ตสฺมึ ขเณ อุมฺมาทนฺตี สพฺพาลงฺการปฏิมณฺฑิตา เตสํ สนฺติกํ อคมาสิ ฯ เต ตํ ทิสฺวา สตึ ปจฺจุปฏฺฐเปตุํ อสกฺโกนฺตา กิเลสมทมตฺตา หุตฺวา อตฺตโน วิปฺปกตโภชนภาวํ น ชานึสุ ฯ เอกจฺเจ อาโลปํ คเหตฺวา ภุญฺชามาติ สญฺญาย สีเส ฐเปสุํ ฯ เอกจฺเจ อุปกจฺฉนฺตเร ขิปึสุ เอกจฺเจ ภิตฺตึ ปหรึสุ ฯ สพฺเพปิ อุมฺมตฺตกา อเหสุํ ฯ สา เต ทิสฺวา อิเม กิร มม ลกฺขณํ วีมํสิสฺสนฺติ คีวายํ เน คเหตฺวา นีหราถาติ เต นีหราเปสิ ฯ เต มงฺกุภูตา ราชนิเวสนํ คนฺตฺวา อุมฺมาทนฺติยา กุทฺธา เทว สา อิตฺถี กาฬกณฺณี น ตุมฺหากํ อนุจฺฉวิกาติ วทึสุ ฯ ราชา กาฬกณฺณี กิราติ น ตํ อานาเปสิ ฯ สา ตํ ปวุตฺตึ สุตฺวา อหํ กิร กาฬกณฺณีติ รญฺญา น คหิตา กาฬกณฺณิโย นาม เอวรูปา น โหนฺตีติ วตฺวา โหตุ สเจ ปน ตํ ราชานํ ปสฺสิสฺสามิ ชานิสฺสามีติ ตสฺมึ อาฆาฏํ พนฺธิ ฯ อถ นํ ปิตา อภิปารกสฺส อทาสิ ฯ สา ตสฺส ปิยา อโหสิ มนาปา ฯ กสฺส ปน กมฺมสฺส นิสฺสนฺเทน สา เอวรูปา อโหสึติ ฯ รตฺตวตฺถทานสฺส นิสฺสนฺเทน ฯ

สา กิร อตีเต พาราณสิยํ ทลิทฺทกุเล นิพฺพตฺติตฺวา อุสฺสวทิวเส ปุญฺญสมฺปนฺนา อิตฺถิโย กุสุมฺภรตฺตวตฺถํ นิวาเสตฺวา อลงฺกตา กีฬนฺติโย ทิสฺวา ตาทิสํ วตฺถํ นิวาเสตฺวา กีฬิตุกามา หุตฺวา มาตาปิตูนํ อาโรเจตฺวา เตหิ อมฺม มยํ ทลิทฺทา กุโต โน เอวรูปํ วตฺถนฺติ วุตฺเต เตนหิ มํ เอกสฺมึ อฑฺฒกุเล ภตึ กาตุํ อนุชานาถ เต มม คุณํ ญตฺวา ทสฺสนฺตีติ วตฺวา เตหิ อนุญฺญาตา เอกํ กุลํ อุปสงฺกมิตฺวา กุสุมฺภรตฺตวตฺเถน ภตึ กโรมีติ อาห ฯ อถ นํ เต ตีณิ สํวจฺฉรานิ กมฺเม กเต ตว คุณํ ญตฺวา ทสฺสามาติ วทึสุ ฯ สา สาธูติ ปฏิสฺสุณิตฺวา กมฺมํ ปฏิปชฺชิ ฯ เต ตสฺสา คุณํ ญตฺวา อปริปุณฺเณสุเยว ตีสุ สํวจฺฉเรสุ ตสฺสา ฆนกุสุมฺภรตฺตวตฺเถน สทฺธึ อญฺญํปิ วตฺถํ ทตฺวา ตว สหายิกาหิ สทฺธึ คนฺตฺวา นหาตฺวา นิวาเสหีติ ตํ เปสยึสุ ฯ สา สหายิกาหิ อาทาย คนฺตฺวา รตฺตวตฺถํ ตีเร ฐเปตฺวา นหายิ ฯ ตสฺมึ ขเณ เอโก กสฺสปทสพลสฺส สาวโก อจฺฉินฺนจีวโร สาขาภงฺคํ นิวาเสตฺวา จ ปารุปิตฺวา จ ตํ ปเทสํ ปาปุณิ ฯ สา ตํ ทิสฺวา อยํ ภทฺทนฺโต อจฺฉินฺนจีวโร ภวิสฺสติ ปุพฺเพปิ อทินฺนภาเวน มม นิวาสนํ ทุลฺลภํ ชาตนฺติ ตํ วตฺถํ ทฺวิธา ผาเลตฺวา เอกํ โกฏฺฐาสํ อยฺยสฺส ทสฺสามีติ จินฺเตตฺวา อุตฺตริตฺวา อตฺตโน นิวาสนํ นิวาเสตฺวา ติฏฺฐถ ภนฺเตติ วตฺวา คนฺตฺวา เถรํ วนฺทิตฺวา วตฺถํ มชฺเฌ ผาเลตฺวา ตสฺเสเวกํ โกฏฺฐาสํ อทาสิ ฯ โส เอกมนฺเต ปฏิจฺฉนฺเน ฐตฺวา สาขาภงฺคํ ฉฑฺเฑตฺวา ตสฺเสเวกํ กณฺณํ นิวาเสตฺวา เอกํ ปารุปิตฺวา นิกฺขมิ ฯ อถสฺส วตฺโถภาเสน สกลสรีรํ ตรุณสุริโย วิย เอโกภาสํ อโหสิ ฯ สา ตํ ทิสฺวา มยฺหํ อยฺโย ปฐมํ น โสภติ อิทานิ ตรุณสุริโย วิย วิโรจติ อิทมฺปิ เอตสฺเสว ทสฺสามีติ ทุติยมฺปิ โกฏฺฐาสํ ทตฺวา ภนฺเต อหํ ภเว วิจรนฺตี อุตฺตมรูปธรา ภเวยฺยํ มํ ทิสฺวา โกจิ ปุริโส สกภาเวน สณฺฐาเรตุํ นาสกฺขิ มยา อภิรูปตรา นาม อญฺญา มา โหตูติ ปตฺถนํ ปฏฺฐเปสิ ฯ เถโรปิ อนุโมทนํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ สา เทวโลเก สํสรนฺตี ตสฺมึ กาเล อริฏฺฐปุเร นิพฺพตฺเตตฺวา ตถา อภิรูปา อโหสิ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อุมมาทันตีชาดก”