โสสชฺช สํสยปฺปตฺโต อตฺถํ คณฺหาหิ มา มุขนฺติ ฯ

ตตฺถ ยนฺติ ยํ มาตุคามสงฺขาตํ วตฺถุํ ปญฺญาวุฑฺเฒหิ ปญฺญตฺตํ เตสเมว ปากฏํ น พาลานํ ฯ มหาภูตาติ มหาคุณา มหานิสํสา ฯ อุปปชฺชิสุนฺติ ปฐมกปฺปกาเล อิตฺถีลิงฺคสฺส ปฐมํ ปาตุภูตตฺตา ปฐมํ นิพฺพตฺตาติ อตฺโถ ฯ ตาสูติ สุมุข ตาสุ อิตฺถีสุ กายวจีขิฑฺฑา จ ปณิหิตา โอหิตา ฐปิตา กามคุณรติ จ ปติฏฺฐิตา ฯ วีชานีติ พุทฺธปจฺเจกพุทฺธอริยสาวกจกฺกวตฺติอาทิวีชานิ ตาสุ รุหนฺติ ฯ ยทิทนฺติ เย เอเต สพฺเพปิ สตฺตา ฯ ปชายเรติ สพฺเพ ตาสญฺเญว กุจฺฉิมฺหิ สํวฑฺฒาติ ทีเปติ ฯ นิพฺพิเชติ นิพฺพินฺเทยฺย ฯ ปาณมาสชฺช ปาณิภีติ อตฺตโน ปาเณหิ ตาสํ ปาณํ อสฺสาเทตฺวา อตฺตโน ชีวิตํ จชนฺโตปิ ตา ลภิตฺวา โก นิพฺพินฺเทยฺยาติ อตฺโถ ฯ นาญฺโญติ น อญฺโญ สุมุข มยา จิตฺตกูฏตเล หํสคณมชฺเฌ นิสินฺเนน ตํ อทิสฺวา กหํ สุมุโขติ วุตฺเต เอส มาตุคามํ คเหตฺวา กาญฺจนคุหายํ อุตฺตมรตึ อนุโภตีติ วทนฺติ เอวํ ตฺวเมว อิตฺถีนํ อตฺเถสุ ยุญฺชสิ ยุตฺตปฺปยุตฺโตว อโหสิ น อญฺโญติ อตฺโถ ฯ ตสฺส ตฺยชฺชาติ ตสฺส เต อชฺช มรณภเย ชาเต อิมินา มรณภเยน ภีโต มญฺเญ อยํ มาตุคามสฺส โทสทสฺสนา นิปุณา มติ ชายเตติ อธิปฺปาเยเนวมาห ฯ สพฺโพ หีติ โย หิ โกจิ ฯ สํสยปฺปตฺโตติ ชีวิตสํสยปฺปตฺโต ฯ ภีรูติ ภีรุ หุตฺวาปิ ภยํ อธิวาเสติ ฯ มหนฺตาโนติ เย ปน ปณฺฑิตา จ โหนฺติ มหนฺเต จ ฐาเน ฐิตาติ มหนฺตาโน ฯ อตฺเถ ยุญฺชนฺติ ทุยฺยุเชติ เต ทุยฺยุชฺเชปิ อตฺเถ ยุญฺชนฺติ ฆเฏนฺติ วายมนฺติ ตสฺมา มา ภายิ ธีโร โหหีติ ตํ อุสฺสาหนฺโต เอวมาห ฯ อาปทนฺติ สามิโน อาคตํ อาปทํ เอส สูโร ปฏิพาหติ เอตทตฺถาย สูรํ มนฺตินํ อิจฺฉนฺติ ฯ อตฺตปริยายนฺติ อตฺตโน ปริตฺตาณํปิจ กาตุํ สกฺโกตีติ อธิปฺปาโย ฯ วิกนฺตึสูติ ฉินฺทึสุ ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ สมฺม สุมุข ตฺวํ มยา อตฺตโน อนนฺตเร ฐาเน ฐปิโต ตสฺมา ยถา อชฺช รญฺโญ สูทา อมฺเห มํสตฺถาย มา วิกนฺตึสุ ตถา กโรหีติ ฯ ตาทิโส หิ อมฺหากํ ปตฺตวณฺโณ ฯ ตํ วธีติ สฺวายํ วณฺโณ ยถา นาม เวฬุํ นิสฺสาย ชาตํ ผลํ เวฬุเมว วธติ ตถา ตํ วธิ ตญฺจ มญฺจ มา วธีติ อธิปฺปาเยเนวมาห ฯ มุตฺโตสีติ ยถาสุขํ จิตฺตกูฏปพฺพตํ คจฺฉาติ เอวํ ลุทฺทปุตฺเตน มยา สทฺธึ มุตฺโต วิสชฺชิโต สมาโนปิ อุฑฺเฑตุํ น อิจฺฉสิ ฯ สยนฺติ ราชานํ ทฏฺฐุกาโม หุตฺวา สยเมว วธํ อุปคโตสิ เอวมิทํ อมฺหากํ ภยํ ตํ นิสฺสาย อาคตํ ฯ โสสชฺชาติ โสสิ อชฺช ชีวิตสํสยปฺปตฺโต ฯ อตฺถํ คณฺหาหิ มา มุขนฺติ อิทานิ อมฺหากํ มุญฺจนการณํ คณฺห ยถา มุญฺจาม ตถา วายาม วาโตว คนฺธมาเทตีติ อาทีนิ วทนฺโต อิตฺถีครหตฺถาย มุขํ มา ปสารยีติ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๕๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาหังสชาดก”