญตฺวา นิสีทาติ วกฺขติ อถาหํ ตุมฺเห โอโลเกสฺสามิ ตุมฺเห ตาย สญฺญาย อาสนา วุฏฺฐาย ตาต มโหสถ ปณฺฑิต อิมสฺมึ อาสเน นิสีทาติ วเทยฺยาถ อชฺเชโก ปญฺโห มตฺถกํ ปาปุณิสฺสตีติ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา วุตฺตนเยเนว คนฺตฺวา อตฺตโน ทฺวาเร ฐิตภาวํ รญฺโญ อาโรจาเปตฺวา ปวิสตูติ วุตฺเต ปวิสิตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ ราชา เตน สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กตฺวา คหปติ ตว ปุตฺโต มโหสถปณฺฑิโต กุหินฺติ ปุจฺฉิ ฯ ปจฺฉโต อาคจฺฉติ เทวาติ ฯ ราชา ปจฺฉโต อาคจฺฉตีติ สุตฺวา ตุฏฺฐมานโส หุตฺวา คหปติ อตฺตโน ยุตฺตาสนํ ญตฺวา นิสีทาติ อาห ฯ โส อตฺตโน ยุตฺตาสนํ ญตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ มหาสตฺโตปิ อลงฺกตปฏิยตฺโต ทารกสหสฺสปริวุโต อลงฺกตรเถ นิสีทิตฺวา นครํ ปวิสนฺโต ปริขาปิฏฺเฐ จรมานํ เอกํ คทฺรภํ ทิสฺวา ถามสมฺปนฺเน มาณเว อาณาเปสิ เอกํ คทฺรภํ อนุพนฺธิตฺวา ยถา สทฺทํ น กโรติ เอวมสฺส มุขพนฺธนํ กตฺวา กิลญฺเชน เวเฐตฺวา เอกสฺมึ อตฺถรณเก สยาเปตฺวา อํเสนาทาย อาคจฺฉถาติ ฯ เต ตถา กรึสุ ฯ โพธิสตฺโต มหนฺเตน ปริวาเรน นครํ ปาวิสิ ฯ มหาชโน ตํ ทิสฺวา เอส กิร สิริวฑฺฒกเสฏฺฐิโน ปุตฺโต มโหสถปณฺฑิโต นาม เอส กิร ชายมาโน โอสถฆฏิกํ หตฺเถน คเหตฺวา ชาโต อิมินาว กิร เอเตสํ เอตฺตกานํ วีมํสนปญฺหานํ ปฏิภาคา ญาตาติ มหาสตฺตํ อภิตฺถวนฺโต โอโลเกนฺโตว ติตฺตึ น คจฺฉติ ฯ โส ราชทฺวารํ คนฺตฺวา ราชานํ ปฏิชานาเปสิ ฯ ราชา ตํ สุตฺวา ตุฏฺฐจิตฺโต มม ปุตฺโต มโหสถปณฺฑิโต ขิปฺปํ อาคจฺฉตูติ อาห ฯ โส ทารกสหสฺเสหิ ปริวุโต ปาสาทํ อภิรุหิตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ ราชา ตํ ทิสฺวา โสมนสฺสปฺปตฺโต หุตฺวา มธุรปฏิสนฺถารํ กตฺวา ปณฺฑิต ปฏิรูปํ อาสนํ ญตฺวา นิสีทาหีติ อาห ฯ ตทา โส ปิตรํ โอโลเกสิ ฯ อถสฺส ปิตา โอโลกิตสญฺญาย อาสนา วุฏฺฐาย ปณฺฑิต อิมสฺมึ อาสเน นิสีทาหีติ อาห ฯ โส ตสฺมึ อาสเน นิสีทิ ฯ ตํ ตตฺถ นิสินฺนํ ทิสฺวา เสนกปุกฺกุสกามินฺทเท วินฺทา เจว อญฺเญ จ อนฺธพาลา ปาณึ ปหริตฺวา มหาหสิตํ หสิตฺวา อิมํ อนฺธพาลํ ปณฺฑิโตติ วทนฺติ โย ปิตรํ อาสนา วุฏฺฐาเปตฺวา สยํ นิสีทติ อิมํ ปณฺฑิโตติ วตฺตุํ น ยุตฺตนฺติ ปริหาสํ กรึสุ ฯ ราชา ทุมฺมุโข อนตฺตมโน อโหสิ ฯ อถ นํ มหาสตฺโต ปุจฺฉิ กึ มหาราช ทุมฺมุโขสีติ ฯ อาม ปณฺฑิต ทุมฺมุโขมฺหิ สวนเมว เต มนาปํ ทสฺสนํ ปน อมนาปํ ชาตนฺติ ฯ กึ การณาติ ฯ ปิตรํ อาสนา วุฏฺฐาเปตฺวา สยํ นิสินฺนตฺตาติ ฯ กึ ปน ตวํ มหาราช สพฺพฏฺฐาเนสุ ปุตฺเตหิ ปิตาว อุตฺตโมต มญฺญสีติ ฯ อาม ปญฺฑิตาติ ฯ อถ นํ มหาสตฺโต นนุ มหาราช ตุมฺเหหิ อมฺหากํ อสฺสตรํ วา เสฏฺฐตรํ วา เปเสนฺตูติ สาสนํ ปหิตนฺติ วตฺวา อาสนา วุฏฺฐาย มาณเว โอโลเกตฺวา ตุมฺเหหิ คหิตคทฺรภํ อาเนถาติ เต อาณาเปตฺวา รญฺโญ ปาทมูเล นิปชฺชาเปตฺวา มหาราช อยํ คทฺรโภ กึ อคฺฆตีติ ปุจฺฉิ ฯ ราชา อาห สเจ อุปการโก อฏฺฐกหาปเณ อคฺฆตีติ ฯ อิมํ ปน ปฏิจฺจ อาชานียวลวาย กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺโต อสฺสตโร กึ อคฺฆตีติ ฯ อนคฺโฆ ปณฺฑิตาติ ฯ เทว กสฺมา เอวํ กเถถ นนุ ตุมฺเหหิ อิทาเนว วุตฺตํ สพฺพฏฺฐาเนสุ ปุตฺเตหิ ปิตาว อุตฺตโมติ สเจ ตํ สจฺจํ ตุมฺหากํ อสฺสตรโต คทฺรโภว อุตฺตโม โหติ ตํ คทฺรภํ คณฺหถ ยทิ คทฺรเภหิ อสฺสตโร อุตฺตโม โหติ ตํ คณฺหถ กึ ปน มหาราช ตุมฺหากํ ปณฺฑิตา เอตฺตกํปิ ชานิตุํ อสกฺโกนฺตา ปาณึ ปหริตฺวา มหาหสิตํ หสนฺติ อโห ตุมฺหากํ ปณฺฑิตา ปญฺญาสมฺปนฺนา กุโต โว เอเต ลทฺธาติ จตฺตาโร ปณฺฑิเต ปริหาสิตฺวา ราชานํ อิมาย เอกนิปาเต คาถาย อชฺฌภาสิ