สา ปญฺจวิธปทุมสญฺฉนฺนํ โปกฺขรณึ ทิสฺวา นหายิตุกามา ปริจาริกาหิ สทฺธึ โปกฺขรณึ โอตริตฺวา กีฬนฺตี ตํ ปทุมํ ทิสฺวา วิจินิตุกามา หตฺถํ ปสาเรสิ ฯ อถ นํ ราชา ปทุมินิปตฺตํ อปเนตฺวา อหํ กุสราชาติ หตฺเถ คณฺหิ ฯ สา ตสฺส มุขํ ทิสฺวา ยกฺโข มํ คณฺหตีติ วิรวิตฺวา ตตฺเถว วิสญฺญิตํ ปตฺตา ฯ อถสฺสา ราชา หตฺถํ มุญฺจิ ฯ สา สญฺญํ ปฏิลภิตฺวา กุสราชา กิร มํ หตฺเถ คณฺหติ อิมินา จาหํ หตฺถิสาลายํ หตฺถิฉกณปิณฺเฑน ปหริตฺวา อสฺสสาลายํ อสฺสฉกณปิณฺเฑน ปหตา อยเมว จ มยฺหํ หตฺถิสฺส ปจฺฉิมาสเน นิสีทิตฺวา อุปฺผณฺเฑสิ กึ เม เอวรูเปน ทุมฺมุเขน ปตินา อิมํ ชหิตฺวา อหํ ชีวนฺตี อญฺญํ ปตึ ลภิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา อตฺตนา สทฺธึ อาคเต อมจฺเจ ปกฺโกสาเปตฺวา มม ยานวาหนสชฺชํ กโรถ อชฺเชว คมิสฺสามีติ อาห ฯ เต รญฺโญ อาโรเจสุํ ราชา จินฺเตสิ สเจ คนฺตุํ น ลภิสฺสติ หทยมสฺสา ผลิสฺสติ คจฺฉตุ ปุน ตํ อตฺตโน พเลน เนสฺสามีติ จินฺเตตฺวา อถสฺสา คมนํ อนุชานาติ ฯ สา ปิตุ นครเมว อคมาสิ ฯ มหาสตฺโตปิ อุยฺยานโต นครํ ปวิสิตฺวา อลงฺกตปาสาทํ อภิรุหิ ฯ โพธิสตฺตํ หิ สา ปุพฺพปตฺถนาวเสน น อิจฺฉิ ฯ โสปิ ปุพฺพกมฺมวเสน วิรูโป อโหสิ ฯ

อตีเต กิร พาราณสิยํ ทฺวารคาเม อุปริมวีถิยา จ เหฏฺฐิมวีถิยา จ เทฺว กุลานิ วสึสุ ฯ เอกสฺส กุลสฺส เทฺว ปุตฺตา อเหสุํ ฯ เอกสฺเสกาว ธีตา อโหสิ ฯ ทฺวีสุ ปุตฺเตสุ โพธิสตฺโต กนิฏฺโฐ ฯ ตํ กุมาริกํ เชฏฺฐกสฺส อาเนสุํ ฯ กนิฏฺโฐ อทารภรโณ ภาตุ สนฺติเกเยว วสิ ฯ อเถกทิวสํ ตสฺมึ ฆเร อติรสกปูเว ปจิ ฯ โพธิสตฺโต อรญฺญํ คโต อโหสิ ฯ ตสฺส ปูวํ ฐเปตฺวา อวเสเส ภาเชตฺวา ขาทึสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ ปจฺเจกพุทฺโธ ภิกฺขาย ฆรทฺวารํ อคมาสิ ฯ โพธิสตฺตสฺส ภาตุ ชายา จุลฺลปติโน อญฺญํ ปูวํ ปจิสฺสามีติ ตํ คเหตฺวา ปจฺเจกพุทฺธสฺส อทาสิ ฯ โสปิ ตํ ขณญฺเญว อรญฺญโต อาคจฺฉิ ฯ อถ นํ สา อาห สามิ จิตฺตํ ปสาเทหิ ตว โกฏฺฐาโส ปจฺเจกพุทฺธสฺส ทินฺโนติ ฯ โส ตว โกฏฺฐาสํ ขาทิตฺวา มม โกฏฺฐาสํ เทสิ อหํ กึ ขาทิสฺสามีติ กุทฺโธ ปจฺเจกพุทฺธํ อนุคนฺตฺวา ปตฺตโต ปูวํ คณฺหิ ฯ สา มาตุ ฆรํ คนฺตฺวา นววินิลีนํ จมฺปกปุปฺผวณฺณํ สปฺปึ อาหริตฺวา ปจฺเจกพุทฺธสฺส ปตฺตํ ปูเรสิ ฯ ตํ โอภาสํ มุญฺจิ ฯ สา ตํ ทิสฺวา ปตฺถนํ ปฏฺฐเปสิ ภนฺเต นิพฺพตฺตฏฺฐาเน เม สรีรํ โอภาสชาตํ โหตุ อุตฺตมรูปธรา ภเวยฺยํ อิมินา จ เม อสปฺปุริเสน สทฺธึ เอกฏฺฐาเน วาโส มา อโหสีติ ฯ อิติ สา ปุพฺพปตฺถนาย วเสน ตํ น อิจฺฉิ ฯ โพธิสตฺโตปิ ตํ ปูวํ ตสฺมึ สปฺปิปตฺเต โอสีทาเปตฺวา ปตฺถนํ ปฏฺฐเปสิ ภนฺเต อิมํ โยชนสเตว สนฺตํปิ อาเนตฺวา มม ปาทปริจาริกํ กาตุํ สมตฺโถ ภเวยฺยนฺติ ฯ ตตฺถ ยํ โส กุทฺโธ ปูวํ คณฺหิ ตสฺส ปุพฺพกมฺมสฺส วเสน วิรูโป อโหสิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒๗๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กุสชาดก”