ตโต สุทสฺสโน จินฺเตสิ สเจ ตโยปิ เอกโต คมิสฺสาม ปปญฺโจ ภวิสฺสติ ตีณิ ฐานานิ คนฺตุํ วฏฺฏติ เอเกน เทวโลกํ เอเกน หิมวนฺตํ เอเกน มนุสฺสโลกํ สเจ โข ปน กาณาริฏฺโฐ มนุสฺสโลกํ คมิสฺสติ ยตฺถ ภูริทตฺตํ ปสฺสติ ตํ คามํ วา นิคมํ วา ฌาเปตฺวา เอสฺสติ เอส อติกกฺขโล ผรุโสน สกฺกา เอตํ ตตฺถ เปเสตุนฺติ จินฺเตตฺวา ตาต อริฏฺฐ ตวํ เทวโลกํ คจฺฉ สเจ เทวตาหิ ธมฺมํ โสตุกามาหิ ภูริทตฺโต เทวโลกํ นีโต ตโต ตํ อาเนหีติ อริฏฺฐํ เทวโลกํ ปหิณิ ฯ สุโภคํ ปน ตาต ตวํ หิมวนฺตํ คนฺตฺวา ปญฺจสุ มหานทีสุ ภูริทตฺตํ อุปธาเรตฺวา เอหีติ หิมวนฺตํ ปหิณิ ฯ สยํ ปน มนุสฺสโลกํ คนฺตุกาโม จินฺเตสิ สจาหํ มาณวกวณฺเณน คมิสามิ มนุสฺสา อปฺปิยนฺติ มยา ตาปสเวเสน คนฺตุํ วฏฺฏติ มนุสฺสานํ หิ ปพฺพชิตา ปิยา มนาปาติ ฯ โส ตาปสเวสํ คเหตฺวา มาตรํ วนฺทิตฺวา ปกฺกามิ ฯ โพธิสตฺตสฺส ปน อจฺจิมุขี นาม เวมาติกา กนิฏฺฐภคินี อตฺถิ ฯ ตสฺสา โพธิสตฺเต อธิมตฺโต สิเนโห ฯ สา สุทสฺสนํ คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา อาห ภาติก อติวิย กิลมามิ อหํปิ ตยา สทฺธึ คมิสฺสามีติ ฯ อมฺม น สกฺกา ตยา มยา สทฺธึ คนฺตุํ อหํ ปพฺพชิตเวเสน คมิสฺสามีติ ฯ อหํ ขุทฺทกมณฺฑูกี หุตฺวา ตว ชฏนฺตเร นิปชฺชิตฺวา คมิสฺสามีติ อาห ฯ เตน หิ เอหีติ ฯ สา มณฺฑูกโปติกา หุตฺวา ตสฺส ชฏนฺตเร นิปชฺชิ ฯ สุทสฺสโน มูลโต ปฏฺฐาย วิจินนฺโต คมิสฺสามีติ โพธิสสฺตสฺส ภริยาโย ตสฺส อุโปสถกรณฏฺฐานํ ปุจฺฉิตฺวา ปฐมํ ตตฺถ คนฺตฺวา อาลมฺพายเนน มหาสตฺตสฺส คหิตฏฺฐาเน โลหิตญฺจ วลฺลีหิ กตเปฬฏฺฐานญฺจ ทิสฺวา ภูริทตฺโต อหิตุณฺฑิเกน คหิโตติ ญตฺวา สมุปฺปนฺนโสโก อสฺสุปุณฺเณหิ เนตฺเตหิ อาลมฺพายนสฺส คตมคฺเคเนว ปฐมํ กีฬาปิตคามํ คนฺตฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ เอวรูโป นาม นาโค เกนจิ อหิตุณฺฑิเกน กีฬาปิโตติ ฯ อาลมฺพายเนน อิโต มาสมตฺถเก กีฬาปิโตติ ฯ กิญฺจิ เตน ลทฺธนฺติ ฯ อาม อิเธว สหสฺสมตฺตํ ลทฺธนฺติ ฯ อิทานิ กุหึ คโตติ ฯ อสุกคามํ นามาติ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย ปุจฺฉนฺโต อนุปุพฺเพน ราชทฺวารํ อคมาสิ ฯ

ฯ วิลาปกณฺฑํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ตสฺมึ ขเณ อาลมฺพายโน สีสนหาโต สุวิลิตฺโต มฏฺฐสาฏกํ นิวาเสตฺวา รตนเปฬํ คาหาเปตฺวา ราชทฺวารเมว คโต ฯ มหาชโน สนฺนิปติโต ฯ รญฺโญ อาสนํ ปญฺญตฺตํ ฯ โส อนฺโตนิเวสเน ฐิโตว อหํ คจฺฉามิ นาคราชานํ กีฬาเปตูติ เปเสสิ ฯ อาลมฺพายโน รตนเปฬํ จิตฺตตฺถรเก ฐเปตฺวา รตนเปฬํ วิวริตฺวา เอหิ มหานาคาติ สญฺญมทาสิ ฯ ตมฺมึ สมเย สุทสฺสโน ปริสปริยนฺเต ฐิโตว อโหสิ ฯ มหาสตฺโต สีสํ นีหริตฺวา สพฺพนฺตํ ปริสํ โอโลเกสิ ฯ นาคา ทฺวีหิ อากาเรหิ ปริสํ โอโลเกนฺติ สุปณฺณปริปนฺเถ วา ญาตเก วา ทสฺสนตฺถาย ฯ เต สุปณฺณํ ทิสฺวา ภีตา น นจฺจนฺติ ญาตเก ทิสฺวา ลชฺชมานา น นจฺจนฺติ ฯ มหาสตฺโต ปน โอโลเกนฺโต ปริสนฺตเร ภาติกํ อทฺทส ฯ โส อกฺขิปูรานิ อสฺสูนิ คเหตฺวา เปฬโต นิกฺขมฺม ตทภิมุโข ปายาสิ ฯ มหาชโน ตํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ภีโต ปฏิกฺกมิ ฯ เอโกว สุทสฺสโน อฏฺฐาสิ ฯ โส คนฺตฺวา ตสฺส ปาทปิฏฺฐิยํ สีสํ ฐเปตฺวา ปโรทิ ฯ สุทสฺสโนปิ ปโรทิ ฯ มหาสตฺโต โรทิตฺวา นิวตฺติตฺวา เปฬเมว ปาวิสิ ฯ อาลมฺพายโน อิมินา นาเคน ตาปโส ฑฏฺโฐ ภวิสฺสติ อสฺสาเสสฺสามิ นนฺติ ตํ อุปสงฺกมิตฺวา อาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๗๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. ภูริทัตชาดก”