มา ภกฺขยิ ราช มนุสฺสมํสํ

มา ตฺวํ อิมํ เกวลํ วาริโชว

ทฺวิปาทาธิป สุญฺญมกาสิ รฏฺฐนฺติ ฯ

ตตฺถ มหาราช อตีตสฺมึ กาเล มหาสมุทฺเท ปญฺจสตโยชนิโก อานนฺโท นาม มหามจฺโฉ สพฺเพสํ มจฺฉานํ ราชา สมุทฺทสฺส เอกปสฺเส ฐิโต ฯ ขาทิตฺวาติ สกชาติกานํ มจฺฉานํ รสคิทฺธิมา มจฺเฉ ขาทิตฺวา ฯ ปริกฺขีณายาติ มจฺฉปริสาย ขยํ ปตฺตาย ฯ อตฺตานนฺติ อญฺญํ โคจรํ อคเหตฺวา ปพฺพตํ ปริกฺขิปนฺโต ปณฺณาสโยชนมตฺตํ อตฺตโน นงฺคุฏฺฐขณฺฑํ มจฺฉสญฺญาย ขาทิตฺวา มโต มรณปฺปตฺโต หุตฺวา อิทานิ มหาสมุทฺเท ปพฺพตมตฺโต อฏฺฐิราสิ อโหสีติ ฯ เอวํ ปมตฺโตติ เอวํปิ ยถา มหามจฺโฉ อานนฺโท เอวํ ตถา ตฺวํ ตณฺหาย คิทฺธิโต หุตฺวา ปมตฺโต ปมาทภาวมาปนฺโน ฯ รสฺคารเว รโตติ มนุสฺสมํสสฺส รสคารเว รตฺโต อติรตฺตจิตฺโต อโหสิ ฯ พาโลติ ยทิ ตฺวํ พาโล ทุปฺปญฺโญ อายตึ อนาคเต อุปฺปชฺชนกทุกฺขํ นาวพุชฺฌสิ น ชานาสีติ อตฺโถ ฯ วิธมฺม ปุตฺเต จาติ ปุตฺเต ภริยาโย จ ญาตเก จาติ ญาตเก สหายเก จ ฯ วิธมฺมาติ วิธมิตฺวา อญฺญํ อาหารํ อลภิตฺวา ชิฆจฺฉาย ปีฬิโต สกลนครํ ปริวตฺติย มนุสฺสมํสํ อลภิตฺวา อตฺตานํ ขาทนฺโต อานนฺโท มหามจฺโฉ วิย อตฺตานญฺเญว ขาทติ ฯ อิทนฺเต สุตฺวานาติ มหาราช เต ตุยฺหํ มยา อานีตํ อิทํ อุทาหรณํ สุตฺวาน ฯ ฉนฺโท วิรชฺชตูติ วิคจฺฉตุ วิรมตุ ฯ มา ภกฺขยีติ ราช มนุสฺสมํสํ มา ภกฺขย มา ขาทิ ฯ มา ตฺวํ อิมํ เกวลนฺติ มหาสมุทฺทํ สุญฺญํ กโรนฺโต วาริโช อานนฺโท มจฺโฉ อิว ฯ ทฺวิปทาธิปาติ โภ ทฺวิปทานํ มนุสฺสานํ อิสฺสร มหาราช ตฺวํ เกวลํ สจฺจโต อิมํ ตว กาสิการฏฺฐํ นครํ สุญฺญํ มา อกาสีติ อตฺโถ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๗๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มหาสุตโสมชาดก”