โส เอกทิวสํ ราชูปฏฺฐานํ คจฺฉนฺโต อนุเสฏฺฐึ อาทาย คมิสฺสามีติ ตสฺส เคหํ อคมาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ อนุเสฏฺฐี ปุตฺตธีตาหิ ปริวุโต นวสปฺปิปกฺกมธุสกฺขรปุณฺเณหิ อภิสงฺขตํ ปายาสํ ภุญฺชมาโน โหติ ฯ โส มจฺฉริยโกสิยํ ทิสฺวา อาสนา วุฏฺฐาย เอหิ มหาเสฏฺฐิ อิมสฺมึ ปลฺลงฺเก นิสีท ปายาสํ ภุญฺชิสฺสามาติ อาห ฯ ตสฺส ตํ ปายาสํ ทิสฺวา มุเข เขโฬ อุปฺปชฺชิ ภุญฺชิตุกาโม อโหสิ เอวํ ปน จินฺเตสิ สจาหํ ภุญฺชิสฺสามิ อนุเสฏฺฐิโน มม เคหํ คตกาเล ปฏิสกฺกาโร กาตพฺโพ ภวิสฺสติ เอวํ เม ธนํ นสฺสิสฺสติ น ภุญฺชิสฺสามีติ ฯ อถ นํ ปุนปฺปุนํ ยาจิยมาโนปิ อิทานิ เม ภุตฺตํ สุหิโตสฺมีติ น อิจฺฉิ ฯ อนุเสฏฺฐิมฺหิ ภุญฺชนฺเต ปน โอโลเกนฺโต มุเข สญฺชายมาเนน เขเฬน นิสีทิตฺวา ตสฺส ภตฺตกิจฺจาวสาเน เตน สทฺธึ ราชนิเวสนํ คนฺตฺวา ราชนิเวสนา โอตริตฺวา อตฺตโน เคหํ อนุปฺปตฺโต ปายาสตณฺหาย ปีฬิยมาโน จินฺเตสิ สจาหํ ปายาสํ ภุญฺชิตุกาโมมฺหีติ วกฺขามิ มหาชโน ภุญฺชิตุกาโม ภวิสฺสติ พหู ตณฺฑุลาทโย นสฺสิสฺสนฺติ น กสฺสจิ กเถสฺสามีติ ฯ โส รตฺตินฺทิวํ ปายาสเมว จินฺเตนฺโต วีตินาเมตฺวาปิ ธนนาสภเยน กสฺสจิ อกเถตฺวาว ปิปาสํ อธิวาเสตฺวา อนุกฺกเมน อธิวาเสตุํ อสกฺโกนฺโต อุปณฺฑูปณฺฑุกชาโต อโหสิ ฯ เอวํ สนฺเตปิ ธนนาสภเยน อกเถนฺโต อปรภาเค ทุพฺพโล หุตฺวา สยนํ อุปคุยฺหิตฺวา นิปชฺชิ ฯ อถ นํ ภริยา อุปคนฺตฺวา หตฺเถน ปิฏฺฐึ ปริมชฺชนฺตา กินฺเต สามิ อผาสุกนฺติ ปุจฺฉิ ฯ นตฺถิ ภทฺเทติ ฯ ตเวว สรีเร อผาสุกํ อตฺถีติ ฯ มม สรีเร อผาสุกํ นตฺถีติ ฯ สามิ อุปณฺฑูปณฺฑุกชาโตสิ กึ นุ เต กาจิ จินฺตา อตฺถิ อุทาหุ ราชา เต กุปิโต อาทู ปุตฺเตหิ อวมาโน กโต อถวา ปน กาจิ ตณฺหา อุปฺปนฺนาติ ฯ อาม ตณฺหา เม อุปฺปนฺนาติ ฯ เตนหิ กเถหีติ ฯ สกฺขิสฺสสิ นํ รกฺขิตุนฺติ ฯ รกฺขิตพฺพยุตฺตกา เจ รกฺขิสฺสามีติ ฯ เอวํ สนฺเตปิ ธนนาสภเยน กเถตุํ น อุสฺสหิ ฯ ตาย ปุนปฺปุนํ ปีฬิยมาโน กเถสิ ฯ ภทฺเท อหํ เอกทิวสํ อนุเสฏฺฐึ นวสปฺปิมธุสกฺขรปุณฺณาภิสงฺขตํ ปายาสํ ภุญฺชนฺตํ ทิสฺวา ตโต ปฏฺฐาย ตาทิสํ ปายาสํ ภุญฺชิตุกาโม ชาโตติ ฯ อสปฺปุริส กึ ตฺวํ ทุคฺคโตสิ สกลนครวาสีนํ ปโหนกํ ปายาสํ ปจิสฺสามีติ ฯ อถสฺส สีเส ทณฺเฑน ปหรณกาโล วิย อโหสิ ฯ โส ตสฺสา กุชฺฌิตฺวา ชานามิหํ ตว มหทฺธนภาวํ สเจ เต กุลฆรา อาภตํ อตฺถิ ปายาสํ ปจิตฺวา นาครานํ เทหีติ อาห ฯ เตนหิ เอกวีถิวาสีนํ ปโหนกํ กตฺวา ปจามีติ ฯ กึ เต เอเตหิ อตฺตโน สนฺตกํ ขาทนฺตูติ ฯ เตนหิ อิโตจีโตจ สตฺตสตฺตฆรวาสีนํ ปโหนกํ กตฺวา ปจามีติ ฯ กึ เต เอเตหีติ ฯ เตนหิ อิมสฺมึ เคเห ปริชนสฺสาติ ฯ กึ เต เอเตนาติ ฯ เตนหิ พนฺธุชนสฺเสว ปโหนกํ กตฺวา ปจามีติ ฯ กึ เต เอเตนาติ ฯ เตนหิ ตุยฺหญฺจ มยฺหญฺจ ปจิสฺสามีติ ฯ กาสิ ตฺวํ น ตุยฺหํ วฏฺฏตีติ ฯ เตนหิ เอกสฺเสว เต ปจามีติ วุตฺเต ตฺวํ ปน มยฺหํ อิธ เคเห มา ปจิ มยฺหํ ปน เคเห ปจิเต พหู ชนา ปจฺจาสึสนฺติ มยฺหํ ปน ปิฏฺฐตณฺฑุลานํ จตุภาคํ กตฺวา ขีรสฺส อจฺฉรํ สกฺขราย กรณฺฑกํ สปฺปิสฺส กรณฺฑกํ มธุสฺส เอกญฺจ ปจนภาชนํ เทหิ อรญฺญํ ปวิสิตฺวา ตตฺถ ปจิตฺวา ภุญฺชิสฺสามีติ ฯ สา ตถา อกาสิ ฯ โส ตํ สพฺพํ เจฏเกน คาหาเปตฺวา คจฺฉ อสุกฏฺฐาเน ติฏฺฐาติ ตํ ปุรโต เปเสตฺวา เอกโกว โอคุณฺฐิกํ กตฺวา อญฺญาตกเวเสน ตตฺถ คนฺตฺวา นทีตีเร เอกสฺมึ คจฺฉมูเล อุทฺธนํ กาเรตฺวา ทารูทกํ อาหราเปตฺวา ตฺวํ คนฺตฺวา เอกสฺมึ มคฺเค ฐตฺวา กิญฺจิเทว ทิสฺวา มม สญฺญํ ทเทยฺยาสิ มยา ปกฺโกสิตกาเล จ อาคจฺเฉยฺยาสีติ ตํ เปเสตฺวา อคฺคึ กตฺวา ปายาสํ ปจิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๕๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. สุธาโภชนชาดก”