ลาภา วต วิเทหานํ ยสฺสิเม อีทิสา ปณฺฑิตา

ฆเร วสนฺติ วิชิเต (รฏฺเฐ) ยถา ตฺวมสิ มโหสถาติ ฯ

ตตฺถ วิเทหานนฺติ เอวรูปานํ ปณฺฑิตานํ อากรสฺส อุฏฺฐานภูตสฺส วิเทหานํ ชนปทสฺส ลาภา วต ฯ ยสฺสิเม อีทิสาติ ยสฺส อิเม เอวรูปา ปณฺฑิตา อุปายกุสลา เอกฆเร วา เอกปฺปเทเส วา เอกรฏฺเฐ วา วสนฺติ ตสฺส ลาภา วต ฯ ยถา ตฺวมสีติ ยถา ตฺวํ อสิ ตาทิเสน ปณฺฑิเตน สทฺธึเยว เอกรฏฺเฐ เอกชนปเท เอกนคเร เอกเคเห วสิตุํ ลภนฺติ เตสํ วิเทหรฏฺฐวาสีนญฺเจว มิถิลนครวาสีนญฺจ ตยา สทฺธึ เอกโต วสิตุํ ลภนฺตานํ ลาภาติ วทติ ฯ

อถสฺส มหาสตฺโต เอกสตสยนคพฺเภ ทสฺเสสิ ฯ เอกสฺส ทฺวาเร วิวริเต สพฺเพ วิวรนฺติ ฯ เอกสฺส ทฺวาเร ปิทหิเต สพฺเพ ปิทหนฺติ ฯ ราชา อุมฺมงฺคํ โอโลเกนฺโต ปุรโต คจฺฉติ ปณฺฑิโต ปจฺฉโต ฯ สพฺพา เสนา อุมฺมงฺคเมว ปวิสึสุ ฯ ราชา อุมฺมงฺคโต นิกฺขมิ ฯ ปณฺฑิโต ตสฺส นิกฺขนฺตภาวํ ญตฺวา สยํ นิกฺขมิตฺวา อญฺเญสํ นิกฺขมิตุํ อทตฺวาว อุมฺมงฺคทฺวารํ ปิทหนฺโต อาณึ อกฺกมิ ฯ อสีติมหาทฺวารานิ จตุสฏฺฐีจุลฺลทฺวารานิ เอกสตสยนคพฺภทฺวารานิ จ อเนกสตทีปคพฺภทฺวารานิ จ เอกปฺปหาเรเนว ปิถยึสุ ฯ สกโล อุมฺมงฺโค โลกนฺตนิรโย วิย อนฺธกาโร อโหสิ มหาชโน ภีตตสิโต มรณภยตชฺชิโต อโหสิ ฯ มหาสตฺโต หิยฺโย อุมฺมงฺคํ ปวิสนฺโต ยํ ขคฺคํ วาลุกํ วิยูหิตฺวา ฐเปสิ ตํ คเหตฺวา ภูมิโต อฏฺฐารสหตฺถุพฺเพธํ อากาสํ อุลฺลงฺฆิตฺวา ตโต โอรุยฺห ราชานํ หตฺเถ คเหตฺวา อสึ อุคฺคิริตฺวา ตาเสตฺวา มหาราช สกลชมฺพูทีปรชฺชํ กสฺสาติ ปุจฺฉิ ฯ โส ภีโต ตุยฺหํ ปณฺฑิตาติ วตฺวา อภยํ เม เทหีติ อาห ฯ ปณฺฑิโต มา ภายิ มหาราช นาหนฺตํ มาเรตุกามตาย ขคฺคํ ปรามสึ มม ปญฺญานุภาวํ ทสฺสตุํ ปรามสินฺติ วตฺวา ขคฺคํ รญฺโญ หตฺเถ อทาสิ ฯ อถ นํ ขคฺคํ คเหตฺวา ฐิตํ โส อาห สเจ มหาราช มํ มาเรตุกาโม อิทาเนว อิมินา ขคฺเคน มํ มาเรหิ สเจ อภยํ ทาตุกาโม อภยํ เม เทหีติ ฯ ปณฺฑิต มยา ตุยฺหํ อภยํ ทินฺนเมว ตฺวํ มา จินฺตยีติ อาจิกฺขิ ฯ อสึ คเหตฺวา อุโภปิ อญฺญมญฺญํ อทุพฺภตาย สปถํ กรึสุ ฯ อถ ราชา โพธิสตฺตํ อาห ปณฺฑิต เอวํ ปญฺญาพลสมฺปนฺโน หุตฺวา รชฺชํ กสฺมา น คณฺหสีติ ฯ มหาราช สจาหํ อิจฺฉนฺโต อชฺเชว สกลชมฺพูทีปราชาโน มาเรตฺวา รชฺชํ คณฺเหยฺยํ ปรํ มาเรตฺวา ยสคหณํ ปน ปณฺฑิเตหิ นปฺปสฏฺฐนฺติ ฯ อถ นํ ราชา อาห ปณฺฑิต มหาชโน ทฺวารํ อลภมาโน ปริเทวติ อุมฺมงฺคทฺวารํ วิวริตฺวา มหาชนสฺส ชีวิตทานํ เทหีติ ฯ โส ทฺวารํ วิวริ ฯ สกโล อุมฺมงฺโค เอโกภาโส อโหสิ ฯ มหาชโน อสฺสาสํ ปฏิลภิ ฯ สพฺเพ ราชาโน เสนาย สทฺธึ อุมฺมงฺคา นิกฺขมิตฺวา ปณฺฑิตสฺส สนฺติกํ อคมํสุ มหาสตฺโต รญฺญา สทฺธึ วิสาลมาฬเก อฏฺฐาสิ ฯ อถ นํ เต ราชาโน อาหํสุ ปณฺฑิต ตํ นิสฺสาย ชีวิตํ โน ลทฺธํ สเจ มุหุตฺตํ อุมฺมงฺคทฺวารํ น วิวริยิตฺถ สพฺเพสํ โน ตตฺเถว มรณํ ภวิสฺสตีติ ฯ น มหาราชาโน อิทาเนว ตุมฺหากํ มํ นิสฺสาย ชีวิตํ ลทฺธํ ปุพฺเพปิ ตุมฺเห มมํเยว นิสฺสาย ชีวิตํ ลภิตฺถาติ ฯ กทา ปณฺฑิตาติ ฯ เตน หิ สุณาถ ฐเปตฺวา อมฺหากํ นครํ สกลชมฺพูทีเป รชฺชํ คเหตฺวา อุตรปญฺจาลนครํ คนฺตฺวา อุยฺยาเน ชยปานํ ปาตุํ สุราย ปฏิยตฺตกาลํ สรถาติ ฯ อาม ปณฺฑิตาติ ฯ ตทา เอส ราชา เกวฏฺเฏน สทฺธึ ทุมฺมนฺตินา วิสโยชิตาย สุราย เจว มจฺฉมํสาทีหิ จ ตุมฺเห มาเรตุํ ตํ กิจฺจํ กตฺวา ปโยเชสิ อถาหํ มา มยิ ธรนฺเตว อิเมสํ อนาถมรณํ โหตูติ จินฺเตตฺวา อตฺตโน ปุริเส เปเสตฺวา สพฺพภาชนานิ ภินฺทาเปตฺวา เอเตสํ มนฺตํ ภินฺทิตฺวา ตุมฺหากํ ชีวิตทานํ อทาสินฺติ ฯ เต สพฺเพปิ ตํ สุตฺวา อุพฺพิคฺคมานสา หุตฺวา จูฬนีราชานํ ปุจฺฉึสุ สจฺจํ กิร มหาราชาติ ฯ อาม มยา เกวฏฺฏสฺส กถํ คเหตฺวา เอวํ กตํ สจฺจเมว ปณฺฑิโต กเถสีติ ฯ เต สพฺเพปิ มหาสตฺตํ อาลิงฺคิตฺวา ปณฺฑิต สพฺเพสํ โน ตฺวํ ปติฏฺฐา ชาโตสิ ตํ นิสฺสาย มยํ ชีวิตํ ลภามาติ สพฺพปสาธเนหิ โพธิสตฺตสฺส ปูชํ กรึสุ ฯ ปณฺฑิโต ราชานํ เอวมาห มหาราช ตุมฺเห มา จินฺตยิตฺถ ปาปมิตฺตสํสคฺคสฺเสเวโส โทโส อิเม ราชาโน ขมาเปถาติ ฯ ราชา มยา ทุปฺปุริสํ นิสฺสาย ตุมฺหากํ เอวรูปํ กตํ เอส มยฺหํ โทโส ขมถ เม โทสํ น ปุนาหํ เอวรูปํ กริสฺสามีติ ขมาเปสิ ฯ เต อญฺญมญฺญํ อจฺจยํ เทเสตฺวา สมคฺคา สมฺโมทมานา อเหสุํ ฯ อถ ราชา พหุํ ขาทนียํ โภชนียํ ตุริยคนฺธมาลาทีนิ จ อาหราเปตฺวา เตหิ สพฺเพหิ สทฺธึ สตฺตาหํ อุมฺมงฺเคเยว กีฬิตฺวา นครํ ปวิสิตฺวา มหาสตฺตสฺส มหาสกฺการํ กาเรตฺวา เอกสตราชปริวุโต มหาตเล นิสีทิตฺวา ปณฺฑิตํ อตฺตโน สนฺติเก วสาเปตุกามตาย อาห