โสปิ ตาย กถิตมคฺเคน ตํ เคหํ คโต ฯ อถ นํ อมราเทวิยา มาตา ทิสฺวา มหาสตฺตสฺเสว อาสนํ ทตฺวา ยาคุํ ปิวิสฺสสิ สามีติ อาห ฯ อมฺม กนิฏฺฐภคินิยา เม อมราเทวิยา โถกา ยาคุ ทินฺนาติ ฯ สาปิ อิมิมา เม ธีตุอตฺถาย อาคเตน ภวิตพฺพนฺติ อญฺญาสิ ฯ มหาสตฺโต เตสํ กุลานํ ทุคฺคตภาวํ ชานนฺโตปิ อมฺม อหํ ตุนฺนวาโย

อตฺถิ สามิ มูลํ ปน นตฺถีติ ฯ อมฺม มูเลน กมฺมํ นตฺถิ อาเนถ สิพฺพิสฺสามีติ ฯ สา ชิณฺณกานิ วตฺถานิ อาหริตฺวา ตสฺส อทาสิ ฯ โพธิสตฺโต อาหฏาหฏานิ นิฏฺฐาเปสิ ฯ ปุญฺญวโต หิ กิริยา นาม สมิชฺฌติเยวาติ ฯ อถ นํ อมฺม วิถิยา ภาเคน อาโรเจหีติ อาห ฯ สา สกลคาเม อาโรเจสิ ฯ มหาสตฺโต ตุนฺนวายกมฺมํ กตฺวา เอกาเหเนว สหสฺสํ อุปฺปาเทสิ ฯ มหลฺลิกาปิสฺส ปาตราสภตฺตํ ปจิตฺวา ทตฺวา สายํ ตาต กิตฺตกํ ปจามีติ อาห ฯ อมฺม ยตฺตกา อิมสฺมึ เคเห ภุญฺชนฺติ เตสํ ปมาเณน ปจาหีติ อาห ฯ สา อเนกสูปพฺยญฺชนํ พหุภตฺตํ ปจิ ฯ อมราเทวีปิ สายํ สีเสน ทารุกลาปํ อุจฺจงฺ เกน ปณฺณํ อาทาย อรญฺญโต อาคนฺตฺวา ปุรตฺถิมทฺวาเร ทารูนิ นิกฺขิปิตฺวา ปจฺฉิมทฺวาเรน เคหํ ปาวิสิ ฯ ปิตา ปนสฺสา สายณฺหตรํ อาคมิ ฯ มหาสตฺโต นานคฺครสโภชนํ ภุญฺชิ ฯ อิตรา อตฺตโน มาตาปิตโร โภเชตฺวา ปจฺฉา สยํ ภุญฺชิตฺวา มาตาปิตูนํ ปาเท โธวิตฺวา โพธิสตฺตสฺส ปาเท โธวิ ฯ โส ตํ ปริคฺคณฺหนฺโต กติปาหํ ตตฺเถว วสิ ฯ อถ นํ วีมํสนฺโต เอกทิวสํ อาห ภทฺเท อมราเทวิ อฑฺฒนาฬิตณฺฑุลํ คเหตฺวา ตโต มยฺหํ ยาคุญฺจ ปูวญฺจ ภตฺตญฺจ ปจาหีติ ฯ สา สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา เต ตณฺฑุเล โกฏฺเฏตฺวา มูลตณฺฑุเลหิ ยาคุํ มชฺฌิมตณฺฑุเลหิ ภตฺตํ กณิกาหิ ปูวํ ปจิตฺวา ตทนุรูปํ พฺยญฺชนํ สมฺปาเทตฺวา มหาสตฺตสฺส ยาคุํ อทาสิ ฯ สา ยาคุ มุเข ฐปิตมตฺตาเยว สตฺตรสหรณิสหสฺสานิ ผริตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ โส ตสฺสา วีมํสนตฺถเมว ภทฺเท ปจิตุํ อชานนฺตี กิมตฺถํ มม ตณฺฑุเล นาเสสีติ วตฺวา ยาคุ สห เขเฬน นุฏฺฐหิตฺวา ภูมิยํ ปาเตสิ ฯ สา อกุชฺฌิตฺวา สามิ สเจ ยาคุ อสุนฺทรา ปูวํ ขาทาติ ตสฺส ปูวํ อทาสิ ฯ โส ตมฺปิ ตเถว อกาสิ ภทฺเท ตฺวํ ปจิตุํ อชานนฺตี กิมตฺถํ มม ตณฺฑุลํ นาเสสีติ ฯ สามิ สเจ ปูวํ น สุนฺทรํ ภตฺตํ ภุญฺชาหีติ ภตฺตํ อทาสิ ฯ โส ตเถว ปฏิปชฺชิตฺวา ภทฺเท ตฺวํ ปจิตุํ อชานนฺตี มม สนฺตกํ กิมตฺถํ นาเสสีติ วตฺวา กุทฺโธ วิย ตีณิปิ เอกโต มทฺทิตฺวา สีสโต ปฏฺฐาย สกลสรีรํ ลิมฺปิตฺวา คจฺฉ ทฺวาเร นิสีทาหีติ อาห ฯ สาปิ อกุชฺฌิตฺวาว อญฺชลึ ปคฺคยฺห สาธุ สามีติ ตถา อกาสิ ฯ โส ตสฺสา นิหตมานภาวํ ญตฺวา ภทฺเท เอหีติ อาห ฯ สา เอกวจเนเนว อาคนฺตฺวา ตสฺส สนฺติเก นิสีทิ ฯ มหาสตฺโต ปน อาคจฺฉนฺโต น ตุจฺฉหตฺโถ กหาปณสหสฺเสน สทฺธึ เอกํ สาฏกํ จูฬปสิพฺพเก ฐเปตฺวา อาคโต ฯ โส ตโต ตํ สาฏกํ นีหริตฺวา ตสฺสา หตฺเถ ฐเปตฺวา ภทฺเท ตว สหายิกาหิ สทฺธึ นหาตฺวา อิมํ สาฏกํ นิวาเสตฺวา เอหีติ อาห ฯ สา ตถา อกาสิ ฯ ปณฺฑิโต อุปฺปาทิตธนญฺจ อาภฏธนญฺจ สพฺพํ ตสฺสา มาตาปิตูนํ ทตฺวา เต สมสฺสาเสตฺวา สสฺสุสสฺสุรํ อาปุจฺฉิตฺวา ตํ อาทาย คโต ฯ มหาสตฺโต ปน ตสฺสา ฉตฺตญฺจ อุปาหนญฺจ ทตฺวา เอวมาห ภทฺเท อิมํ ฉตฺตํ คเหตฺวา อตฺตานํ ธาเรหิ อุปาหนํ อภิรุหิตฺวา ยาหีติ ฯ สา ตํ ทฺวยํ คเหตฺวา อพฺโภกาเส สุริยสนฺตาเป ฉตฺตํ อปเนตฺวา คจฺฉติ ฯ ถลฏฺฐาเน อุปาหนํ ปาเทหิ โอมุญจิตฺวา อาทาย อุทกฏฺฐาเน สมฺปตฺตกาเล อุปาหนํ อารุหิตฺวา คจฺฉติ ฯ โพธิสตฺโต ตํ การณํ ทิสฺวา กึ ภทฺเท ถลฏฺฐาเน อุปาหนํ ปาทา น ปฏิมุญฺจสิ อุทกฏฺฐาเน ปฏิมุญฺจิตฺวา คจฺฉสิ กึ การณาติ ปุจฺฉิ ฯ สา ตํ อาห สามิ ถลฏฺฐาเน กณฺฏกาทีนิ ปสฺสามิ อุทกฏฺฐาเน มจฺฉกจฺฉปกณฺฏกาทีนิ น ปสฺสามิ เตสุ ปาทํ ปวิฏฺเฐสุ มหนฺตํ ทุกฺขเวทนํ อนุภเวยฺยํ ตสฺมา อุทกฏฺฐาเน อุปาหนํ อภิรุหิตฺวา คจฺฉามีติ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺสา วจนํ สุตฺวา มหาปณฺฑิตา วตายํ ทาริกาติ จินฺเตตฺวา อคมาสิ ฯ อถ สา วนนฺตรํ ปวิสนฺตี ฉตฺตํ อุปริมตฺถเก กตฺวา คจฺฉติ ฯ โส ตํ การณํ ปุจฺฉิ ภทฺเท อญฺเญ อพฺโภกาเส สุริยสนฺตาปํ ปฏิพาหนตฺถํ ฉตฺตํ ธาเรนฺตาว คจฺฉนฺติ ตฺวํ ปน ตถา นากาสิ กึ การณาติ ฯ สา ตํ อาห สามิ วนนฺตรํ ปวิฏฺฐา นาม สุกฺขรุกฺขทณฺฑกาทีนิ มตฺถเก ปติตภเยน เอวํ กโรมีติ ฯ โพธิสตฺโต ตาย ทฺวีหิ การเณหิ กถิตวจนํ สุตฺวา ตุสิ ฯ อถ มหาสตฺโต ตาย สทฺธึ คจฺฉนฺโต เอกสฺมึ ฐาเน ผลสมฺปนฺนํ พทรรุกฺขํ ทิสฺวา พทรรุกฺขมูเล นิสีทิ ฯ สาปิ มหาสตฺตํ พทรรุกฺขมูเล นิสินฺนํ ทิสฺวา สามิ อภิรุหิตฺวา พทรผลํ คเหตฺวา ตมฺปิ ขาทาหิ มยฺหํปิ เทหีติ อาห ฯ ภทฺเท อหํ กิลมามิ น สกฺโกมิ อภิรุหิตํ ตฺวํ อภิรุหาติ ฯ สา โพธิสตฺตสฺส วจนํ สุตฺวา ตํ พทรรุกฺขํ อภิรุหิตฺวา ผลํ โอจินติ ฯ โพธิสตฺโตปิ ตํ อาห ภทฺเท ผลํ มยฺหํปิ เทหีติ ฯ สา อิมํ ปุริสํ ปณฺฑิตํ วา อปณฺฑิตํ วา น ชานามิ วีมํสิสฺสามิ นนฺติ จินฺเตตฺวา เอวมาห สามิ อุณฺหผลํ ขาทิสฺสสิ อถ วา สีตผลนฺติ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺสา ปุจฺฉิตํ การณํ ชานนฺโตปิ อชานนฺโต วิย วีมํสนตฺถาย เอวมาห ภทฺเท อุณฺหผเลน เม อตฺโถติ ฯ อถ สา ผลํ คเหตฺวา ภูมิยํ ขิปิตฺวา ขาท สามีติ อาห ฯ โพธิสตฺโต ตํ คเหตฺวา ธมนฺโต ขาทิตฺวา ปุน ตํ วีมํสมาโน เอวมาห ภทฺเท สีตผลํ เม เทหีติ ฯ อถ สา พทรผลานิ คเหตฺวา ติณภูมิยา อุปริ ขิปิ ฯ โพธิสตฺโต ตํ คเหตฺวา อธมนฺโตว ขาทิตฺวา อยํ ทาริกา อติวิย ปณฺฑิตาติ ชานิตฺวา ตุสิ ฯ โส อาห ภทฺเท โอตราติ ฯ สา มหาสตฺตสฺส วจนํ สุตฺวา รุกฺขโต โอตริตฺวา ฆฏํ คเหตฺวา นทึ คนฺตฺวา อุทกํ อาเนตฺวา มหาสตฺตสฺส อทาสิ ฯ โส อุทกํ ปิวิตฺวา มุขํ วิขาเลสิ ฯ สา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ เต ปน อุฏฺฐาย คจฺฉนฺตา นครํ ปวิสึสุ มหาสตฺโต ตํ วีมํสนตฺถาย ตํ โทวาริกสฺส เคเห ฐเปตฺวา โทวาริกภริยาย อาจิกฺขิตฺวา อตฺตโน นิเวสนํ คนฺตวา ปุริเส อามนฺเตตฺวา อสุกเคเห เอกํ อิตฺถึ ฐเปตฺวา อาคโตมฺหิ ตุมฺเห อิมํ สหสฺสํ อาทาย ตตฺถ คนฺตฺวา ตํ วีมํสถาติ สหสฺสํ ทตฺวา เปเสสิ ฯ เต ตสฺสา สนฺติกํ คนฺตฺวา ตถา อกํสุ ฯ สา อิทํ มม สามิกสฺส ปาทรชมตฺตมฺปิ น อคฺฆตีติ น อิจฺฉติ ฯ เต ปุนาคนฺตฺวา ปณฺฑิตสฺส อาโรเจสุํ ฯ อถ เต ปุนปฺปุนฺนํ ยาว ตติยมฺปิ เปเสตฺวา จตุตฺถวาเร เตนหิ นํ หตฺเถ คเหตฺวา อากฑฺฒิตฺวา เอถาติ อาห ฯ เต ตถา กรึสุ ฯ สา อาคนฺตฺวา มหาสตฺตํ มหาสมฺปตฺติยํ ฐิตํ ทิสฺวา น สญฺชานิ นํ โอโลเกตฺวา ปน หสิ เจว โรทิ จ ฯ โส อุภยํปิ การณํ ปุจฺฉิ ฯ อถ นํ สา เอวมาห สามิ อหํ หสมานา ตว สมฺปตฺตึ โอโลเกตฺวา อยํ สมฺปตฺติ น อการเณน ลทฺธา ปุริมภเว ปน กุสลํ กตฺวา ลทฺธา ภวิสฺสติ อโห วต ปุญฺญานํ ผลํ นามาติ หสึ โรทมานา ปน อิทานิ ปรสฺส รกฺขิตโคปิตวตฺถุมฺหิ อปรชฺฌิตฺวา นิรยํ คมิสฺสสีติ ตยิ การุญฺเญน โรทินฺติ ฯ โส ตํ วีมํสิตฺวา ตสฺสา ปริสุทฺธภาวํ ญตฺวา คจฺฉถ ตตฺเถว นํ เนถาติ วตฺวา เปเสตฺวา ตุนฺนวายเวสํ คเหตฺวา คนฺตฺวา ตาย สทฺธึ สยิตฺวา ปุน ทิวเส ปาโตว ราชกุลํ ปวิสิตฺวา ตํ อุทฺมพราเทวิยา อาโรเจสิ ฯ สา รญฺโญ อาโรเจตฺวา อมราเทวึ สพฺพาลงฺกาเรหิ อลงฺกริตฺวา มหาโยเค นิสีทาเปตฺวา มหนฺเตน สกฺกาเรน มหาสตฺตสฺส เคหํ อาเนตฺวา มงฺคลํ อกาสิ ฯ ราชา โพธิสตฺตสฺส สหสฺสมูลํ ปณฺณาการํ เปเสสิ ฯ โทวาริเก อาทึ กตฺวา สกลนครวาสิโน ปณฺณากาเร สชฺชยึสุ ฯ อมรเทวีปิ รญฺญา ปหิตํ ปณฺณาการํ ทฺวิธา ภินฺทิตฺวา เอกํ โกฏฺฐาสํ ปุน รญฺโญ เปเสสิ ฯ เอเตนุปาเยน สกลนครวาสีนํ ปณฺณาการํ เปเสตฺวา นาคเร สงฺคณฺหิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย มหาสตฺโต ตาย สทฺธึ สมคฺคสํวาสํ วสนฺโต รญฺโญ อตฺถญฺจ ธมฺมญฺจ อนุสาสิ ฯ