โส กุทฺโธ ผรุสํ วาจํ นิจฺฉาเรสิ อโยนิโส

ยานสฺมาสุ น วิชฺชนฺติ นยิทํ ปญฺญวตามิวาติ ฯ

ตตฺถ ทิสฺวาติ ตํ พหุํ อคฺคปานโภชนํ ทิสฺวา ฯ เปสิตนฺติ อาหราเปตฺวา อุปนีตํ ฯ ขตฺตธมฺมานนฺติ ปฐมการเกสุ ปฏิสนฺถารธมฺมานํ ฯ ตโต ปุจฺฉิ อนนฺตราติ ตสฺมึ กาเล ฯ กจฺจิ นุ โภโตติ อนุปฏิปาฏิยา ปุจฺฉิตา ปน ฉ คาถา เหฏฺฐา วุตฺตตฺถาเยว ฯ อนุปฺปีฬนฺติ กจฺจิ รฏฺฐวาสิโน ยนฺเตน อุจฺฉุํ วิย อนุปฺปีเฬสีติ ปุจฺฉิ ฯ อกุโตจิอุปทฺทวนฺติ กุโตจิ อนุปทฺทวํ ฯ สเมน อนุสาสสีติ กจฺจิ ตฺวํ อิทํ รฏฺฐํ ธมฺเมน สเมน อนุสาเสยฺยาสิ ฯ สนฺโตติ สีลาทิคุณยุตฺตา สปฺปุริสา ฯ นิรงฺกตฺวาติ ฉฑฺเฑตฺวา ฯ อนาคตํ ทีฆนฺติ อนาคตํ อตฺตโน ชีวิตํ ปวตฺติตํ กจฺจิ ทีฆํ ฯ สมเวกฺขสีติ อายุสงฺขารานํ ปริตฺตภาวํ ชานาสีติ ปุจฺฉติ ฯ มทนีเยติ มทาวเห รูปาทิอารมฺมเณ ฯ น สนฺตสีติ น ภายสิ ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ กจฺจิ รูปาทีสุ กามคุเณสุ อปฺปมตฺโต หุตฺวา ทานาทีนํ กุสลานํ กตตฺตา ปรโลกํ น ภายสีติ ฯ ทสสูติ ทสสุ ราชธมฺเมสุ ฯ ทานาทีสุ ปวตฺติตเจตนา ทานํ ปญฺจสีลทสสีลาทีนิ สีลํ เทยฺยธมฺมจาโค ปริจฺจาโค อุชุภาโว อาชฺชวํ มุทุภาโว มทฺทวํ อุโปสถกมฺมํ ตโป เมตฺตาปุพฺพภาโค อกฺโกโธ กรุณาปุพฺพภาโค อวิหึสา อธิวาสนํ ขนฺติ อวิโรโธ อวิโรธนํ ฯ อจินฺเตตฺวาติ มม อิมํ คุณสมฺปตฺตึ อจินฺเตตฺวา ฯ ภาวโทสนฺติ จิตฺตโทสํ ฯ อนญฺญายาติ อชานิตฺวา ฯ อสฺมากนฺติ อมฺหากํ จิตฺตโทโส นาม นตฺถิ ยเมส ชาเนยฺย ตํ อชานิตฺวาว ผรุสํ กกฺขลํ วิสชฺเชสิ ฯ อโยนิโสติ อนุปาเยน ฯ ยานสฺมาสูติ ยานิ วชฺชานิ อมฺเหสุ น สนฺติ ตานิ วทติ ฯ นยิทนฺติ น อิทํ ฯ ตสฺมา มม อิทํ วจนํ ปญฺญวตามิว น โหติ เตเนส มม น ปณฺฑิโต วิย อุปฏฺฐาติ ฯ

ตํ สุตฺวา สุมุโข มหาคุณสมฺปนฺโนว ราชา อปสาทิโต โส เม กุทฺโธ ขมาเปสฺสามิ นนฺติ จินฺเตตฺวา อาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๕๕๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาหังสชาดก”