ตโต ปฏฺฐาย โพธิสตฺตสฺส ยโส มหา อโหสิ ฯ ตํ สพฺพํ ปญฺหํปิ อุทุมฺพราเทวีเยว วิจาเรสิ ฯ สา ตสฺส โสฬสวสฺสิกกาเล จินฺเตสิ มม กนิฏฺโฐ มหลฺลโก ชาโต ยโสปิสฺส มหา อโหสิ มยา อาวาหมสฺส กาตุํ วฏฺฏตีติ รญฺโญ ตมฺตฺถํ อาโรเจสิ ฯ ราชา ตํ สุตฺวา สาธุ ชานาเปหิ นนฺติ อาห ฯ สา ตํ ชานาเปตฺวา เตน สมฺปฏิจฺฉิเต เตนหิ ตาต กุมาริกํ เต อาเนสฺสามีติ อาห ฯ อถ มหาสตฺโต กทาจิ อิมาย อานีตา มม น รุจฺเจยฺย สยเมว ตาว อุปธาเรมีติ จินฺเตตฺวา เอวมาห เทวิ กติปาหํ มา กิญฺจิ รญฺโญ วเทถ อหํ เอกํ กุมาริกํ สยํ ปริเยสิตฺวา มมาภิรุจิตํ ตุมฺหากํ อาจิกฺขิสฺสามีติ ฯ สา เอวํ กโรหิ ตาตาติ ฯ โส เทวึ วนฺทิตฺวา อตฺตโน ฆรํ คนฺตฺวา สหายกานํ สญฺญํ ทตฺวา อญฺญาตกเวเสน คนฺตฺวา ตุนฺนวายอุปกรณานิ คเหตฺวา เอกโกว อุตฺตรทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา อุตฺตรยวมชฺฌกคามํ ปายาสิ ฯ ตทา ปน ตตฺถ เอกํ ปุราณเสฏฺฐิกุลํ ปริชิณฺณํ อโหสิ ฯ ตสฺส ปน กุลสฺส เอกา ธีตา อมราเทวี นาม อโหสิ ฯ สา อภิรูปา สพฺพลกฺขณสมฺปนฺนา ปุญฺญวตี ฯ สา ตํ ทิวสํ ปาโตว ยาคุํ ปจิตฺวา ตํ อาทาย ปิตุกสนฏฺฐานํ คมิสฺสามีติ นิกฺขมิตฺวา ตเมว มคฺคํ ปฏิปชฺชิ ฯ มหาสตฺโต ตํ อาคจฺฉนฺตึ ทิสฺวา สพฺพลกฺขณสมฺปนฺนา เอสา อิตฺถี สเจ อปริคฺคหา อิมาย เม ปาทปริจาริกาย ภวิตุํ วฏฺฏตีติ จินฺเตสิ ฯ สาปิ ตํ ทิสฺวาว สเจ อหํ เอวรูปสฺส ปุริสสฺส เคเห ภเวยฺยํ สกฺกา มยา กุฏุมฺพํ สณฺฐาเปตุนฺติ จินฺเตสิ ฯ อถ มหาสตฺโต อิมิสฺสา สปริคฺคหาปริคฺคหภาวํ น ชานามิ หตฺถมุทฺธาย นํ ปุจฺฉิสฺสามิ สเจ ปน ปณฺฑิตา ภวิสฺสติ มม ปญฺหสฺส อตฺถํ ชานิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา ทูเร ฐิโตว หตฺถมุฏฺฐิมกาสิ ฯ สา อยํ มม สสฺสามิกอสฺสามิกภาวํ ปุจฺฉตีติ ญตฺวา ตเถว ฐิตา หตฺถํ ปสาเรสิ ฯ โส ตํ การณํ ญตฺวา ตสฺสา สมีปํ คนฺตฺวา ภทฺเท กา นาม ตวนฺติ ปุจฺฉิ ฯ สา สามิ มยฺหํ อตีตานาคเต วา เอตรหิ วา ยํ นตฺถิ ตํนามิกาติ ฯ ภทฺเท โลเก อมรํ นาม นตฺถิ ตวํ อมรา นาม ภวิสฺสตีติ ฯ เอวํ สามีติ ฯ ภทฺเท กสฺส ยาคุํ หริสฺสสีติ ปุจฺฉิ ฯ ปุพฺพเทวตาย สามีติ วุตฺเต โส ปุพฺพเทวตา นาม มาตาปิตโร ภทฺเท ตวํ ตว ปิตุ ยาคุํ หริสฺสสิ มญฺเญติ ฯ เอวํ สามีติ ฯ ตว ปิตา กึ กโรตีติ ฯ มม ปิตา เอกํ เทฺวธา กโรตีติ ฯ เอกสฺส เทฺวธา กรณํ นาม กสนํ ภทฺเท ตว ปิตา กสติ มญฺเญติ ฯ เอวํ สามีติ ฯ กสฺมึ ปน ฐาเน ตว ปิตา กสตีติ ฯ ยตฺเถ ฐาเน สกึ คตา ปจฺฉา น เอนฺติ ตตฺเถว ปิตา เม กสตีติ ฯ สกึ คตานํ ปจฺฉา นาคมนฏฺฐานํ นาม สุสานํ สุสานสฺส สนฺติเก กสติ เต ปิตา มญฺเญติ ฯ เอวํ สามีติ ฯ ภทฺเท อชฺเชว กึ เอสฺสสิ น เอสฺสสีติ ฯ สามิ สเจ เอสฺสติ น เอสฺสามิ โน เจ เอสฺสติ เอสฺสามีติ ฯ ภทฺเท ปิตา เต นทีปาเร กสติ มญฺเญ อุทเก เอนฺเต น เอสฺสสิ อเนนฺเต เอสฺสสีติ ฯ เอวํ สามีติ ฯ เอตฺตกํ อลฺลาปสลฺลาปํ กตฺวา อถ นํ อมราเทวี ตวํ ยาคุํ ปิวิสฺสสิ สามีติ นิมนฺเตสิ ฯ มหาสตฺโต ปฏิกฺขิปนํ นาม อวมงฺคลนฺติ จินฺเตตฺวา อาม ปิวิสฺสามีติ อาห ฯ สา ปน ยาคุฆฏํ โอตาเรสิ ฯ มหาสตฺโต สเจ ปาตึ อโธวิตฺวา หตฺถโธวนํ อทตฺวาว ทสฺสติ เอตฺเถว นํ ปหาย คมิสฺสามีติ จินฺเตสิ ฯ สา ปน ปาตึ โธวิตฺวา ปาติยา อุทกํ อาหริตฺวา หตฺถโธวนํ ทตฺวา ตุจฺฉปาตึ หตฺเถ อฐเปตฺวา ปาตึ ภูมิยํ ฐเปตฺวา ฆฏํ อาโลเฬตฺวา ยาคุยา ปูเรสิ ตตฺถ ปน สิตฺถานิ มนฺทานิ ฯ อถ นํ มหาสตฺโต อาห กึ ภทฺเท อติพหุลา ยาคูติ ฯ อุทกํ โน ลทฺธํ สามีติ ฯ เกทาเรหิ เต อุทกํ น ลทฺธํ ภวิสฺสติ มญฺเญติ ฯ เอวํ สามีติ ฯ สา ปิตุ ยาคุํ ฐเปตฺวา เสสํ โพธิสตฺตสฺส อทาสิ ฯ โส ตํ ปิวิตฺวา มุขํ วิกฺขาเลตฺวา ภทฺเท อหํ ตุมฺหากํ เคหํ คมิสฺสามิ มคฺคํ เม อาจิกฺขาหีติ อาห ฯ สา สาธูติ วตฺวา มคฺคํ อาจิกฺขนฺตี อิมํ เอกนิปาเต คาถมาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๔๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มโหสถชาดก”