ตตฺรายํ อตฺถวณฺณนา ฯ

ภิกฺขเว โส วนสณฺโฑ เอวมกฺขายติ เอวญฺจ อนุสุยฺยติ ฯ กินฺติ ฯ สพฺโพสธธรณีธเรติ ฯ วิตฺถาโร ฯ ตตฺถ สพฺโพสธธรณีธเรติ มูลตจปตฺตปุปฺผาทิสพฺโพสธธราย ธรณิยา สมนฺนาคเตติ อตฺโถ ฯ สพฺโพสธยุตฺโต วา ธรณีธโร ฯ โส หิ ปเทโส สพฺโพสธธรณีธโรติ เอวมกฺขายติ เอวญฺจ อนุสุยฺยติ ฯ ตสฺมึ วนสณฺเฑติ วตตํ โหติ ฯ เสสปทโยชนายปิ เอเสว นโย ฯ เนกปุปฺผมาลฺยวิตเตติ อเนเกหิ ผลตฺถาย อุปฺปนฺนปุปฺเผหิ เจว ปิลนฺธนมาเลหิ จ วิตเต ฯ รุรูติ สุวณฺณวณฺณา มิคา ฯ อุทฺทาราติ อุทฺทา ฯ วิฬาราติ มหาวิฬารา ฯ เนลมณฺฑลํ วุจฺจติ ตรุณภิงฺกจฺฉาปกเรณุมณฺฑลํ ฯ มหาวราหาติ มหาหตฺถิโน ฯ อากิณฺณเนลมณฺฑลมหาวราเหน โคจริกาทิเภเทน ทสวิเธน นาคกุเลน เจว กเรณุสงฺเฆน จ อธิวุตฺเถติ อตฺโถ ฯ อิสฺสมิคาติ กาฬสีหา ฯ วาตมิคาติ มหาวาตมิคา ฯ ปสทมิคาติ วิจิตฺรมิคา ฯ ปุริสาลูติ อสฺสมุขยกฺขินิโย ฯ กึปุริสาติ เทวกินฺนรจนฺทกินฺนรทุมกินฺนรทนฺทมานวก- โกนฺติสกุณกณฺณิปาวุรณาทิเภทา กินฺนรา ฯ อมชฺชมญฺชริธรปหฏฺฐ- ปุปฺผผุสฺสิตคฺคาเนกปาทปคณวิตเตติ มกุลธเรหิ เจว มญฺชริธเรหิ จ สุปุปฺผิเตหิ อคฺคมตฺตปุปฺผิเตหิ จ อเนเกหิ ปาทปคเณหิ วิตเต ฯ วารณา นาม หตฺถิลิงฺคสกุณา ฯ เจลาวกาติปิ เอเต สกุณาเยว ฯ เหมกนกาติ เทฺว สุวณฺณชาติโย ฯ เอเตหิ อญฺชนาทีหิ เนกธาตุสเตหิ อเนเกหิ วณฺณธาตุราสีหิ วินทฺธปฏิมณฺฑิตปฺปเทเส ฯ โภติ ธมฺมาลปนมตฺตเมตํ ฯ จิตฺโตติ มุขตุณฺฑเกหิ เหฏฺฐา อุทรภาเคหิ วิจิตฺโต ฯ อฑฺฒุฑฺฒานีติ อฑฺฒจตุตฺถานิ ตีณิ สหสฺสานิ ปญฺจสตานีติ อตฺโถ ฯ อทฺธานปริยายปเถติ อทฺธานสงฺขาเต คมนมคฺเค ฯ อุพฺพาเธตฺถาติ พาเธตฺถ อชฺโฌตฺถริตฺถ ฯ อุปปฺผุสีติ อุปคนฺตฺวา ผุสิ ฯ ปหารํ อทํสูติ เอตฺถ มา นนฺติ ปทสฺส สามิวเสน อตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ สงฺคาเมสีติ สมาคจฺฉิ ฯ สณฺหาหีติ มฏฺฐาหิ ฯ สขิลาหีติ ปิยาหิ ฯ มญฺชูหีติ สขิลาหิ ฯ มธุราหีติ มธุรสฺสราหิ วาจาหิ ฯ สมุทาจรนฺติโยติ คนฺธพฺพกรณวเสน ปริจรนฺติโย ฯ เนกรุกฺขวิวิธวิกติผลนฺติ เนเกหิ รุกฺเขหิ วิวิธวิกติผลํ ฯ อาราเมเนว อารามนฺติ ปุปฺผารามาทีสุ อญฺญตเรน อาราเมเนว อญฺญตรํ อารามํ เนนฺตีติ อตฺโถ ฯ อุยฺยานาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ นาฬิเกรสญฺชาทิตวเนเนวาติ นาฬิเกรวเนเนว อญฺญํ นาฬิเกรวนํ ฯ อภิสมฺโภนฺตีติ เอวํ เนตฺวา ตตฺถ นํ ขิปฺปเมว รติตฺถาย ปาปุณนฺติ ฯ ทิวสํ ปริพฺยุฬฺโหติ สกลทิวสํ ปริพฺยุฬฺโห ฯ อปสาเทตีติ ตา กิร ตํ เอวํ ทิวสํ ปริจริตฺวา นิวาสรุกฺเข โอตาเรตฺวา รุกฺขสาขาทีสุ นิสีทิตฺวา อปฺเปว นาม มธุรวจนํ ลเภยฺยามาติ ปตฺถยนฺติโย อิมินา อุยฺโยชิตกาเล อตฺตโน วสนฏฺฐานํ คมิสฺสามาติ วสนฺติ ฯ กุณาลราชา ปน ตา อุยฺโยเชนฺโต นสฺสถาติ อาทิวจเนหิ อปสาเทสิ ฯ ตตฺถ นสฺสถาติ คจฺฉถ ฯ วินสฺสถาติ สพฺพโต ภาเคน นสฺสถ ฯ เคเห ธนธญฺญาทีนํ นาสเนน โจริโย พหุมายตาย ธุตฺติโย นฏฺฐสติตาย อสติโย อนวตฺถิตจิตฺตตาย ลหุจิตฺตาโย กตวินาสเนน มิตฺตทุพฺภิตาย จ กตสฺส อปฺปฏิการิกาโยติ ฯ