อตีเต กุรุรฏฺเฐ อินฺทปตฺตนคเร ธนญฺชยโกรโพฺย นาม ราชา รชฺชํ กาเรสิ ฯ วิธุรปณฺฑิโต นาม อมจฺโจ ตสฺส อตฺถธมฺมานุสาสโก อโหสิ ฯ โส มธุรกโถ มหาธมฺมกถิโก สกลชมฺพูทีปราชาโน หตฺถิกนฺตวีณาสเรน ปลุทฺธา หตฺถิโน วิย อตฺตโน มธุรธมฺมเทสนาย ปโลเภตฺวา เตสํ สกรฏฺฐานิ คนฺตุํ อททมาโน พุทฺธลีลาย มหาชนสฺส ธมฺมํ เทเสนฺโต มหนฺเตน ยเสน ตสฺมึ นคเร ปฏิวสติ ฯ พาราณสิยํปิ โข คิหิสหายกา จตฺตาโร พฺราหฺมณมหาสาลา มหลฺลกกาเล กาเมสุ อาทีนวํ ทิสฺวา เคหํ ปหาย หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา วนมูลผลาหารา ตตฺเถว จิรํ วสิตฺวา โลณมฺพิลเสวนตฺถาย จาริกญฺจรมานา องฺครฏฺเฐ กาลจมฺปากนครํ ปตฺวา ราชุยฺยาเน วสิตฺวา ปุน ทิวเส นครํ ภิกฺขาย ปวิสึสุ ฯ ตตฺถ สหายกา จตฺตาโร กุฏุมฺพิกา เตสํ อิริยาปเถ ปสีทิตฺวา วนฺทิตฺวา ภิกฺขาภาชนํ คเหตฺวา เอเกกํ อตฺตโน อตฺตโน นิเวสนํ อาเนตฺวา ปณีเตน อาหาเรน ปริวิสิตฺวา ปฏิญฺญํ คเหตฺวา อุยฺยาเน วสาเปสุํ ฯ จตฺตาโร ตาปสา จตุนฺนํ กุฏุมฺพิกานํ เคเหสุ ภุญฺชิตฺวา ทิวาวิหารตฺถาย เอโก ตาวตึสภวนํ คจฺฉติ เอโก นาคภวนํ คจฺฉติ เอโก สุปณฺณภวนํ คจฺฉติ เอโก โกรพฺยสฺส รญฺโญ มิคาชินํ นาม อุยฺยานํ คจฺฉติ ฯ เตสุ โย เทวโลกํ คนฺตฺวา ทิวาวิหารํ กโรติ ฯ โส สกฺกสฺส ยสํ โอโลเกตฺวา อตฺตโน อุปฏฺฐากสฺส ตเมว วณฺเณติ ฯ โย นาคภวนํ คนฺตฺวา ทิวาวิหารํ กโรติ ฯ โส นาคราชสฺส สมฺปตฺตึ โอโลเกตฺวา อตฺตโน อุปฏฺฐากสฺส ตเมว วณฺเณติ ฯ โย สุปณฺณภวนํ คนฺตฺวา ทิวาวิหารํ กโรติ ฯ โส สุปณฺณราชสฺส วิภูตึ โอโลเกตฺวา อตฺตโน อุปฏฺฐากสฺส ตเมว วณฺเณติ ฯ โย โกรพฺยสฺส อุยฺยานํ คนฺตฺวา ทิวาวิหารํ กโรติ ฯ โส ธนญฺชยสฺส สิริโสภคฺคํ โอโลเกตฺวา อตฺตโน อุปฏฺฐากสฺส ตเมว วณฺเณติ ฯ เต จตฺตาโร กุฏุมฺพิกา ตํ ตเทว ฐานํ ปตฺเถนฺตา ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กตฺวา อายูหปริโยสาเน เอโก สกฺโก หุตฺวา นิพฺพตฺติ เอโก สปุตฺตทาโร นาคภวเน นาคราชา หุตฺวา นิพฺพตฺติ เอโก สิมฺพลิรุกฺขวิมาเน สุปณฺณราชา หุตฺวา นิพฺพตฺติ เอโก ธนญฺชยรญฺโญ อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิสฺมึ นิพฺพตฺติ ฯ เตปิ จตฺตาโร ตาปสา อปริหีนชฺฌานา กาลํ กตฺวา พฺรหฺมโลเก นิพฺพตฺตึสุ ฯ เตสุ โกรพฺยกุมาโร วุฑฺฒิมนฺวาย ปิตุ อจฺจเยน รชฺเช ปติฏฺฐหิตฺวา ธมฺเมน สเมน รชฺชํ กาเรสิ ฯ โส ปน ชูตจิตฺตโก อโหสิ ฯ โส วิธุรปณฺฑิตสฺส โอวาเท ฐตฺวา ทานํ เทติ สีลํ รกฺขติ อุโปสถํ อุปวสิ ฯ โส เอกทิวสํ สมาทินฺนุโปสโถ วิเวกมนุพฺรูหิสฺสามีติ อุยฺยานํ คนฺตฺวา มนุญฺญฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา สมณธมฺมํ อกาสิ ฯ สกฺโกปิ สมาทินฺนุโปสโถ เทวโลเก ปลิโพโธ โหตีติ มนุสฺสโลเก ตเมว อุยฺยานํ คนฺตฺวา มนุญฺญฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา สมณธมฺมํ อกาสิ ฯ วรุณนาคราชาปิ สมาทินฺนุโปสโถ นาคภวเน ปลิโพโธ โหตีติ ตตฺเถว คนฺตฺวา เอกสฺมึ มนุญฺญฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา สมณธมฺมํ อกาสิ ฯ สุปณฺณราชาปิ สมาทินฺนุโปสโถ สุปณฺณภวเน ปลิโพโธ โหตีติ ตตฺเถว คนฺตฺวา เอกสฺมึ มนุญฺญฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา สมณธมฺมํ อกาสิ ฯ เตปิ จตฺตาโร ชนา สายณฺหสมเย สกสกฏฺฐานา นิกฺขมิตฺวา มงฺคลโปกฺขรณีตีเร สมาคนฺตฺวา อญฺญมญฺญํ โอโลเกตฺวา ปุพฺพสิเนหวเสน สมคฺคา สมฺโมทมานา หุตฺวา อญฺญมญฺญํ เมตฺตจิตฺตํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา มธุรปฏิสนฺถารํ กตฺวา ๑- สกฺโกปิ มงฺคลสิลาตเล นิสีทิ อิตเร อตฺตโน อตฺตโน ยุตฺตํ โอกาสํ ญตฺวา นิสีทึสุ ฯ อถ เน สกฺโก อาห มยํปิ จตฺตาโร ราชาโนว สมาทินฺนุโปสถา อมฺเหสุ ปน กสฺส สีลํ มหนฺตนฺติ ฯ อถ นํ วรุณนาคราชา อาห ตุมฺหากํปิ ติณฺณํ ชนานํ สีลโต มยฺหเมว สีลํ มหนฺตนฺติ ฯ กิเมตฺถ การณนฺติ ฯ อยํ ตาว สุปณฺณราชา อมฺหากํ ชาตานมฺปิ อชาตานมฺปิ ปจฺจามิตฺโต อหํ เอวรูปํ อมฺหากํ ชีวิตกฺขยกรํ ปจฺจามิตฺตํ ทิสฺวาปิ ตสฺส โกปํ น กโรมิ อิมินา การเณน มม สีลํ มหนฺตนฺติ วตฺวา อิทํ ทสนิปาเต จตุโปสถชาตเก ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒,๑๘๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. วิธุรชาดก”