อิติ มหาสตฺโต เตสํ ปฏิญฺญํ คเหตฺวา โปริสาทํ ปกฺโกสิตฺวา เอหิ สมฺม ขตฺติเย โมเจหีติ อาห ฯ โส ขคฺคํ คเหตฺวา เอกสฺส รญฺโญ พนฺธนํ ฉินฺทิ ฯ ราชา สตฺตาหํ นิราหาโร หุตฺวา เวทนาปฺปตฺโต สห พนฺธนจฺเฉทา มุตฺโต ภูมิยํ ปตติ ฯ ตํ ทิสฺวา มหาสตฺโต การุญฺญํ กตฺวา สมฺม โปริสาท มา เอวํ ฉินฺทาหิ เอกํ ราชานํ อุโภปิ ทฬฺหํ คเหตฺวา อุเร กตฺวา อิทานิ พนฺธนํ ฉินฺทามาติ อาห ฯ โปริสาโท ขคฺเคน ฉินฺทิ ฯ มหาสตฺโต ถามสมฺปนฺนตาย ตํ อุเร นิปชฺชาเปตฺวา โอรสปุตฺตํ วิย มุทุจิตฺเตน โอตาเรตฺวา ภูมิยํ นิปชฺชาเปสิ ฯ เอวํปิ เต สพฺเพ ภูมิยํ นิปชฺชาเปตฺวา วเณ โธวิตฺวา ทารกานํ กณฺณโต สุตฺตกํ วิย สนิกํ รชฺชุโย นิกฺกฑฺฒิตฺวา ปุพฺพโลหิตํ โธวิตฺวา วเณ นิทฺโทเส กตฺวา สมฺม โปริสาท เอตํ รุกฺขตจํ ปาสาเณ ฆํสิตฺวา อาหรถาติ อาหราเปตฺวา สจฺจกิริยํ กตฺวา เตสํ หตฺถตเลสุ มกฺเขสิ ฯ ตํ ขณญฺเญว ผาสุกํ อโหสิ ฯ โปริสาโท ตณฺฑุลํ คเหตฺวา วารณํ ปจิ ฯ อุโภปิ ชนา ปโรสตํ ขตฺติเย วารณํ ปาเยสุํ ฯ

อิติ เต สพฺเพว สนฺตปฺปิตา สุริโย อตฺถงฺคโต ฯ ปุนทิวเสปิ ปาโต จ มชฺฌนฺติเก จ สายณฺเห จ วารณเมว ปาเยตฺวา ตติยทิวเส สสิตฺถกํ ยาคุํ ปาเยสุํ ฯ ยาวตา เต อโรคา อเหสุํ ฯ อถ เน มหาสตฺโต คนฺตุํ สกฺขิสฺสถาติ ปุจฺฉิตฺวา คจฺฉามาติ วุตฺเต เอหิ สมฺม โปริสาท สกํ รฏฺฐํ คจฺฉามาติ อาห ฯ สุตฺวา โส โรทมาโน ตสฺส ปาเทสุ ปติตฺวา ตฺวํ สมฺม ราชาโน คเหตฺวา คจฺฉ อหํ อิเธว วนมูลผลานิ ขาทนฺโต วสิสฺสามีติ อาห ฯ สมฺม อิธ กึ กริสฺสสิ สมฺม รมณียนฺเต รฏฺฐํ พาราณสิยํ รชฺชํ กาเรหีติ ฯ สมฺม กึ กเถสิ น สกฺกา มยา ตตฺถ คนฺตุํ สกลนครวาสิโน หิ เม เวริโน เต มยฺหํ อิมินา มาตา ขาทิตา มยฺหํ ปิตาติ มํ ปริภาสิสฺสนฺติ คณฺหถ อิมํ โจรนฺติ เอเต ทณฺเฑน วา เลฑฺฑุนา วา มุคฺคเรน วา สตฺติยา วา ผรสุนา วา มํ ชีวิตา โวโรเปสฺสนฺติ อหญฺจ ตุมฺหากํ สนฺติเก สีเลสุ ปติฏฺฐิโต ชีวิตเหตุปิ น สกฺกา มยา ปรํ มาเรตุํ ตสฺมา นาหํ คจฺฉามิ อหํ มนุสฺสมํสโต วิรหิตตฺตา กิตฺตกํ ชีวิสฺสามิ อิทานิ มม ตุมฺหากํ ทสฺสนํ นตฺถีติ โรทิตฺวา คจฺฉถ ตุมฺเหติ อาห ฯ อถ มหาสตฺโต ตสฺส ปิฏฺฐึ ปริมชฺชิตฺวา สมฺม โปริสาท สุตโสโม นามาหํ มยา ตาทิโส กกฺขโล ผรุโส สาหสิโก วินีโต พาราณสิวาสิเกสุ ชเนสุ กึ อตฺถิ อหํ ตํ ตตฺถ ปติฏฺฐาเปสฺสามิ อสกฺโกนฺโต อตฺตโน รชฺชํ ทฺวิธา ภินฺทิตฺวา ตว ทสฺสามีติ ตุมฺหากํปิ นคเร มม เวริโน อตฺถิเยวาติ วุตฺเต อิมินา มม วจนํ กโรนฺเตน ทุกฺกรํ กตํ เยน เกนจิ อุปาเยน โปราณกยเส ปติฏฺฐาเปตพฺโพ เอส มยาติ จินฺเตตฺวา ตสฺส ปโลภนตฺถาย นครสมฺปตฺตึ วณฺเณนฺโต อาห

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๙๒๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มหาสุตโสมชาดก”