อเถกทิวสํ ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อชาตสตฺตุ ปิตุฆาฏกมฺมํ กตฺวา ภยปฺปตฺโต อโหสิ รชฺชสิรึ นิสฺสาย จิตฺตสฺสาทํ อลภนฺโต สพฺพอิริยาปเถสุ ทุกฺขํ อนุโภติ โส ทานิ ตถาคตํ อาคมฺม กลฺยาณสํสคฺเคน วิคตภโย อิสฺสริยสุขํ อนุโภตีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพเปส ปิตุฆาฏกมฺมํ กตฺวา มํ นิสฺสาย สุขํ สยีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺโต รชฺชํ กาเรนฺโต พฺรหฺมทตฺตกุมารํ นาม ปุตฺตํ ปฏิลภิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต ปุโรหิตสฺส เคเห ปฏิสนฺธึ คณฺหิ ฯ ชาตสฺเสวสฺส สํกิจฺจกุมาโรติ นามํ กรึสุ ฯ เต อุโภปิ ราชนิเวสเน เอกโตว วฑฺฒึสุ ฯ อญฺญมญฺญํ สหายกา หุตฺวา วยปฺปตฺตา ตกฺกสิลํ คนฺตฺวา สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา ปจฺจาคมึสุ ฯ อถ ราชา ปุตฺตสฺส อุปรชฺชํ อทาสิ ฯ โพธิสตฺโตปิ อุปราชสฺเสว สนฺติเก อโหสิ ฯ อเถกทิวสํ อุปราชา ปิตุ อุยฺยานกีฬํ คจฺฉนฺตสฺส มหนฺตํ ยสํ ทิสฺวา ตสฺมึ โลภํ อุปฺปาเทตฺวา มยฺหํ ปิตา มม ภาติกสทิโส สเจ เอตสฺส มรณํ โอโลเกสฺสามิ มหลฺลกกาเล รชฺชํ ลภิสฺสามิ ตทา ลทฺเธนปิ รชฺเชน โก อตฺโถ ปิตรํ มาเรตฺวา รชฺชํ คณฺหิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา โพธิสตฺตสฺส ตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ โพธิสตฺโต สมฺม ปิตุฆาฏกมฺมํ นาม ภาริยํ นิรยมคฺโค น สกฺกา เอตํ กาตุํ มา กรีติ ปฏิพาหิ ฯ โส ปุนปฺปุนํปิ กเถตฺวา ยาวตติยํ เตน ปฏิพาหิโต ปาทมูลิเกหิ สทฺธึ มนฺเตสิ ฯ เต สมฺปฏิจฺฉิตฺวา รญฺโญ มรณูปายํ วีมํสึสุ ฯ โพธิสตฺโต ตํ ปวุตฺตึ ญตฺวา นาหํ เอเตหิ สทฺธึ เอกโก ภวิสฺสามีติ มาตาปิตโร อนาปุจฺฉิตฺวาว อคฺคทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา ฌานาภิญฺญา นิพฺพตฺเตตฺวา วนมูลผลาหาโร วิหาสิ ฯ ราชกุมาโรปิ ตสฺมึ ขเณ ปิตรํ มาราเปตฺวา มหนฺตํ ยสํ อนุภวิ ฯ

สํกิจฺจกุมาโร กิร อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิโตติ สุตฺวา พหู กุลปุตฺตา นิกฺขมิตฺวา ตสฺส สนฺติเก ปพฺพชึสุ ฯ โส มหตา อิสิคเณน ปริวุโต ตตฺถ วสิ ฯ สพฺเพปิ สมาปตฺติลาภิโนเยว ฯ ราชาปิ ปิตรํ มาเรตฺวา อปฺปมตฺตกํเยว กาลํ รชฺชสุขํ อนุภวิตฺวา ตโต ปฏฺฐาย ภีโต จิตฺตสฺสาทํ อลภนฺโต นิรเย กมฺมกรณปฺปตฺโต วิย อโหสิ ฯ โส โพธิสตฺตํ อนุสฺสริตฺวา สหาโย เม ปิตุฆาฏกมฺมํ ภาริยนฺติ ปฏิเสเธตฺวา มํ อตฺตโน กถํ คาหาเปตุํ อสกฺโกนฺโต อตฺตานํ นิทฺโทสํ กตฺวา ปลายิ สเจ โส อิธาภวิสฺส น เม ปิตุฆาฏกมฺมํ กาตุํ อทสฺส อิทํปิ เม ภยํ หเรยฺย กหํ นุโข โส เอตรหิ วิหรติ สเจ ตสฺส วสนฏฺฐานํ ชาเนยฺยํ ปกฺโกสาเปยฺยํ โก นุโข เม เอตสฺส วสนฏฺฐานํ อาโรเจยฺยาติ จินฺเตสิ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย อนฺเตปุเร จ ราชสภาย จ โพธิสตฺตสฺเสว วณฺณํ ภาสติ ฯ เอวํ อทฺธาเน คเต โส โพธิสตฺโต ราชา มํ สรติ มยา ตตฺถ คนฺตฺวา ตสฺส ธมฺมํ เทเสตฺวา ตํ นิพฺภยํ กตฺวา คนฺตุํ วฏฺฏตีติ จินฺเตตฺวา ปณฺณาสวสฺสานิ หิมวนฺเต วสิตฺวา ปญฺจสตตาปสปริวุโต อากาเสนาคนฺตฺวา ทายปสฺเส นามุยฺยาเน โอตริตฺวา อิสิคณปริวุโต สิลาปฏฺเฏ นิสีทิ ฯ อุยฺยานปาโล ตํ ทิสฺวา ภนฺเต คณสตฺถา โก นามาติ ปุจฺฉิตฺวา สํกิจฺจปณฺฑิโต นามาติ จ สุตฺวา สยํปิ สญฺชานิตฺวา ภนฺเต ยาวาหํ ราชานํ อาเนมิ ตาว อิเธว โหถ อมฺหากํ ราชา ตุมฺเห ทฏฺฐุกาโมติ วตฺวา วนฺทิตฺวา เวเคน ราชกุลํ คนฺตฺวา ตสฺส อาคตภาวํ รญฺโญ อาโรเจสิ ฯ ราชา ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา กตฺตพฺพยุตฺตกํ อุปหารํ กตฺวา ปญฺหํ ปุจฺฉิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สังกิจจชาดก”