๓. สุธาโภชนชาดก

สุธาโภชนชาตกํ

นคุตฺตเม คิริวเร คนฺธมาทเนติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ ทานชฺฌาสยํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร สาวตฺถิยํ เอโก กุลปุตฺโต สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ปสนฺนจิตฺโต ปพฺพชิตฺวา สีเลสุ ปริปูริการี ธุตงฺคคุเณน สมนฺนาคโต สพฺรหฺมจารีสุ ปวตฺตเมตฺตจิตฺโต ทิวสสฺส ติกฺขตฺตุํ พุทฺธธมฺมสงฺฆูปฏฺฐาเนสุ อปฺปมตฺโต อาจารสมฺปนฺโน ทานชฺฌาสโย สาราณียธมฺมปูรโก อโหสิ ฯ โส อตฺตนา ลทฺธํ ปฏิคฺคาหเกสุ วิชฺชมาเนสุ ฉินฺนภตฺโต หุตฺวาปิ เทติเยว ตสฺมา โส ทานชฺฌาสโย ทานาภิรโต ภิกฺขุสงฺเฆ ปากโฏ อโหสิ ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อสุโก นาม ภิกฺขุ ทานชฺฌาสโย ทานาภิรโต อตฺตนา ลทฺธํ ปสตมตฺตํ ปานียํปิ โลภํ ฉินฺทิตฺวา สพฺรหฺมจารีนํ เทติ โพธิสตฺตสฺเสว อชฺฌาสโยติ ฯ สตฺถา ตํ กถํ ทิพฺพาย โสตธาตุยา สุตฺวา คนฺธกุฏิโต นิกฺขมิตฺวา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต อยํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปุพฺเพ อทานสีโล มจฺฉรี ติณคฺเคน เตลพินฺทุสฺสาปิ อทาตา อโหสิ อถ นํ อหํ ทเมตฺวา นิพฺพิเสวนํ กตฺวา ทานผลํ วณฺเณตฺวา ทาเน ปติฏฺฐเปสึ โส ปสตมตฺตํปิ ขุทฺทกํ ลภิตฺวา อทตฺวา น ปิวิสฺสามีติ มม สนฺติเก วรํ อคฺคเหสิ ตสฺส ผเลน ทานชฺฌาสโย ทานาภิรโต ชาโตติ วตฺวา ตุณฺหี อโหสิ เตหิ ภิกฺขูหิ เทสนานุสนฺธิกุสเลหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต เอโก คหปติ อทฺโธ อโหสิ มหทฺธโน อสีติโกฏิวิภโว โพธิสตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ อถสฺส ราชา เสฏฺฐิฏฺฐานํ อทาสิ ฯ โส ราชปูชิโต นาครชนปทปูชิโต อโหสิ ฯ โส เอกทิวสํ อตฺตโน สมฺปตฺตึ โอโลเกตฺวา จินฺเตสิ อยํ ยโส มยา อตีตภเว เนว นิทฺทายนฺเตน น กายทุจฺจริตาทีนิ กโรนฺเตน ลทฺโธ กายสุจริตาทีนิ ปูเรตฺวา ลทฺโธ อนาคเตปิ มยา มม ปติฏฺฐานํ กาตุํ วฏฺฏตีติ ฯ โส รญฺโญ สนฺติกํ คนฺตฺวา เทว มม ฆเร อสีติโกฏิธนํ อตฺถิ ตํ คณฺหาหีติ วตฺวา น มยฺหํ ตว ธเนน อตฺโถ พหุ เม ธนํ อิโตปิ ยทิจฺฉสิ ตํ คณฺหาหีติ วุตฺเต กึ นุ เทว มม ธนํ ทาตุํ ลภามีติ อาห ฯ อถ รญฺญา ยถารุจึ กโรหีติ วุตฺเต จตูสุ นครทฺวาเรสุ นครมชฺเฌ นิเวสนทฺวาเร จาติ ฉ ทานสาลาโย การาเปตฺวา เทวสิกํ เทวสิกํ ฉสตสหสฺสปริจฺจาคํ กโรนฺโต มหาทานํ ปวตฺเตสิ ฯ โส ยาวชีวํ ทานํ ทตฺวา อิมํ มน ทานวํสํ มา อุปจฺฉินฺทถาติ ปุตฺเต อนุสาเสตฺวา ชีวิตปริโยสาเน สกฺโก หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ปุตฺโตปิสฺส ตเถว ทานํ ทตฺวา จนฺโท หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส ปุตฺโต สุริโย หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส ปุตฺโต มาตลิ หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส ปุตฺโต ปญฺจสิโข หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส ปน ปุตฺโต ฉฏฺโฐ เสฏฺฐิฏฺฐานํ ลทฺธา มจฺฉริยโกสิโย นาม อโหสิ อสีติโกฏิวิภโวเยว ฯ โส มม ปิตุปิตามหา พาลา อเหสุํ ทุกฺเขน สมฺภตํ ธนํ ฉฑฺเฑสุํ อหํ ปน ธนํ รกฺขิสฺสามิ กสฺสจิ กิญฺจิ น ทสฺสามีติ จินฺเตตฺวา ทานสาลา วิทฺธํเสตฺวา อคฺคินา ฌาเปตฺวา ถทฺธมจฺฉรี อโหสิ ฯ อถสฺส เคหทฺวาเร ยาจกา สนฺนิปติตฺวา พาหา ปคฺคยฺห มหาเสฏฺฐิ มา อตฺตโน ปิตุปิตามหานํ ทานวํสํ นาสยิ ทานเมว เทหีติ มหาสทฺเทน ปริเทวึสุ ฯ สุตฺวา มหาชโน มจฺฉริยโกสิเยน อตฺตโน ทานวํโส อุปจฺฉินฺโนติ ตํ ครหิ ฯ โส ลชฺชิโต นิเวสนทฺวาเร ยาจกานํ อาคตานํ นิวาเรตุํ อารกฺขํ ฐเปสิ ฯ เต นิปฺปจฺจยา หุตฺวา ปุน ตสฺส เคหทฺวารํ น โอโลเกสุํ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย ธนเมว สํหรติ เนว อตฺตนา ปริภุญฺชติ น ปุตฺตทาราทีนํ เทติ กญฺชิกพิลงฺคทุติยํ สกุณฺฑกภตฺตํ ปริภุญฺชติ มูลผลมตฺตตนฺตานิ ถูลวตฺถานิ นิวาเสสิ ปณฺณฉตฺตกํ มตฺถเก ธาเรตฺวา ชชฺชรโคณยุตฺเตน ชชฺชรรถเกน ยาติ ฯ อิติ ตสฺส อสปฺปุริสสฺส สนฺตกํ ธนํ สุนเขน ลทฺธํ นาฬิเกรํ วิย อโหสิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๕๖๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. สุธาโภชนชาดก”