ปณฺฑิโต ราชานํ อสฺสาเสตฺวา นิกฺขมิตฺวา นคเร ฉณเภริญฺจาราเปตฺวา นาคเร อาห อมฺโภ ตุมฺเห มา จินฺตยิตฺถ สตฺตาหํ มาลาคนฺธวิเลปนปานโภชนาทีนิ สมฺปาเทตฺวา ฉณกีฬํ ปฏฺฐเปถาติ ฯ ตตฺถ ตตฺถ มนุสฺสา ยถารูปํ มหาปานํ ปิวนฺตุ คนฺธพฺพํ กโรนฺตุ วาเทนฺตุ นจฺจนฺตุ วคฺคนฺตุ เสเลนฺตุ นทนฺตุ อปฺโผเฏนฺตุ คายนฺตุ ปริพฺพโยปิ โว มม สนฺตโกว โหตุ อหํ มโหสถปณฺฑิโต นาม ปสฺสิสฺสถ เม อานุภาวนฺติ นาคเร อสฺสาเสสิ ฯ เต ตถา กรึสุ ฯ คีตวาทิตาทิสทฺทํ พหิ นคเร ฐิตา สุณนฺติ จูฬทฺวาเรน มนุสฺสา นครํ ปวิสนฺติ ฯ ฐเปตฺวา ปฏิสตฺตุํ ทิฏฺฐทิฏฺฐํ น คณฺหนฺติ ตสฺมา ปทสญฺจาโร น ฉิชฺชติ ฯ นครํ ปวิฏฺฐา ฉณกีฬนิสฺสิตํ ชนํ ปสฺสนฺติ ฯ ราชาปิ นคเร โกลาหลํ สุตฺวา อมจฺเจ เอวมาห อมฺโภ อมฺเหสุ อฏฺฐารสอกฺโขภิณิยา เสนาย นครํ ปริวาเรตฺวา ฐิเตสุ นครวาสีนํ ภยํ วา สารชฺชนมตฺตํ วา นตฺถิ อานนฺทิตา ปีติโสมนสฺสปฺปตฺตา วาเทนฺติ นจฺจนฺติ คายนฺติ วคฺคนฺติ เสเลนฺติ อปฺโผเฏนฺติ คชฺชนฺติ กินฺนาเมตํ การณนฺติ ฯ อถ นํ อุปนิกฺขิตฺตปุริสา มุสาวาทํ กตฺวา เอวมาหํสุ เทว มยํ เอเกน กมฺเมน จูฬทฺวาเรน นครํ ปวิสิตฺวา ฉณกีฬนิสฺสิตํ มหาชนํ ทิสฺวา ปุจฺฉิมฺหา อมฺโภ สกลชมฺพูทีปราชาโน อาคนฺตฺวา ตุมฺหากํ นครํ ปริกฺขิปิตฺวา ฐิตา ตุมฺเห ปน อติวิย ปมตฺตา กินฺนาเมตนฺติ เต เอวมาหํสุ อมฺหากํ รญฺโญ กุมารกกาเล เอโก มโนรโถ อโหสิ สกลชมฺพูทีปราชูหิ มม นคเร ปริวาริเต ฉณํ กริสฺสามาติ ตสฺสชฺช มโนรโถ มตฺถกํ ปตฺโต ตสฺมา ฉณเภริญฺจาราเปตฺวา สยํ มหาตเล มหาปานํ ปิวตีติ ฯ ราชา พฺรหฺมทตฺโต เตสํ กถํ สุตฺวา กุชฺฌิตฺวา เสนํ อาณาเปสิ โภนฺโต คจฺฉถ ขิปฺปํ อิโต จิโต จ นครํ อวตฺถริตฺวา ปริขานิ ภินฺทิตฺวา ปาการํ มทฺทนฺตา ทฺวารฏฺฏาลเก ภินฺทนฺตา นครํ ปวิสิตฺวา สกฏสเตหิ กุมฺภณฺฑานิ วิย มหาชนสฺส สีลานิ คณฺหถ วิเทหรญฺโญ สีสํ ฉินฺทิตฺวา อาเนถาติ ฯ ตสฺส ตํ สุตฺวา สูรโยธา นานาวิธาวุธหตฺถา ทฺวารฏฺฏาลกสมีปํ คนฺตฺวา ปณฺฑิตสฺส ปุริเสหิ สกฺขรกทฺทมวาลิกกลลสิญฺจนปาสาณปาตนาทีหิ อุปทฺทุตา ปฏิกฺกนฺตา ปาการํ ภินฺทิสฺสามาติ ปริขํ โอติณฺณาปิ อนฺตรทฺวารฏฺฏาลเกสุ ฐิตมนุสฺสา อุสุสตฺติโตมราทีหิ มหาวินาสํ ปาเปนฺติ ฯ ปณฺฑิตสฺส โยธา จูฬนีพฺรหฺมทตฺตสฺส โยเธ หนนฺติ หตฺถวิการาทีนิ ทสฺเสตฺวา นานปฺปกาเรหิ อกฺโกเสนฺติ ปริภาสนฺติ คชฺเชนฺติ ตุมฺเห กิลนฺตคตฺตา ภตฺตํ อลภนฺตา เอถ โถกํ ปวิสฺสถ ขาทิสฺสถาติ สุราปิฐกานิ เจว มจฺฉมํสสูลานิ จ ปสาเรตฺวา สยเมว ปิวนฺติ ขาทนฺติ อนุปากาเร จงฺกมนฺติ ฯ อิตเร กิญฺจิ กาตุํ อสกฺโกนฺตา จูฬนีพฺรหฺมทตฺทสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา เทว ฐเปตฺวา อิจฺธิมนฺเต อญฺเญหิ นิตฺถริตุํ น สกฺกาติ วทึสุ ฯ ราชา จตุปญฺจาหํ วสิตฺวา คเหตพฺพคฺคหณํ อปสฺสนฺโต เกวฏฺฏํ ปุจฺฉิ อาจริย นครํ คณฺหิตุํ น สกฺโกม เอโกปิ อุปสงฺกมิตุํ สมตฺโถ นาม นตฺถิ กึ กาตพฺพนฺติ ฯ เกวฏฺโฏ อาห โหตุ มหาราช นครํ นาม พหิ อุทกํ โหติ อุทกกฺขเยน นครํ คณฺหิสฺสาม อนฺโตมนุสฺสา อุทเกน กิลมนฺตา ทฺวารํ วิวริสฺสนฺตีติ ฯ โส เอตฺเถโส อุปาโยติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย อุทกํ ปเวเสตุํ น เทนฺติ ฯ ปณฺฑิตสฺส อุปนิกฺขิตฺตปุริสา ปณฺณํ ลิขิตฺวา สรกณฺเฑ พนฺธิตฺวา ตํ ปวุตฺตึ เปเสสุํ เตน หิ ปฐมเมว อาณตฺตํ โย โย สรกณฺเฑ ปณฺณํ ปสฺสติ โส โส อาหรตูติ ฯ อเถโก ปุริโส ตํ ทิสฺวา คเหตฺวา ปณฺฑิตสฺส ทสฺเสสิ ฯ โส ตํ ปวุตฺตึ ญตฺวา น เม โส มโหสถปณฺฑิตภาวํ ชานาตีติ สฏฺฐีหตฺถเวฬุํ ทฺวิธา ผาเลตฺวา สุปริสุทฺธํ โสเธตฺวา ปุน เอกโต กตฺวา จมฺเมน พนฺธิตฺวา อุปริกลเลน มกฺเขตฺวา หิมฺวนฺตโต อิทฺธิมนฺตตาปเสน อานีตํ กุทฺรุสกุมุทวีชํ โปกฺขรณีตีเร กลเล โรปาเปตฺวา อุปริ เวฬุํ ฐเปตฺวา อุทกสฺส ปูราเปสิ ฯ เอกรตฺเตเนว วฑฺฒิตฺวา ปุปฺผํ เวฬุมตฺถกโต อุคฺคนฺตฺวา อุคฺคนฺตฺวา รตนมตฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ อุปฺปาเฏตฺวา อิมํ จูฬนีพฺรหฺมทตฺตสฺส เทถาติ อตฺตโน ปุริสานํ ทาเปสิ ฯ เต ตสฺส ทณฺฑกํ วลยํ กตฺวา อมฺโภ พฺรหฺมทตฺตสฺส ปาทมูลิกา ฉาตเกน มา มริตฺถ คณฺหเถตํ อุปฺปลํ ปิลนฺธิตฺวา ทณฺฑกํ กุจฺฉิปุรํ ขาทถาติ วตฺวา ขิปึสุ ฯ ตเมโก ปณฺฑิตสฺส อุปนิกฺขิตฺตปุริโส คณฺหิ ฯ อถ นํ รญฺโญ สนฺติกํ หริตฺวา ปสฺสถ เทว อิมสฺส ปุปฺผสฺส ทณฺฑกํ น โน อิโต ปุพฺเพ เอวรูโป ทีโฆ ทณฺฑโก ทิฏฺฐปุพฺโพติ วตฺวา มินถ นนฺติ วุตฺเต ปณฺฑิตสฺส อุปนิกฺขิตฺตปุริสา สฏฺฐีหตฺถทณฺฑกํ อสีติหตฺถํ กตฺวา มินึสุ ฯ ปุน รญฺญา กตฺเถตํ ชาตนฺติ วุตฺเต เอโก ปุริโส มุสาวาทํ กตฺวา เอวมาห อหํ เทว เอกทิวสํ ปิปาสิโต หุตฺวา สุรํ ปิวิสฺสามีติ จูฬทฺวาเรน นครํ ปิวิฏฺโฐ นาครานํ อุทกกีฬนตฺถาย กตา มหาโปกฺขรณิโย ปสฺสึ มหาชโน นาวาย นิสีทิตฺวา ปุปฺผานิ คณฺหติ ตตฺถ อิทํ ตีรปสฺเส ชาตํ คมฺภีรฏฺฐาเน ชาตสฺส ปน ทณฺฑโก สตหตฺโถ ภวิสฺสตีติ ฯ ตํ สุตฺวา ราชา เกวฏฺฏํ อาห อาจริย น สกฺโกม อิทํ อุทกกฺขเยน คเหตุํ ตุมฺเห หรเถตํ มนฺตนฺติ ฯ เตน หิ เทว ธญฺญกฺขเยน นครํ คณฺหิสฺสาม นครํ นาม พหิ ธญฺญํ โหตีติ ฯ เอวํ โหตุ อาจริยาติ ฯ ปณฺฑิโต ปุริมนเยเนว ตํ ปวุตฺตึ ญตฺวา น เม เกวฏฺฏพฺราหฺมโณ ปณฺฑิตภาวํ ชานาตีติ อนุปาการมตฺถเก กลลํ ทตฺวา วีหึ ตตฺถ โรปาเปสิ ฯ โพธิสตฺตานํ อธิปฺปาโย นาม อิชฺฌติ ฯ วีหิโย เอกรตฺเตเนว วุฏฺฐาย ปาการมตฺถเก ปญฺญายึสุ ฯ ตํ ทิสฺวา จูฬนีพฺรหฺมทตฺโต อาห อมฺโภ กเมตํ ปาการมตฺถเก นีลํ หุตฺวา ปญฺญายตีติ ฯ ปณฺฑิตสฺส อุปริกฺขิตฺตปุริสา รญฺโญ วจนํ สุตฺวา มุขโต ลุญฺจนฺตา วิย คเหตฺวา อาหํสุ เทว คหปติปุตฺโต กิร มโหสถปณฺฑิโต อนาคตภยํ ทิสฺวา รฏฺฐโต ธญฺญํ อาหราเปตฺวา โกฏฺฐาคาราทีนิ ปูเรตฺวา เสสธญฺญํ ปาการปสฺเส นิกฺขิปาเปสิ เต กิร วีหิโย อาตเปน สุกฺขนฺตา วสฺเสน เตเมตฺวา ตตฺเถว จ สสฺสานิ สญฺชาเนสุํ อหํปิ เอกทิวสํ เอเกน กมฺเมน จูฬทฺวาเรน ปวิสิตฺวา ปาการปสฺเส วีหิราสึ ทิสฺวา วีหิราสิโต วีหึ หตฺเถน คเหตฺวา วิถิยํ ฉฑฺเฑสึ อถ มํ ปริสา ปริหาเสนฺตา ฉาโตสิ ตฺวํ มญฺเญ วีหึ ทุสฺสนฺเตน พนฺธิตฺวา ตว เคหํ หริตฺวา โกฏฺฏาเปตฺวา ปจาเปตฺวา ภุญฺชาหีติ วทึสูติ ฯ ตํ สุตฺวา ราชา เกวฏฺฏํ อาห อาจริย ธญฺญกฺขเยนปิ นครํ คเหตุํ น สกฺกา อญฺญํปิ อตฺถิ อุปาโยติ ฯ เตน หิ เทว ทารุกฺขเยน คณฺหิสฺสาม นครํ นาม พหิ ทารุกํ โหตีติ ฯ เอวํ โหตุ อาจริยาติ ฯ ปณฺฑิโต ปุริมนเยเนว ตํ ปวุตฺตึ ญตฺวา ปาการมตฺถเก วีหึ อติกฺกมิตฺวา ปญฺญายมานํ ปพฺพตปฺปมาณํ ทารุราสึ กาเรสิ ฯ ปณฺฑิตสฺส มนุสฺสา จูฬนีพฺรหฺมทตฺตสฺส ปุริเสหิ สทฺธึ ปริหาสํ กโรนฺตา สเจ ฉาตา ตตฺถ ยาคุภตฺตํ ปจิตฺวา ภุญฺขถาติ มหนฺตมหนฺตานิ ทารูนิ ขิปนฺติ ฯ ราชาปิ ปาการมตฺถเกน ทารูนิ ทิสฺวา กิเมตนฺติ ปุจฺฉิ ฯ เทว คหปติปุตฺโต กิร อนาคตภยํ ทิสฺวา ทารูนิ อาหราเปตฺวา กุลานํ ปจฺฉา เคเหสุ ฐปาเปตฺวา อติเรกานิ ปาการานิ นิสฺสาย ฐปาเปสีติ ฯ ราชา อุปนิกฺขิตฺตปุริสานญฺเจว วจนํ สุตฺวา เกวฏฺฏํ อาห อาจริย ทารุกฺขเยนาปิ น สกฺกา คณฺหิตุํ ตุมฺเห หรเถตํ อุปายนฺติ ฯ มา จินฺตยิตฺถ มหาราช อญฺโญ อุปาโย อตฺถีติ ฯ อาจริย กึ อุปาโย นาเมส นาหํ ตว อุปายสฺส อนฺตํ ปสฺสามิ น สกฺกา อมฺเหหิ เวเทหํ คณฺหิตุํ อมฺหากํ นครเมว คมิสฺสามาติ ฯ เกวฏฺโฏ อาห เทว จูฬนีพฺรหฺมทตฺโต เอกสเตหิ ขตฺติเยหิ สทฺธึ เวเทหํ คณฺหิตุํ นาสกฺขีติ อมฺหากํ ลชฺชนกํ ภวิสฺสติ กึ มโหสโถ ปณฺฑิโต อหํปิ ปณฺฑิโตเยว เอกํ เลสํ กริสฺสามาติ ฯ กึ เลสํ นามาจริยาติ ฯ เทว ธมฺมยุทฺธํ นาม กริสฺสามาติ ฯ กึ นาเมตํ ธมฺยุทฺธํ นามาติ ฯ มหาราช น เสนา ยุชฺฌิสฺสนฺติ ทฺวินฺนํ ปน ราชูนํ เทฺว ปณฺฑิตา เอกฏฺฐาเน ภวิสฺสนฺติ เตสุ โย วนฺทิสฺสติ ตสฺส ปราชโย ภวิสฺสติ มโหสโถ ปน อิมํ มนฺตํ น ชานาติ อหํปิ ปณฺฑิโต มหลฺลโก โส ทหโร มํ ทิสฺวา วนฺทิสฺสติ ยทา วนฺทิสฺสติ ตทา เวเทโห ปราชิโต นาม ภวิสฺสติ อถ มยํ นํ เวเทหํ ปราเชตฺวา อตฺตโน นครํ คมิสฺสาม เอวํ โน ลชฺชนกํ น ภวิสฺสติ อิทํ ธมฺมยุทฺธํ นามาติ ฯ ปณฺฑิโตปิ ตํ รหสฺสํ ปุริมนเยเนว ญตฺวา สเจ เกวฏฺฏสฺส ปราชยามิ น ปณฺฑิโตสฺมีติ จินฺเตสิ ฯ จูฬนีพฺรหฺมทตฺโตปิ โสภโน อาจริย อุปาโยติ วตฺวา เสฺว ธมฺมยุทฺธํ ภวิสฺสติ ทฺวินฺนํ ปณฺฑิตานํ ธมฺเมน สเมน ชยปราชโย ภวิสฺสติ โย ธมฺมยุทฺธํ น กริสฺสติ โสปิ ปราชิโต นาม ภวิสฺสตีติ ปณฺณํ ลิขาเปตฺวา จูฬทฺวาเรน วิเทหสฺส เปเสสิ ฯ ตํ สุตฺวา เวเทโห ปณฺฑิตํ ปกฺโกสาเปตฺวา ตมตฺถํ อาจิกฺขิ ฯ ปณฺฑิโต สาธุ เทว เสฺว ปาโตว ปจฺฉิมทฺวาเรน ธมฺมยุทฺธมณฺฑลํ สชฺชิสฺสนฺติ ธมฺมยุทฺธมณฺฑลํ อาคจฺฉนฺตูติ ปฏิปณฺณํ เปเสถาติ อาห ฯ ตํ สุตฺวา ราชา อาคตทูตสฺเสว ปฏิปณฺณํ ทาเปสิ ฯ ปณฺฑิโต ปุน ทิวเส เกวฏฏสฺเสว ปราชโย โหตูติ ปจฺฉิมทฺวาเรน ธมฺมยุทฺธมณฺฑลํ สชฺชาเปสิ ฯ เตปิ โข เอกสตอุปนิกฺขิตฺตปุริสา โก ชานาติ กึ ภวิสฺสตีติ ปณฺฑิตสฺส อารกฺขนตฺถาย เกวฏฺฏํ ปริวารยึสุ ฯ เตปิ เอกสตราชาโน ธมฺมยุทฺธมณฺฑลํ คนฺตฺวา ปาจีนทิสํ โอโลเกนฺตา อฏฺฐํสุ ฯ ตถา เกวฏฺฏพฺราหฺมโณ ฯ โพธิสตฺโต ปน ปาโตว คนฺโธทเกน นหายิตฺวา สตสหสฺสคฺฆนิกํ กาสิกวตฺถํ นิวาเสตฺวา สพฺพาลงฺการปฏิมณฺฑิโต นานคฺครสโภชนํ ภุญฺชิตฺวา มหนฺเตน ปวาเรน ราชทฺวารํ คนฺตฺวา ปวิสตุ เม ปุตฺโตติ วุตฺเต ปวิสิตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ ฐตฺวา กึ ตาต มโหสถาติ วุตฺเต ธมฺมยุทฺธมณฺฑลํ คมิสฺสามีติ วตฺวา ตาต กึ ลทฺธุํ วฏฺฏตีติ วุตฺเต เทว เกวฏฺฏพฺราหฺมณํ มณินา วญฺเจตุกาโมมฺหิ อฏฺฐวงฺกํ มณิรตนํ มยา ลทฺธุํ วฏฺฏตีติ อาห ฯ คณฺห ตาตาติ ฯ โส ตํ คเหตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา ราชนิเวสนา โอติณฺโณ สหชาเตน โยธสหสฺเสน ปริวุโต นวุติกหาปณสหสฺสคฺฆนิกํ เสตสินฺธวยุตฺตํ รถวรมารุยฺห ปาตราสเวลาย ทฺวารสมีปํ ปาปุณิ ฯ เกวฏฺโฏปิ อิทานิ อาคมิสฺสติ อิทานิ อาคมิสฺสตีติ ตสฺสาคมนํ โอโลเกนฺโต อฏฺฐาสิ โอโลกิเตเนว ทีฆํ คีวํ ปตฺโต วิย ฯ สุริยเตเชน เสทา มุญฺจนฺติ ฯ มหาสตฺโตปิ โข มหาปริวารตาย มหาสมุทฺโท วิย อชฺโฌตฺถรนฺโต เกสรสีโห วิย อสมฺภีโต วิคตโลมหํโส ทฺวารํ วิวราเปตฺวา นครา นิกฺขมิตฺวา รถา โอรุยฺห สีโห วิย วิชิมฺหมาโน ปายาสิ ฯ เอกสตราชาโน โพธิสตฺตสฺส รูปสิรึ ทิสฺวา เอส กิร สิริวฑฺฒกเสฏฺฐิปุตฺโต มโหสถปณฺฑิโต นาม ปญฺญาย สกลชมฺพูทีเป อทุติโย อสทิโสติ อุกฺกฏฺฐิสตสหสฺสานิ ปวตฺตาเปสุํ ฯ โสปิ โข มรุคณปริวุโต วิย สกฺโก อโนปเมน สิริวิภเวน ตํ มณิรตนํ หตฺเถน คเหตฺวา เกวฏฺฏาภิมุโข อคมาสิ ฯ เกวฏฺโฏปิ ตํ ทิสฺวาว สกภาเวน สนฺธาเรตุํ อสกฺโกนฺโต ปจฺจุคฺคมนํ กตฺวา เอวมาห ปณฺฑิต มโหสถ มยํ เทฺว ปณฺฑิตา อมฺหากํ ตุมฺเห นิสฺสาย เอตฺตกํ กาลํ อิธ วสนฺตานํ ตุมฺเหหิ ปณฺณาการมตฺตํปิ น เปสิตปุพฺพํ กสฺมา เอวมกตฺถาติ ฯ อถ นํ มหาสตฺโต อาห ปณฺฑิต ตุมฺหากํ อนุจฺฉวิกํ ปณฺณาการํ โอโลเกนฺตา อชฺช อิมํ มณิรตนํ ลภิมฺหา หนฺท อิทํ คณฺหถ เอวรูปํ นาม อญฺญํ มณิรตนํ นตฺถีติ ฯ โส ตสฺส หตฺเถ ชลมานํ มณิรตนํ ทิสฺวา มยฺหํ ทาตุกาโม ภวิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา เตน หิ เทหีติ หตฺถํ ปสาเรติ ฯ มหาสตฺโต คณฺหาติ ขิปิตฺวา ปสาริตหตฺถสฺส องฺคุลีสุ ปาเตสิ ฯ อถ นํ พฺราหฺมโณ ครุมณิรตนํ องฺคุลีหิ ธาเรตุํ นาสกฺขิ ฯ ตํ ปคฺคลิตฺวา มหาสตฺตสฺส ปาทมูเลเยว ปติ ฯ พฺราหฺมโณ โลเภน คณฺหิสฺสามีติ ตสฺส ปาทมูเล โอนโต อโหสิ ฯ อถสฺส มหาสตฺโต อุฏฺฐาตุํ อเทนฺโต เอเกน หตฺเถน ขนฺธปิฏฺเฐ เอเกน หตฺเถน ปิฏฺฐิกจฺฉายํ คเหตฺวา อุฏฺเฐถ อาจริย อหํ ทหโร ตุมฺหากํ นตฺตุมตฺโต มา มํ วนฺทถาติ วทนฺโต อปราปรํ กตฺวา มุขํ ภูมิยํ ฆํสิตฺวา โลหิตมกฺขิตํ กตฺวา อนฺธพาล ตวํ มม สนฺติกา วนฺทนํ ปจฺจาสึสสีติ คีวายํ คเหตฺวา ขิปิ ฯ โส อุสุภมตฺเต ฐาเน ปติตฺวา อุฏฺฐาย ปลายิ ฯ มณิรตนํ ปน มหาสตฺตสฺส ปุริสาเยว คณฺหึสุ ฯ โพธิสตฺตสฺส ปน อุฏฺเฐถ อุฏฺเฐถ มา มํ วนฺทถาติ วจีโฆโส สกลปริสํ ฉาเทตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ เกวฏฺฏพฺราหฺมเณน มโหสถสฺส ปาทา วนฺทิตาติ ปริสาปิสฺส เอกปฺปหาเรเนว มหาอุนฺนาทานิ อกาสิ ฯ พฺรหฺมทตฺตํ อาทึ กตฺวา สพฺเพปิ เอเต ราชาโน เกวฏฺฏํ มหาสตฺตสฺส ปาทมูเล โอนตํ อทฺทสํสุ เยว ฯ เต อมฺหากํ ปณฺฑิเตน มโหสถปณฺฑิโต วนฺทิโต อิทานิ ปราชิตมฺหา น โน ชีวิตํ ทสฺสตีติ อตฺตโน อตฺตโน อสฺเส อารุยฺห อุตฺตรปญฺจาลาภิมุขา ปลายิตุํ อารภึสุ ฯ เต ปลายนฺเต ทิสฺวา โพธิสตฺตสฺส ปริสา จูฬนีพฺรหฺมทตฺโต เอกสเต ขตฺติเย คเหตฺวา ปลายตีติ ปุน อุกฺกฏฺฐิสทฺทมกํสุ ฯ ตํ สุตฺวา สพฺเพ ราชาโน มรณภยภีตา ภิยฺโยโส มตฺตาย ปลายนฺตา เสนางฺคํ ภินฺทึสุ ฯ โพธิสตฺตสฺส ปุริสา นทนฺตา วคฺคนฺตา สุฏฺฐุตรํ โกลาหลมกํสุ ฯ มหาสตฺโต เสนางฺคปริวุโต นครเมว ปาวิสิ ฯ พฺรหฺมทตฺตสฺส เสนาปิ ติโยชนานิ ปกฺขนฺทึสุ ฯ เกวฏฺโฏปิ อสฺสมารุยฺห นลาเต โลหิตํ ปุญฺฉมาโน เสนํ ปตฺวา อสฺสปิฏฺฐิยํ นิสินฺโนว โภนฺโต มา ปลายถ นาหํ คหปติปุตฺตํ วนฺทามิ ติฏฺฐถ ติฏฺฐถาติ อาห ฯ เสนา อสทฺทหนฺตา อฐตฺวา คจฺฉนฺตาว เกวฏฺฏํ อกฺโกสนฺตา ปริภาสนฺตา ปาปธมฺม ทุฏฺฐพฺราหฺมณ ธมฺยุทฺธํ นาม กริสฺสามีติ วตฺวา อาคนฺตฺวา นตฺตุมตฺตํปิ อปฺปโหนฺตํ วนฺทสิ นตฺถิ ตว กตฺตพฺพนฺติ ตสฺส กถํ อสุณนฺตา คจฺฉนฺเตว ฯ โส เวเคน อาคนฺตฺวา เสนํ สมฺปาปุณิตฺวา โภนฺโต สทฺทหถ มยฺหํ นาหํ ตํ วนฺทามิ มณิรตเนน มํ วญฺเจสีติ สพฺเพปิ เต ราชาโน นานากาเรหิ โพเธตฺวา อตฺตโน กถํ คาหาเปตฺวา ตถาปิ ตํ ภินฺนํ เสนํ ปฏินิวตฺเตสิ ฯ สา ปน ตาว มหตี เสนา สเจ ปํสุมุฏฺฐึ วา เอเกกํ เลฑฺฑุํ วา คเหตฺวา ขิเปยฺย ปริขํ ปูเรตฺวา ปาการปฺปมาโน ราสิ ภเวยฺย โพธิสตฺตานํ ปน อธิปฺปาโย อิชฺฌติ ตสฺมา เอโกปิ ปํสุมุฏฺฐึ วา เลฑฺฑุํ วา นคราภิมุโข ขิปนฺโต นาม นาโหสิ ฯ สพฺเพปิ นิวตฺติตฺวา อตฺตโน ขนฺธาวารฏฺฐานเมว ปจฺจาคมึสุ ฯ ราชา เกวฏฺฏํ ปุจฺฉิ กึ กโรม อาจริยาติ ฯ เทว กสฺสจิ จูฬทฺวาเรน นิกฺขมิตุํ อเทนฺตา สญฺจารํ ฉินฺทิสฺสาม มนุสฺสาปิ นิกฺขมิตุํ อลภนฺตา อุกฺกณฺฐิตฺวา ทฺวารํ วิวริสฺสนฺติ อถ มยํ ปจฺจามิตฺเต คณฺหิสฺสามาติ ฯ ราชา โสภโน อาจริย อุปาโยติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ ปณฺฑิโตปิ ตํ ปวุตฺตึ ปุริมนเยเนว ญตฺวา จินฺเตสิ อิเมสุ จิรํ อิเธว วสนฺเตสุ อมฺหากํ ผาสุกํ นาม นตฺถิ อุปาเยเนว เต ปลาเปตุํ วฏฺฏติ มนฺเตน ปลาเปสฺสามีติ ฯ โส เอกํ มนฺตกุสลํ อุปธาเรนฺโต อนุเกวฏฺฏํ นาม พฺราหฺมณํ ทิสฺวา ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา อาจริย อมฺหากํ เอกํ กมฺมํ นิตฺถริตุํ วฏฺฏตีติ อาห ฯ กึ กโรมิ ปณฺฑิต วเทหีติ ฯ ตุมฺเห อนุปากาเร ฐตฺวา อมฺหากํ มนุสฺสานํ ปมาทํ โอโลเกนฺตา อนฺตรนฺตรา พฺรหฺมทตฺตมนุสฺสานํ ปูวมจฺฉมํสาทีนิ ขิปิตฺวา อมฺโภ อิทญฺจิทญฺจ ขาทถ มา อุกฺกณฺฐถ อญฺญํ กติปาหํ วสิตุํ วายมถ นครวาสิโน ปญฺชเร นิรุทฺธา กุกฺกุฏา วิย อุกฺกณฺฐิตา น จิรสฺเสว โว ทฺวารํ วิวริสฺสนฺติ อถ ตุมฺเห วิเทหญฺจ ทุฏฺฐคหปติปุตฺตญฺจ คณฺหิสฺสถาติ วเทยฺยาถ อมฺหากํ มนุสฺสา ตํ กถํ สุตฺวา ตุมฺเห อกฺโกสิตฺวา ตชฺเชตฺวา พฺรหฺมทตฺตมนุสฺสานํ ปสฺสนฺตานํเยว ตุมฺเห หตฺถปาเทสุ คเหตฺวา เวฬุเปสิกาทีหิ ปหรนฺตา วิย หุตฺวา ปาการโต โอตาเรตฺวา ปญฺจจูฬานิ การาเปตฺวา อิฏฺฐกจุณฺเณหิ โอกีริตฺวา กรณวิรมาลํ กณฺเณ กตฺวา กติปยปหารํ ทตฺวา ปิฏฺฐิยํ ราชิโย ทสฺเสตฺวา ปาการํ อาโรเปตฺวา สิกฺกาย ปกฺขิปิตฺวา โยตฺเตน โอตาเรตฺวา คจฺฉ มนฺตเภทกโจราติ พฺรหฺมทตฺตมนุสฺสานํ ทสฺเสนฺติ เต ตํ รญฺโญ สนฺติกํ เนสฺสนฺติ ตํ ทิสฺวา ราชา โก เต อปราโธติ ปุจฺฉิสฺสติ อถสฺส เอวํ วเทยฺยาถ มหาราช มยฺหํ ปุพฺเพ ยโส มหนฺโต คหปติปุตฺโต มจฺฉริเยน มํ น ภุญฺชตีติ กุชฺฌิตฺวา รญฺโญ กเถตฺวา สพฺพํ เม ยสํ อจฺฉินฺทิ อหํ มม ยสโจรสฺส คหปติปุตฺตสฺส สีสํ คณฺหาเปสฺสามีติ ตุมฺหากํ มนุสฺเส อุกฺกณฺฐิเต ทิสฺวา เอเตสํ ขาทนียํ โภชนียํ วา เทมิ เอตฺตเกน มํ โปราณกเวรํ วิย หทเย กตฺวา อิมํ พฺยสนํ ปาเปสิ สพฺพํ ตุมฺหากํ มนุสฺสา ชานนฺติ มหาราชาติ นานปฺปกาเรหิ ตํ สทฺทหาเปตฺวา วิสฺสาเส อุปฺปนฺเน มหาราช ตุมฺเห มมํ ลทฺธกาลโต ปฏฺฐาย มา จินฺตยิตฺถ อิทานิ เวเทหสฺส จ คหปติปุตฺตสฺส จ ชีวิตํ นตฺถิ อหํ อิมสฺมึ นคเร ปาการสฺส ถิรฏฺฐานญฺจ ทุพฺพลฏฺฐานญฺจ ปริขายํ กุมฺภีลาทีนํ อตฺถิฏฺฐานญฺจ นตฺถิฏฺฐานญฺจ ชานามิ น จิเรเนว โว นครํ คเหตฺวา ทสฺสามีติ วเทยฺยาถ อถ โส ราชา เต สทฺทหิตฺวา สกฺการํ กริสฺสติ อถสฺส เสนํ พาหนํ จ ปฏิจฺฉาเปสฺสติ อถสฺส เสนํ พาลกุมฺภีลฏฺฐาเนสุเยว โอตาเรยฺยาถ ตสฺส เสนา กุมฺภีลภเยน น โอตริสฺสนฺติ ตทา ตุมฺหากํ เทว เสนา คหปติปุตฺเตน ภินฺนา สพฺเพ ราชาโน จ อาจริย เกวฏฺฏํ จ อาทึ กตฺวา เกนจิ ลญฺโจ อคฺคหิโต นาม นตฺถิ เกวลํ เอเต ตุมฺเห ปริวาเรตฺวา วิจรนฺติ สพฺเพ คหปติปุตฺตสฺเสว สนฺตกา อหเมเวโก ตุมฺหากํ ปุริโส สเจ เม วจนํ น สทฺทหถ สพฺเพ เต ราชาโน อลงฺกริตฺวา มํ ทสฺสนาย อาคจฺฉนฺตูติ เปเสถ อถ (เต) เนสํ ราชูนํ คหปติปุตฺเตน อตฺตโน นามรูปํ ลิขิตฺวา ทินฺเนสุ วตฺถาลงฺการขคฺคาทีสุ อกฺขรานิ ทิสฺวา นิฏฺฐํ คจฺเฉยฺยาถาติ วเทยฺยาถ โส ตถา กตฺวา ตานิ อกฺขรานิ ทิสฺวา นิฏฺฐํ คนฺตฺวา ภิตตสิโต เต ราชาโน อุยฺโยเชตฺวา อิทานิ กึ กโรม ปณฺฑิตาติ ตุมฺเห ปุจฺฉิสฺสติ ตเมว ราชานํ ตุมฺเห เอวํ วเทยฺยาถ มหาราช คหปติปุตฺโต พหุมาโย สเจ อญฺญานิ กติปยทิวสานิ วสิสฺสถ สพฺพํ โว เสนํ อตฺตโน หตฺถคตํ กตฺวา ตุมฺเห คณฺหิสฺสติ ปปญฺจํ อกตฺวา อชฺเชว มชฺฌิมยามสมนนฺตเร อสฺสปิฏฺฐิยํ นิสีทิสฺวา ปลายิสฺสาม มา โน ปรหตฺเถ มรณํ โหตูติ วเทยฺยาถ โส ตุมฺหากํ วจนํ สุตฺวา ตถา กริสฺสติ ตุมฺเห ตสฺส ปลายนเวลาย นิวตฺติตฺวา อมฺหากํ มนุสฺเส ชานาเปยฺยาถาติ ฯ ตํ สุตฺวา อนุเกวฏฺฏพฺราหฺมโณ สาธุ ปณฺฑิต กริสฺสามิ เต วจนนฺติ อาห ฯ เตน หิ กติปยปหาเร สหิตุํ วฏฺฏตีติ ฯ ปณฺฑิต มม ชีวิตญฺจ หตฺถปาเท จ ฐเปตฺวา อวเสสํ อตฺตโน รุจฺจนวเสน กโรหีติ ฯ โส ตสฺส เคเห มนุสฺสานํ สกฺการํ กตฺวา อนุเกวฏฺฏํ วุตฺตนเยเนว วิปฺปการํ ปาเปตฺวา สิกฺกาย ปกฺขิปิตฺวา โยตฺเตน โอตาเรตฺวา พฺรหฺมทตฺตมนุสฺสานํ ทาเปสิ ฯ อถ เต ตํ คเหตฺวา เนตฺวา พฺรหฺมทตฺตสฺส ทสฺเสสุํ ฯ ราชา ตํ วีมํสิตฺวา สทฺทหิตฺวา สกฺการมสฺส กตฺวา เสนํ ปฏิจฺฉาเปสิ ฯ โสปิ เสนํ พาลกุมฺภีลฏฺฐาเนสุเยว โอตาเรสิ ฯ มนุสฺสา กุมฺภีเลหิ ขชฺชมานา อฏฺฏาลเกหิ ฐิเตหิ มนุสฺเสหิ อุสุสตฺติโตมรวสฺเสหิ วิชฺฌิยมานา มหาวินาสํ ปาปุณนฺติ ฯ ตโต ปฏฺฐาย เกจิ ภเยน อุปคนฺตุํ น สกฺโกนฺติ ฯ อถ อนุเกวฏฺโฏ ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา อาห เทว ตุมฺหากํ อตฺถาย ยุชฺฌนกา นาม นตฺถิ สพฺเพหิ ลญฺโจ คหิโต สเจ อสทฺทหนฺตา ปกฺโกสาเปตฺวา นิวตฺถวตฺถาทีสุ อกฺขรานิ โอโลเกถาติ ฯ ราชา ตถา กตฺวา สพฺเพสํ วตฺถาทีสุ อกฺขรานิ ทิสฺวา อทฺธา อิเมหิ ลญฺโจ คหิโตติ นิฏฺฐํ คนฺตฺวา อาจริย อิทานิ กึ กาตพฺพนฺติ ปุจฺฉิตฺวา เทว อญฺญํ กตฺตพฺพํ นตฺถิ สเจ ปปญฺจํ กริสฺสถ คหปติปุตฺโต โว คณหิสฺสติ อาจริยเกวฏฺโฏปิ เกวลํ นลาเต วณํ กตฺวา จรติ ลญฺโจ ปน เอเตนปิ คหิโต อยมฺหิ มณิรตนํ คเหตฺวา ตุมฺเห ติโยชนํ ปลาเปตฺวา สทฺทหาเปตฺวา นิวตฺเตสิ อยมฺปิ ปริภินฺนโกว เอกรตฺติวาโสปิ มยฺหํ น รุจฺจติ อชฺเชว มชฺฌิมยามสมนนฺตเร ปลายิตุํ วฏฺฏติ มํ ฐเปตฺวา อญฺโญ ตว สุหทโย นาม นตฺถีติ วตฺเต เตน หิ อาจริย ตุมฺเหเยว เม อสฺสํ กปฺเปตฺวา ยานสชฺชํ กโรถาติ อาห ฯ พฺราหฺมโณ ตสฺส นิจฺจเยน ปลายนภาวํ ญตฺวา มา ภายิ มหาราชาติ ตํ อสฺสาเสตฺวา พหิ นิกฺขมิตฺวา อุปฺนิกฺขิตฺตปุริสานํ อชฺช ราชา ปลายิสฺสติ มา นิทฺทายิตฺถาติ โอวาทํ ทตฺวา รญฺโญ อสฺโส ยถา อากฑฺฒิโตปิ สุฏฺฐุตรํ ปลายติ เอวํ อวกมฺปนาย กปฺเปตฺวา มชฺฌิมยามสมนนฺตเร อสฺสํ อภินีหริตฺวา กปฺปิโต เต เทว อสฺโส เวลํ ชานาหีทิ อาห ฯ ราชา อสฺสํ อภิรุหิตฺวา ปลายิ ฯ อนุเกวฏฺโฏปิ อสฺสํ อภิรุหิตฺวา เตน สทฺธึ คจฺฉนฺโต วิย โถกํ คนฺตฺวา นิวตฺติ ฯ อวกมฺปนาย กปฺปิตอสฺโส อากฑฺฒิยมาโนปิ ราชานํ คเหตฺวา ปลายิ ฯ อนุเกวฏฺโฏปิ เสนาย อนฺตรํ ปวิสิตฺวา จูฬนีพฺรหฺมทตฺโต ปลาโตติ อุกฺกฏฺฐิมกาสิ ฯ อุปนิกฺขิตฺตปุริสาปิ อตฺตโน มนุสฺเสหิ สทฺธึ อุปกฺโกสึสุ ฯ เสสราชาโนปิ ตํ สทฺทํ สุตฺวา มโหสถปณฺฑิโต ทฺวารํ วิวริตฺวา นิกฺขมนฺโต ภวิสฺสติ อิทานิ โน ชีวิตํ น ทสฺสตีติ ภีตตสิตา อุปโภคปริโภคภณฺฑานิปิ อโนโลเกตฺวา ตโต ตโต ปลายึสุ ฯ มนุสฺสา ราชาโนปิ ปลายนฺตีติ สุฏฺฐุตรํ อุปกฺโกสึสุ ฯ ตํ สทฺทํ สุตฺวา ทวารฏฺฏาลกาทีสุ ฐิตาปิ อุนฺนาทึสุ อปฺโผฏยึสุ ฯ อิติ ตสฺมึ ขเณ ปฐวี ภิชฺชมานา สมุทฺโท วิย สํขุพฺภิโต สกลนครํ อนฺโต จ พหิ จ เอกนินฺนาทมโหสิ ฯ อฏฺฐารสอกฺโขภิณีสํขาตา มนุสฺสา มโหสถปณฺฑิเตน กิร พฺรหฺมทตฺโต จ เอกสตราชาโน จ คหิตาติ มรณภยภีตา อตฺตโน อตฺตโน อุทเร พนฺธสาฏกํปิ ฉฑฺเฑตฺวา ปลายึสุ ฯ ขนฺธา วารฏฺฐานํ ตุจฺฉํ อโหสิ ฯ จูฬนีพฺรหฺมทตฺโต เอกสเต ขตฺติเย คเหตฺวา อตฺตโน นครเมว คโต ฯ ปุน ทิวเส ปาโตว นครทฺวารานิ วิวริตฺวา พลนิกายา นครา นิกฺขมิตฺวา มหาวิโลปํ ทิสฺวา กึ กโรม ปณฺฑิตาติ มหาสตฺตสฺส อาโรจยึสุ ฯ โส อาห เอเตหิ ฉฑฺฑิตํ ธนํ ตุมฺหากํ ปาปุณาติ สพฺเพสํ ราชูนํ สนฺตกํ รญฺโญ เทถ เสฏฺฐีนญฺจ เกวฏฺฏพฺราหฺมณสฺส จ สนฺตกํ อมฺหากํ อาหรถ อวเสสํ นครวาสิโน คณฺหนฺตูติ ฯ เตสํ มหคฺฆรตนภณฺฑเมว อาหรนฺตานํ อฑฺฒมาโส วีติวตฺโต ฯ เสสํ ปน จตูหิ มาเสหิ อาหรึสุ ฯ มหาสตฺโต อนุเกวฏฺฏสฺส มหนฺตํ สกฺการํ อกาสิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย กิร มิถิลานครวาสิโน สหิรญฺญสุวณฺณา ชาตา ฯ มหคฺฆรตนานิ ชาตานิ ฯ