ตตฺถ โคณํ เธนูติ ลิงฺควิปลฺลาสวเสน วุตฺตํ ฯ ญาติกุเล ปทุสฺสตีติ ตตฺถ สา นิพฺภยา หุตฺวา ตรุณกาลโต ปฏฺฐาย วิสฺสาสิเกหิ ทาสาทีหิปิ สทฺธึ อนาจารํ จรติ ฯ ญาตกา ญตฺวาปิ นิคฺคหํ น กโรนฺติ อตฺตโน อกิตฺตึ ปริหรมานา อชานนฺตา วิย โหนฺติ ฯ อนตฺถจารีนีติ อนาสึสิตพฺพอตฺถา อจริตพฺพานิ อตฺถานิ อกิจฺจการีนีติ อตฺโถ ฯ อคุณนฺติ ชิยรหิตํ ฯ ปาปสหายโกติ ทุมฺมิตฺโต ฯ ทลิทฺทตาติ ทลิทฺทตาย ฯ เสสปเทสุปิ เอเสว นโย ฯ ตตฺถ ทลิทฺโท อลงฺการาทีนํ อภาวโต กิเลเสน สงฺคณฺหิตุํ น สกฺโกตีติ ตํ อวชานาติ ฯ คิลาโนปิ วตฺถุกามกิเลสกาเมหิ สงฺคณฺหิตุํ น สกฺโกติ ฯ ชราชิณฺโณ กายิกเจตสิกขิฑฺฑารติสมตฺโถ น โหติ ฯ สุราโสณฺโฑ ตสฺสา หตฺถปิลนฺธนาทีนิปิ สุราฆรญฺเญว ปเวเสติ ฯ มุทฺโธติ อนฺธพาโล รติกุสโล น โหติ ฯ ปมตฺโตติ โสณฺโฑ หุตฺวา ฆรทาสีหิ สทฺธึ สํวสติ ภริยํ ปน อกฺโกสติ ปริภาสติ เตเนว ตํ อวชานาติ ฯ สพฺพกิจฺเจสุ อนุวตฺตนฺตํ อยํ นิตฺเตโช มเมว อนุวตฺตตีติ ตํ อกฺโกสติ ปริภาสติ ฯ โย ปน สพฺพํ ธนํ อนุปฺปาเทติ กุฏุมฺพํ ปฏิจฺฉาเทติ ตสฺส ภริยา สพฺพํ ธนสารํ หตฺเถ กตฺวา ตํ ทาสํ วิย อวชานาติ อิจฺฉมานา โก ตยา อตฺโถติ ฆรโตปิ นํ นิกฺกฑฺฒติ ฯ มุทฺธปตฺตนฺติ มุทฺธภาวปฺปตฺตํ ฯ ทตฺตนฺติ ปมตฺตํ ฯ

ปโทสมาหรนฺตีติ สามิเก ปโทสํ อาหรนฺติ ปทุสฺสนฺติ ปาปกมฺมํ กโรนฺตีติ อตฺโถ ฯ อารามคมนสีลาติ สามิกํ อาปุจฺฉิตฺวา วา อนาปุจฺฉิตฺวา วา อภิณฺหํ ปุปฺผารามาทีสุ อญฺญตรํ คนฺตฺวา ตตฺถ อนาจารํ จริตฺวา อชฺช มยา อาราเม รุกฺขเทวตาย พลิกมฺมํ กตนฺติ อาทีนิ วตฺวา พาลสามิกํ สญฺญาเปสิ ฯ ปณฺฑิโต ปน อทฺธา เอสา ตตฺถ อนาจารํ จรตีติ ปุน ตสฺสา คนฺตุํ น เทติ ฯ เอวํ สพฺพตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ ปรกุลนฺติ สนฺทิฏฺฐสมฺภตฺตาทีนํ เคหํ ฯ ตํ สา อสุกกุเล เม วฑฺฒิ ปโยชิตา อตฺถิ ตาวกาลิกํ ทินฺนกํ อตฺถิ ตํ สาเธมีติ อาทีนิ วตฺวา คจฺฉติ ฯ นิลฺโลกนสีลาติ วาตปานนฺตราทีหิ ฉิทฺเทหิ โอโลกนสีลา ฯ ปทฺวารฏฺฐายินีติ อตฺตโน องฺคปจฺจงฺคานิ ทสฺเสนฺตี ปทฺวาเร ติฏฺฐติ ฯ

อจฺจาวทตีติ สามิกํ อติกฺกมฺม วทติ ฯ สามิกสฺส สนฺติเก ฐิตาว อญฺญสฺส นิมิตฺตํ ทสฺเสตีติ อตฺโถ ฯ วิชมฺภตีติ อหํ ตํ ทิสฺวา วิชมฺภิสฺสามีติ ตาย สญฺญาย โอกาสสฺส อตฺถิภาวํ วา นตฺถิภาวํ วา ชาเนยฺยาสีติ ปฐมเมว กตสงฺเกตา หุตฺวา อกตสงฺเกตา วาปิ เอวํ เอส มยิ พชฺฌิสฺสตีติ สามิกสฺส ปสฺเส ฐิตาว วิชมฺภติ วิชมฺภนํ ทสฺเสติ ฯ วินมตีติ กิญฺจิเทว ภูมิยํ ปาเตตฺวา ตํ อุกฺขิปนฺตี วิย โอนมิตฺวา ปิฏฺฐึ ทสฺเสติ ฯ วิลสตีติ คมนาทีหิ วา อิริยาปเถหิ อลงฺกาเรหิ วา วิลาสํ ทสฺเสติ ฯ วิลชฺชตีติ ลชฺชนฺตี วิย วตฺเถน สรีรํ ฉาเทติ กวาเต วา ภิตฺติยํ วา อลฺลิยติ ฯ นเขนาติ ปาทนเขน ปาทนขํ หตฺถนเขน หตฺถนขํ ฆฏฺเฏติ ฯ กฏฺเฐนาติ ทณฺฑเกน ฯ ทารกนฺติ อตฺตโน วา ปุตฺตํ อญฺญสฺส วา ปุตฺตํ คเหตฺวา อุกฺขิปติ วา อุกฺขิปาเปติ วา ฯ กีฬตีติ สยํ กีฬติ ทารกํ กีฬาเปติ ฯ จุมฺพาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ ททาตีติ ตสฺส กิญฺจิเทว ผลํ วา ปตฺตํ วา ปุปฺผํ วา เทติ ฯ ยาจตีติ ตเมว ปฏิยาจติ ฯ อนุกโรตีติ ทารเกน กตํ กมฺมํ อนุกโรติ ฯ อุจฺจนฺติ มหาสทฺทวเสน วา โถมนวเสน วา อุจฺจํ ฯ นีจนฺติ มนฺทสทฺทวเสน วา อมนาปวจนวเสน วา ปริภววจนวเสน วา นีจํ ฯ อาวิจฺจนฺติ พหุชนมชฺเฌ อปฺปฏิจฺฉนฺนํ ฯ วิวิจฺจนฺติ รโห ปฏิจฺฉนฺนํ ฯ นจฺเจนาติ เอเตหิ นจฺจาทีหิ นิมิตฺตํ กโรติ ฯ โรทิเตนาติ โรทนการเณน นิมิตฺตํ กโรติ ฯ รตฺตึ เทเว วสฺสนฺเต วาตปาเนน หตฺถึ อาโรเปตฺวา เสฏฺฐิปุตฺเตน นีตาย ปุโรหิตพฺราหฺมณิยา วตฺถุ กเถตพฺพํ ฯ ชคฺฆตีติ มหาหสิตํ หสติ ฯ เอวํปิ นิมิตฺตํ กโรติ ฯ กจฺฉนฺติ อุปกจฺฉํ ฯ โอฏฺฐนฺติ อุปริ โอฏฺฐกํ ฯ ปลิกฺขตีติ ทนฺเตหิ ปลิกฺขติ ฯ สีสนฺติ เกสวฏฺฏึ ฯ เอวํ เกสานํ โมจนพนฺธเนหิปิ ปรปุริสานํ นิมิตฺตํ กโรติ นิยาเมตฺวา วา อนิยาเมตฺวา วา โกจิเทว สารชฺชิสฺสตีติปิ กโรติเยว ฯ