ตํ จินฺตยมาโน ทุมฺมโนสฺมิ

น หิ เทวิ อปราโธ อตฺถิ ตุยฺหนฺติ ฯ

ตตฺถ อาณตฺโต เมติ ภทฺเท จตฺตาโร ปณฺฑิตา มโหสถปณฺฑิโต มม ปจฺจตฺถิโกติ มยฺหํ กถยึสุ มยา ตตฺตโต อวิจินิตฺวา วเธถ นนฺติ ภูริปญฺโญ วธาย อาณตฺโต ตํ การณํ จินฺตยมาโน วรํ มม มรณํ น ปณฺฑิตสฺสาติ ทุมฺมโนสฺมีติ ฯ

ตาย ตสฺส ตํ สุตฺวา มหาสตฺเต สิเนเหน ปพฺพตมตฺโต โสโก อุปฺปชฺชิ ฯ ตโต จินฺเตสิ เอเกน อุปเยน ราชานํ อสฺสาเสตฺวา รญฺโญ นิทฺโทกฺกมนกาเล มม กนิฏฺฐสฺส สาสนํ ปหิณิสฺสามีติ ฯ อถ นํ มหาราช ตยาเปตํ กตํ คหปติปุตฺตํ มหนฺเต อิสฺสริเย ปติฏฺฐเปนฺเตน ตุมฺเหหิ โส คหปติปุตฺโต เสนาปตฏฺฐาเน ฐปิโต อิทานิ กิร ตุมฺหากญฺเจว ปจฺจตฺถิโก ชาโต น โข ปน ปจฺจามิตฺโต ขุทฺทโก นาม อตฺถิ มาเรตพฺโพว โส ตุมฺเห มา จินฺตยิตฺถาติ ราชานํ อสฺสาเสสิ ฯ โส ตนุภูตโสโก นิทฺทํ โอกฺกมิ ฯ ตสฺมึ ขเณ เทวี อุฏฺฐาย คพฺภํ ปวิสิตฺวา มโหสถ จตฺตาโร ปณฺฑิตา ตํ ปริภินฺทึสุ ราชา กุทฺโธ เสฺว ทฺวารนฺตเร สพฺเพ ตว วธาย อาณาเปสิ เสฺว ราชกุลํ มา อาคจฺเฉยฺยาสิ สเจ อาคจฺฉนฺโตว นาครํ หตฺถคตํ กตฺวา สมตฺโถ หุตฺวา อาคจฺเฉยฺยาสีติ ปณฺณํ ลิขิตฺวา โมทกสฺส อนฺโต ปกฺขิปิตฺวา โมทกํ สุตฺตเกน เวเฐตฺวา นวภาชเน ปกฺขิปิตฺวา ฉาเทตฺวา ลญฺเจตฺวา อตฺถจริกาย ทาสิยา อทาสิ อิมํ โมทกํ หริตฺวา มม กนิฏฺฐสฺส มโหสถปณฺฑิตสฺส เทหีติ ฯ สา ตถา อกาสิ ฯ รตฺตึ กถํ นิกฺขนฺตาติ น จินฺเตตพฺพา รญฺญา ปฐมเมว เทวิยา วโร ทินฺโน เตน ตํ น โกจิ นิวาเรสิ ฯ โพธิสตฺโต ปณฺณาการํ คเหตฺวา ตํ อุยฺโยเชสิ ฯ สา อาคนฺตฺวา เทวิยา ทินฺนภาวํ อาโรเจสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ เทวี อาคนฺตฺวา รญฺญา สทฺธึ นิปชฺชิ ฯ มหาสตฺโตปิ โมทกํ ภินฺทิตฺวา ปณฺณํ วาเจตฺวา ตมตฺถํ ญตฺวา กตฺตพฺพกิจฺจํ วิจาเรตฺวา สยเน นิปชฺชิ ฯ อิตเรปิ จตฺตาโร ชนา ปาโตว ขคฺคํ คเหตฺวา ทฺวารนฺตเร ฐตฺวา ปณฺฑิตํ อปสฺสนฺตา ทุมฺมนา หุตฺวา รญฺโญ สนฺติกํ คนฺตฺวา กึ ปณฺฑิตา หโต โว คหปติปุตฺโตติ วุตฺเต น ปสฺสาม เทวาติ อาหํสุ ฯ มหาสตฺโตปิ อรุณุคฺคมเนเยว สุคนฺโธทเกน นหาตฺวา สพฺพาลงฺการปฏิมณฺฑิโต นานคฺครสโภชนํ ภุญฺชิตฺวา สรีรกิจฺจํ โสเธตฺวา นาครํ อตฺตโน หตฺถคตํ กตฺวา ตตฺถ ตตฺถ อารกฺขํ ทตฺวา มหาชนปริวุโต รถวรํ อารุยฺห มหนฺเตน ยเสน ราชทฺวารํ อคมาสิ ฯ ราชาปิ สีหปญฺชรํ อุคฺฆาเฏตฺวา โอโลเกนฺโต อฏฺฐาสิ ฯ อถ มหาสตฺโต รถา โอตริตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ ราชา ตํ ทิสฺวา จินฺเตสิ สจายํ มม ปจฺจตฺถิโก ภเวยฺย น มํ วนฺเทยฺยาติ ฯ อถ นํ ปกฺโกสาเปตฺวา ราชา สยํ สีหาสเน นิสีทิ ฯ มหาสตฺโตปิ อาคนฺตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ จตฺตาโรปิ ปณฺฑิตา ตตฺเถว นิสีทึสุ ฯ อถ นํ ราชา กิญฺจิ อชานนฺโต วิย ตาต ตวํ หิยฺโย ปฐมยาเม คโต อิทานิ อาคจฺฉสิ กึ มํ เอวํ ปริจฺจชสีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๕๑๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มโหสถชาดก”