ยญฺเจตา อุปเสวนฺติ ฉนฺทสา วา ธเนน วา

ชาตเวโทว สณฺฐานํ ขิปฺปํ อนุทหนฺติ นนฺติ ฯ

ตตฺถ ทิชมฺปตีติ ทิชเชฏฺฐกกุณาลํ อาลปติ ฯ สริตาติ อาทิ ฐปิตมาติกาย ภาชนตฺถํ วุตฺตํ ฯ โอนตฺตาติ อุทกปติฏฺฐานสฺส มหนฺตตาย โอนาเยว ฯ อธิยาโนติ อชฺฌายิตฺวา ฯ เวทมกฺขานปญฺจมนฺติ อิติหาสปญฺจมํ เวทจตุกฺกํ ฯ โอนตฺตาติ โส หิ อชฺฌาสยมหนฺตตาย สิกฺขิตพฺพสฺส น ปูรติ ฯ รตโนจิตนฺติ นานารตเนหิ โอจิตํ ปริปุณฺณํ ฯ โอนตฺตาติ โส หิ ตณฺหาย มหนฺตตาย น ปูรติ ฯ สิยาติ สิยุํ ฯ อยเมว วา ปาโฐ ฯ สพฺพกามรสาหราติ สพฺเพสํ กามรสานํ อาหรกา ฯ นวเมติ อฏฺฐหิ อติกฺกนฺตภาวทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ ฯ สาปิ ทสเมปิ วีสติเมปิ ตโต อุตฺตริตเรปิ ฉนฺทํ กโรเตว ฯ โอนตฺตาติ สาปิ กามตณฺหาย มหนฺตตาย น ปูรติ ฯ กณฺฏกานํว สาขาติ สมฺพาธมคฺเค กณฺฏกสาขสทิสา ฯ ยถา หิ สา ลคฺคิตฺวา อากฑฺฒติ เอวเมตาปิ รูปาทีหิ กฑฺฒนฺติ ฯ ยถา จ สาขา หตฺถาทีสุ วิชฺฌิตฺวา ทุกฺขํ อุปฺปาเทติ เอวเมตาปิ ผุฏฺฐมตฺตา สรีรสมฺผสฺเสน วิชฺฌิตฺวา มหาวินาสํ ปาเปนฺติ ฯ วชนฺตีติ ปรปุริสํ วชนฺติ อนุวชนฺติ ฯ ปรามเสติ คณฺเหยฺย ฯ โอสิญฺจิยาติ นหายิตุํ โอติณฺโณ เอเกน ปาณินา สกลํ สมุทฺทกํ โอสิญฺเจยฺย คเหตฺวา คเหตฺวา ฉฑฺเฑยฺย ฯ สเกนาติ เอเกน อตฺตโน หตฺเถน ตเมว หตฺถํ ปหริตฺวา โฆสํ อุปฺปาเทยฺย ฯ สพฺพภาวนฺติ ตฺวเมว อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโปติ วุจฺจมาโน โย ปุริโส เอวเมเวตนฺติ สทฺทหนฺโต สพฺพํ อตฺตโน อชฺฌาสยํ ปมุทาสุ อุสฺสเชยฺย โส ชาลาทีหิ วาตคฺคหณาทีนิ กเรยฺยาติ อตฺโถ ฯ คตนฺติ คมนํ ฯ อนลาติ คิหิธมฺเมหิ อลนฺติ วจนวิรหิตา ฯ ทุปฺปูราติ ยถา มหานที อุทเกน เอวํ กิเลสรติยา ทุปฺปูรา ฯ สีทนฺติ นํ วิทิตฺวานาติ เอตฺถ นนฺติ นิปาตมตฺตํ ฯ อิตฺถิโย อลฺลินา จตูสุ อปาเยสุ โอสีทนฺตีติ วิทิตฺวาน ฯ อาวฏฺฏนีติ ยถา อาวฏฺฏนี มายา ชนสฺส หทยํ โมเหตฺวา อตฺตโน วเส วตฺเตติ เอวเมตาปีติ อตฺโถ ฯ วิโกปนาติ นาสนฏฺเฐน จ คหนฏฺเฐน จ พฺรหฺมจริยสฺส วิโกปนา ฯ ฉนฺทสา วาติ ปิยสํวาเสน วา ฯ ธเนน วาติ ธนเหตุนา วา ฯ สณฺฐานนฺติ ยถา ชาตเวโท อตฺตโน ฐานํ ยํ ยํ ปเทสํ อลฺลิยติ ตํ ตํ ทหติ ตถา เอตาปิ ยํ ยํ ปุริสํ กิเลสวเสน เสวนฺติ ตํ ตํ อนุทหนฺติ มหาวินาสํ ปาเปนฺติ ฯ

เอวํ นารเทน อิตฺถีนํ อคุเณ ปกาสิเต ปุนปิ มหาสตฺโต วิเสเสตฺวา ตาสํ อคุณํ ปกาเสติ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๗๕๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กุณาลชาดก”