เนสาทกณฺฑํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ตทา ทกฺขิณมหาสมุทฺททิสายํ สิมฺพลีวาสี เอโก ครุโฬ ปกฺขวาเตหิ มหาสมุทฺเท อุทกํ วิยูหิตฺวา เอกํ นาคราชานํ สีเส คณฺหิ ฯ ตทา หิ สุปณฺณา นาคํ คเหตุํ อชานนฺตา เอว ปจฺฉา ปณฺฑรชาตเก ชานึสุ ฯ โส ปน ตํ สีเส คเหตฺวาปิ อุทเก อโนตฺถรนฺเตเยว ตํ อุกฺขิปิตฺวา โอลมฺพนฺตํ อาทาย หิมวนฺตมตฺถเกน ปายาสิ ฯ ตทา เจโก กาสิกรฏฺฐวาสี พฺราหฺมโณ อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส ปณฺณสาลํ มาเปตฺวา ปฏิวสติ ฯ ตสฺส จงฺกมนโกฏิยํ เอโก มหานิโคฺรธรุกฺโข อตฺถิ ฯ โส ตสฺส มูเล ทิวาวิหารํ กโรติ ฯ สุปณฺโณ นิโคฺรธมตฺถเกน นาคํ หรติ ฯ นาโค โอลมฺพนฺโต โมกฺขตฺถาย นงฺคุฏฺเฐน นิโคฺรธวิฏปํ เวเฐสิ ฯ สุปณฺโณ ตํ อชานนฺโตว มหพฺพลตาย อากาเสน ปกฺขนฺทิเยว ฯ นิโคฺรธรุกฺโข สมูโล อุปฺปาฏิโต ฯ สุปณฺโณ นาคํ สิมฺพลึ เนตฺวา ตุณฺเฑน ปหริตฺวา กุจฺฉึ ผาเลตฺวา นาคเมทํ ขาทิตฺวา สรีรํ สมุทฺทกุจฺฉิมฺหิ ฉฑฺเฑสิ ฯ นิโคฺรธรุกฺโข ปตนฺโต มหนฺตํ สทฺทมกาสิ ฯ สุปณฺโณ กึ สทฺโท เอโสติ อโธ โอโลเกนฺโต นิโคฺรธรุกฺขํ ทิสฺวา กุโต เอส มยา อุปฺปาฏิโตติ จินฺเตตฺวา ตาปสสฺส จงฺกมนโกฏิยํ นิโคฺรโธ เอโสติ ตตฺตโต ญตฺวา อยํ ตสฺส พหูปกาโร อกุสลํ นุโข เม ปสุตํ อุทาหุ โนติ ตเมว ปุจฺฉิตฺวา ชานิสฺสามีติ มาณวกเวเสน ตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ ตาปโส ตํ ฐานํ สมํ กโรติ ฯ สุปณฺณราชา ตาปสํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสินฺโน อชานนฺโต วิย กิสฺส ฐานํ ภนฺเต อิทนฺติ ปุจฺฉิ ฯ อาวุโส เอโก สุปณฺโณ โคจรตฺถาย นาคํ หรนฺโต นาเค โมกฺขตฺถาย นิโคฺรธวิฏปํ นงฺคุฏฺเฐน เวเฐตฺวา ฐิเต โส อตฺตโน มหพฺพลตาย ปกฺขนฺทิตฺวา คโตว อเถตฺถ รุกฺโข อุปฺปาฏิโต อิทํ ตสฺส อุปฺปาฏิตฏฺฐานนฺติ ฯ กึ ปน ภนฺเต ตสฺส สุปณฺณสฺส อกุสลํ โหติ อุทาหุ โนติ ฯ สเจ โส น ชานาติ อเจตนตฺตา อกุสลํ น โหตีติ ฯ นาคสฺส ปน ภนฺเตติ ฯ โส อิมํ นาเสตุํ น คณฺหิ โมกฺขตฺถาย ปน คณฺหิ ตสฺมา ตสฺสาปิ น โหติเยวาติ ฯ สุปณฺโณ ตาปสสฺส วจนํ สุตฺวา ตุสิตฺวา อหํ ภนฺเต โส สุปณฺณราชา ตุมฺหากํปิ ปญฺหาพฺยากรเณน ตุฏฺโฐ ตุมฺเห อรญฺเญ วสถ อหญฺเจกํ อาลมฺพายนมนฺตํ ชานามิ อนคฺโฆ มนฺโต ตมหํ ตุมฺหากํ อาจริยภาคํ กตฺวา ทมฺมิ ปฏิคฺคณฺหถ นนฺติ ฯ อลํ มยฺหํ มนฺเตน คจฺฉถ ตุมฺเหติ ฯ โส ตํ ปุนปฺปุนํ ยาจิตฺวา สมฺปฏิจฺฉาเปตฺวา มนฺตํ ทตฺวา โอสถานิ อาจิกฺขิตฺวา ปกฺกามิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๗๕๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. ภูริทัตชาดก”