ตโต กาฬหตฺถี อยํ ราชา อติวิย รสคิทฺโธ อปรานิปิสฺส อุทาหรณานิ อาหริสฺสามีติ จินฺเตตฺวา มหาราช วิรมาหีติ อาห ฯ โส อหํ มนุสฺสมํสา วิรมิตุํ น สกฺโกมีติ ฯ เทว สเจ น วิรมิสฺสสิ ญาติมณฺฑลโต เจว รชฺชสิริโต จ ตฺวํ ปริหายิสฺสสิ ฯ

อตีตสฺมึ หิ มหาราช อิธ พาราณสิยํ ปญฺจสีลรกฺขิตํ เสฏฺฐิกุลํ อโหสิ ฯ ตสฺส กุลสฺส เอกปุตฺตโก อโหสิ มาตาปิตูนํ ปิโย มนาโป ปณฺฑิโต ติณฺณํ เวทานํ ปารคู ฯ โส สมวเยหิ ตรุเณหิ สทฺธึ คณพนฺเธหิ วิจริ ฯ เสสา คณพนฺธา มจฺฉมํสาทีนิ ขาทนฺตา สุรํ ปิวนฺติ ฯ มาณโว มํสาทีนิ น ขาทติ สุรํ น ปิวติ ฯ เต จินฺตยึสุ อยํ สุรํ อปิวนฺโต อมฺหากํ มูลํ น เทติ อุปาเยน นํ สุรํ ปายาเปสฺสามาติ ฯ เต สนฺนิปติตฺวา สมฺม อุยฺยาเน ฉณกีฬํ กีฬิสฺสามาติ อาหํสุ ฯ สมฺม ตุมฺเห สุรํ ปิวถ อหํ น ปิวามิ ตุมฺเหว คจฺฉถาติ ฯ สมฺม ตว ปานตฺถาย ขีรํ คณฺหาเปสฺสามาติ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ ธุตฺตา อุยฺยานํ คนฺตฺวา ปทุมินิปตฺเตสุ ติขิณสุรํ พนฺธิตฺวา ฐปยึสุ ฯ อถ เนสํ ปานกาเล มาณวสฺส ขีรํ อุปนยึสุ ฯ เอโก ธุตฺโต โปกฺขรมธุํ โภ อาหรถาติ เต อาหราเปตฺวา ปทุมินิปตฺตปูฏํ คเหตฺวา เหฏฺฐา ฉิทฺทํ กตฺวา องฺคุลึ มุเข ฐเปตฺวา อากฑฺฒิ ฯ เอวํ อิตเรปิ อาหราเปตฺวา ปิวึสุ ฯ มาณโว กิเมตนฺติ ปุจฺฉิ ฯ โปกฺขรมธุ นามาติ ฯ อหํปิ โถกํ ลภิสฺสามีติ ฯ เทถ โภติ ตสฺสาปิ ทาปยึสุ ฯ โส โปกฺขรมธุสญฺญาย สุรํ ปิวิ ฯ อถ ตสฺส องฺคารปกฺกมํสํ อทํสุ ฯ ตํปิ ขาทิ ฯ เอวมสฺส ปุนปฺปุนํ ปิวนฺตสฺส มตฺตกาเล น เอตํ โปกฺขรมธุ สุรา เอสาติ วทึสุ ฯ โส เอตฺตกํ กาลํ เอวํ มธุรรสํ น ชานามิ อาหรถ โภนฺโต สุรนฺติ อาห ฯ ปุนปิ อทํสุ ฯ ปิปาสา มหตี อโหสิ ฯ อถสฺส ปุนปฺปุนํ ยาจนฺตสฺส ขีณาติ วทึสุ ฯ โส หนฺท ตํ โภ สุรํ อาหรถาติ องฺคุลิมุทฺทิกํ อทาสิ ฯ โส สกลทิวสํ เตหิ สทฺธึ ปิวิตฺวา มตฺโต รตฺตกฺโข กมฺปนฺโต วิลปนฺโต เคหํ คนฺตฺวา นิปชฺชิ ฯ อถสฺส ปิตา สุราย ปีตภาวํ ญตฺวา วิคเตปิสฺส มเท ตาต อยุตฺตนฺเต กตํ เสฏฺฐิกุเล ชาเตน สุรํ ปิวนฺเตน มา ปุน เอวมกาสีติ อาห ฯ ตาต โก มยฺหํ โทโสติ ฯ สุราย ปีตภาเวนาติ ฯ ตาต กึ กเถสิ มยา เอวรูปํ มธุรรสํ เอตฺตกํ กาลํ อลทฺธปุพฺพนฺติ ฯ พฺราหฺมโณ ปุนปฺปุนํ ยาจิ ฯ โสปิ น สกฺโกมิ วิรมิตุนฺติ อาห ฯ อถ พฺราหฺมโณ เอวํ สนฺเต อมฺหากํ กุลวํโส อุปจฺฉิชฺชิสฺสติ ธนญฺจ วินสฺสิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา คาถมาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๗๙๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มหาสุตโสมชาดก”