ตทา หิ ภควา ธมฺมสภายํ เนกฺขมฺมปารมึ วณฺณยนฺตานํ ภิกฺขูนํ มชฺเฌ นิสีทิตฺวา น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ ตถาคโต มหาภินิกฺขมนํ นิกฺขนฺโตเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต ราชคเห มคธราชา รชฺชํ กาเรสิ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิสฺมึ นิพฺพตฺติ ฯ นามคหณทิวเส จสฺส อรินฺทมกุมาโรติ นามํ กรึสุ ฯ ตสฺส ชาตทิวเสเยว ปุโรหิตสฺสาปิ ปุตฺโต วิชายิ ฯ โสณกกุมาโรติสฺส นามํ กรึสุ ฯ เต อุโภปิ เอกโตว วฑฺฒิตฺวา วยปฺปตฺตา อุตฺตมรูปธรา รูเปน นิพฺพิเสสา หุตฺวา ตกฺกสิลํ คนฺตฺวา อุคฺคหิตสิปฺปา ตโต นิกฺขมิตฺวา สพฺพสมยสิปฺปญฺจ เทสจาริกญฺจ ชานิสฺสามาติ อนุปุพฺเพน จาริกํ จรนฺตา พาราณสึ ปตฺวา ราชุยฺยาเน วสิตฺวา ปุนทิวเส นครํ ปวิสึสุ ฯ ตํ ทิวสญฺจ เอกจฺเจ มนุสฺสา พฺราหฺมณวาจกํ กริสฺสามาติ ปายาสํ ปฏิยาเทตฺวา อาสนานิ ปญฺญเปตฺวา อาคจฺฉนฺเต เต กุมาเร ทิสฺวา ฆรํ ปเวเสตฺวา ปญฺญตฺตาสเน นิสีทาเปสุํ ฯ ตตฺถ โพธิสตฺตสฺส ปญฺญตฺตาสเน สุทฺธํ กาสิกวตฺถํ อตฺถตํ อโหสิ ฯ โสณกสฺส รตฺตกมฺพลํ ฯ โส นิมิตฺตํ ทิสฺวาว อชฺเชว เม ปิยสหาโย อรินฺทมกุมาโร พาราณสิราชา ภวิสฺสติ มยฺหํ เสนาปติฏฺฐานํ ทสฺสตีติ อญฺญาสิ ฯ เต อุโภปิ กตภตฺตกิจฺจา อุยฺยานเมว อคมํสุ ฯ ตทา พาราณสิรญฺโญ กาลกตสฺส สตฺตโม ทิวโส โหติ อปุตฺตกํ ราชกุลํ ฯ อมจฺจาทโย จ สีสํ นหาตฺวา สนฺนิปติตฺวา รชฺชารหสฺส สนฺติกํ คมิสฺสตีติ ผุสฺสรถํ โยเชตฺวา วิสชฺเชสุํ ฯ โส นครา นิกฺขมิตฺวา อนุปุพฺเพน อุยฺยานํ คนฺตฺวา อุยฺยานทฺวาเร นิวตฺติตฺวา อาโรหณสชฺโช หุตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ

โพธิสตฺโต มงฺคลสิลาปฏฺเฏ สีสํ ปารุปิตฺวา นิปชฺชิ ฯ โสณกกุมาโร ตสฺส สนฺติเก นิสีทิ ฯ โส ตุริยสทฺทํ สุตฺวา อรินฺทมสฺส ผุสฺสรโถ อาคจฺฉติ อชฺเชส ราชา หุตฺวา มม เสนาปติฏฺฐานํ ทสฺสติ น โข ปน มยฺหํ อิสฺสริเยนตฺโถ เอตสฺมึ คเต นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา เอกมนฺเต ปฏิจฺฉนฺเน อฏฺฐาสิ ฯ ปุโรหิโต อุยฺยานํ ปวิสิตฺวา มหาสตฺตํ นิปนฺนกํ ทิสฺวา ตุริยานิ ปคฺคณฺหาเปสิ ฯ มหาสตฺโต ปพุชฺฌิตฺวา ปริวตฺติตฺวา โถกํ นิปชฺชิตฺวา อุฏฺฐาย สิลาปฏฺเฏ ปลฺลงฺเก นิสีทิ ฯ อถ นํ ปุโรหิโต อญฺชลึ ปคฺคณฺหิตฺวา อาห รชฺชนฺเต เทว ปาปุณาตีติ ฯ กึ อปุตฺตกํ ราชกุลนฺติ ฯ เอวํ เทวาติ ฯ เตนหิ สาธูติ ฯ อถ นํ ตตฺเถว อภิสิญฺจิตฺวา รถํ อาโรเปตฺวา มหนฺเตน ปริวาเรน นครํ ปเวเสสุํ ฯ โส นครํ ปทกฺขิณํ กตฺวา ปาสาทํ อภิรุหิ ฯ โส ยสสฺส มหนฺตตาย โสณกกุมารํ น สริ ฯ โสปิ ตสฺมึ นครํ ปวิฏฺเฐ อาคนฺตฺวา สิลาปฏฺเฏ นิสีทิ ฯ อถสฺส ปุรโต พนฺธนา ปมุตฺตํ สาลรุกฺขโต ปณฺฑุปลาสํ ปติ ฯ โส ตํ ทิสฺวาว ยเถว ตํ ตถา มมปิ สรีรํ ชรํ ปตฺวา ปติสฺสตีติ อนิจฺจาทิวเสน วิปสฺสนํ ปฏฺฐเปตฺวา ปจฺเจกโพธึ ปาปุณิ ฯ ตํ ขณญฺเญวสฺส คิหิลิงฺคํ อนฺตรธายิ ฯ ปพฺพชิตลิงฺคํ ปาตุรโหสิ ฯ โส นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ อุทานํ อุทาเนนฺโต นนฺทมูลกปพฺภารํ อคมาสิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑๗๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โสณกชาดก”