น ปรสฺส ภริยา น ธนสฺส เหตุ

เอติตฺถิโย ปญฺจ น เสวิตพฺพาติ ฯ

ตตฺถ ขุทฺทานนฺติ ลุทฺธานํ ฯ กณเวรชาตเก วิย พนฺธโจเรปิ สารชฺชนํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ ฯ ลหุจิตฺตานนฺติ ตํ มุหุตฺตเมว ปริวตฺตจิตฺตานํ ฯ จุลฺลธนุคฺคหชาตเกเนตํ ทีเปตพฺพํ ฯ อกตญฺญุตา ปน เอตาสํ เอกนิปาเต ตกฺการิยชาตเกน ทีเปตพฺพา ฯ นาเทวสตฺโตติ น อเทวสตฺโต เทเวน อสตฺโต อนาสตฺโต อยกฺขคหิตโก อภูตาวฏฺฏิโต ปุริโส ถีนํ สีลวตวาทํ สทฺธาตุํ อรหติ ภูตาวฏฺโฏ ปน สทฺทเหยฺย ฯ กตนฺติ อตฺตโน กตํ อุปการํ ฯ กิจฺจนฺติ อตฺตนา กตฺตพฺพกิจฺจํ ฯ น มาตรนฺติ สพฺเพปิ ญาตเก ฉฑฺเฑตฺวา ยสฺมึ ปฏิพทฺธจิตฺตา โหนฺติ ตญฺเญว อนุพนฺธนโต เอเต มาตาทโยปิ น ชานนฺติ นาม มหาปนฺถกมาตา วิย ฯ อนริยาติ นิลฺลชฺชา ฯ สสฺเสวาติ สกสฺส ฯ อาวาสูติ อาปทาสุ ฯ กิจฺเจสูติ เตสุ เตสุ กรณีเยสุ ฯ กนฺนปฺปกนฺนนฺติ โอติณฺโณติณฺณํ ฯ ยถา หิ วิสเม ปเทเส รุกฺขฉายา นินฺนํปิ โอโรหติ ถลํปิ โอโรหติ ตเถว ตาสํปิ จิตฺตํ น กญฺจิ อุตฺตมาธมํ วชฺเชติ ฯ จลาจลนฺติ เอกสฺมิญฺเญว อปฺปติฏฺฐิตํ ฯ เนมีติ สกฏสฺส คจฺฉโต จกฺกเนมิ วิย ปริวตฺตมานา ฯ อาเทยฺยรูปนฺติ คเหตพฺพชาติกํ ฯ วิตฺตนฺติ ธนํ ฯ นยนฺตีติ อตฺตโน วสํ เนนฺติ ฯ ชลเชนาติ ชลชาตเสวาเลน ฯ กมฺโพชรฏฺฐวาสิโน กิร ยทา อฏวิโต อสฺเส คณฺหิตุกามา โหนฺติ ตทา เอกสฺมึ ฐาเน วตึ ปริกฺขิปิตฺวา ทฺวารํ โยเชตฺวา อสฺสานํ อุทกปานปิฏฺเฐ เสวาลํ มธุนา มกฺเขตฺวา เสวาลสํพนฺธานิ ตีเร ติณานิ อาทึ กตฺวา ยาว ปริกฺเขปทฺวารา มกฺเขนฺติ อสฺสา ปานียํ ปิวิตฺวา รสคิทฺเธน มธุมกฺขิตานิ ติณานิ ขาทิตุํ จรนฺตา อนุกฺกเมน ตํ ฐานํ ปวิสนฺติ ฯ อิติ ยถา เต ชลเชน ปโลเภตฺวา อสฺสํ วสํ เนนฺติ ตถา เอตาปิ ธนํ ทิสฺวา เอตสฺส คหณตฺถาย สณฺหาหิ วาจาหิ ปุริสํ วสํ เนนฺตีติ อตฺโถ ฯ กุลฺลนฺติ ปารตรณตฺถาย ยํ กิญฺจิ คหิตํ พนฺธํ ฯ สิเลสูปมาติ ปุริสานํ จิตฺตพนฺธเนน สิเลสสทิสา ฯ ติกฺขมายาติ ติขิณมายา สีฆมายา ฯ นทีริวาติ ยถา ปพฺพเตยฺยา นที สีฆโสตา เอวํ สีฆมายาติ อตฺโถ ฯ อาปโณติ ยถา จ ปสาริตาปโณ เยสํ ธนานํ มูลํ อตฺถิ เตสํเยว อุปกาโร ตเถว ตาปิ ฯ โย ตาติ โย ปุริโส ตา อิตฺถิโย ฯ พนฺธเยติ โส ชาเลน วาตํปิ พนฺเธยฺย ฯ เวลา ตาสํ น วิชฺชตีติ ยถา เอเตสํ นทีอาทีนํ อสุกเวลายเมว เอตฺถ คนฺตพฺพนฺติ เวลา นตฺถิ รตฺตึปิ ทิวาปิ อิจฺฉิติจฺฉิตกฺขเณ อุปคนฺตพฺพา เนว อสุเกน วาติปิ มริยาทา นตฺถิ อตฺถิเกน อุปคนฺตพฺพา เนว ตถา เอตาสํปีติ อตฺโถ ฯ ฆตาสนสมาติ ยถา อคฺคิ อินฺทเนน น ตปฺปติ เอวํ เอตาปิ กิเลสรติยา น ตปฺปนฺติ ฯ กณฺหสปฺปสิรูปมาติ โกธนตาย โฆรวิสตาย อุปนาหตาย ทุชฺชิวฺหตาย มิตฺตทุพฺภิตายาติ อิเมหิ ปญฺจหิ การเณหิ กณฺหสปฺปสิรสทิสา ฯ ตตฺถ พหลราคตาย โฆรวิสตา ปิสุณตาย ทุชฺชิวฺหตา อติจาริตาย มิตฺตทุพฺภิตา เวทิตพฺพา ฯ พหิ ติณสฺสาติ ยถา คาโว ขาทิตพฺพฏฺฐานํ ฉฑฺเฑตฺวา พหิ มนาปมนาปสฺส ติณสฺส วรํ วรํ โอมสนฺติ ขาทนฺติ เอวเมตาปิ นิทฺธนํ ปุริสํ ฉฑฺเฑตฺวา อญฺญํ สธนเมว ภชนฺตีติ อตฺโถ ฯ มุทฺธาภิสิตฺตนฺติ ราชานํ ฯ ปมุทา จ สพฺพาติ สพฺพา อิตฺถิโย ฯ เอเตติ เอเต ปญฺจ ชเน ฯ นิจฺจยโตติ นิจฺจสํยโต อุปฏฺฐิตสติ อปฺปมตฺโตว หุตฺวาติ อตฺโถ ฯ ทุพฺพิทูติ ทุชฺชาโน ฯ สจฺจภาโวติ อชฺฌาสโย ฯ จิรปริจิณฺโณปิ หิ อคฺคิ ทหติ ฯ จิรวิสฺสาสิโกปิ กุญฺชโร ฆาเฏติ ฯ จิรจิโตปิ โฆรวิโส สปฺโป ฑํสติ ฯ จิรวิสฺสาสิโกปิ ราชา อนตฺถกโร โหติ ฯ เอวํ จิรปริจิณฺณาปิ อิตฺถิโย วิปฺปการํ ทสฺเสนฺติ ฯ นาจฺจนฺตวณฺณาติ น อติวณฺณา ฯ น พหูน กนฺตาติ อฑฺฒกาสิกคณิกา วิย น พหูนํ ปิยา มนาปา ฯ น ทกฺขิณาติ นจฺจคีตกุสลา ฯ ตถารูปาหิ พหูหิ ปตฺถิตา พหุมิตฺตา โหนฺติ ตสฺมา น เสวิตพฺพา ฯ น ธนสฺส เหตูติ ยา ธนเหตุเยว ภชติ สา อปริคฺคหาปิ น เสวิตพฺพา ฯ สา หิ ธนํ อลภมานา กุชฺฌติ ฯ