ขิปฺปํ หิ เวติ อสตํ สมาคโม

ตสฺมา สตํ ธมฺโม อสพฺภิ อารกาติ ฯ

ตตฺถ สุเว สุเวติ ทิวเส ทิวเส ฯ อนทฺธเนยฺยนฺติ น อทฺธานกฺขมํ ฯ สเรติ สมุทฺเท ฯ นรวีรเสฏฺฐาติ นรปุริเสน เสฏฺฐ ฯ อุทกํ สเรวาติ สมุทฺเท วุฏฺฐอุทกํ วิย ฯ อพฺยายิโกติ อวิคจฺฉนโก ฯ ยาวมฺปิ ติฏฺเฐยฺยาติ ยตฺตกํ กาลํ ชีวิตํ ติฏฺเฐยฺย ตตฺตกํ กาลํ ตเถว โหติ น ชิรติ สปฺปุริเสหิ มิตฺตภาโวติ ฯ

อิติ โปริสาโท สตฺตหิ คาถาหิ มหาสตฺตสฺส คุณํ กเถสิ ฯ มหาสตฺโตปิ โปริสาทญฺจ เต จ ราชาโน คเหตฺวา ปจฺจนฺตคามํ อคมาสิ ฯ ปจฺจนฺตคามวาสิโน มหาสตฺตํ ทิสฺวา นครํ คนฺตฺวา อาจิกฺขึสุ ฯ อมจฺจา พลนิกายํ อาทาย คนฺตฺวา ปริวารยึสุ ฯ มหาสตฺโต เตน ปริวาเรน พาราณสึ อคมาสิ ฯ อนฺตรามคฺเค ชนปทวาสิโน ปณฺณาการํ ทตฺวา อนุคจฺฉึสุ ฯ มหาสตฺโต มหาปริวาโร อโหสิ เตน สทฺธึ พาราณสึ ปาปุณิ ฯ ตทา โปริสาทสฺส ปุตฺโต ราชา โหติ เสนาปติ กาลหตฺถีเยว ฯ นาครา รญฺโญ อาโรจยึสุ มหาราช สุตโสโม กิร โปริสาทํ ทเมตฺวา อาทาย อิธาคจฺฉติ นครสฺส ปวิสิตุํ น ทสฺสามาติ สีฆํ นครทฺวารานิ ปิทหิตฺวา อาวุธหตฺถา อฏฺฐํสุ ฯ มหาสตฺโต ทฺวารานํ ปิทหิตภาวํ ญตฺวา โปริสาทญฺจ ปโรสเต จ ราชาโน โอหาย กติปเยหิ อมจฺเจหิ สทฺธึ ทฺวารสมีปํ คนฺตฺวา อหํ สุตโสมมหาราชา ทฺวารํ วิวรถาติ อาห ฯ ปุริสา คนฺตฺวา รญฺโญ อาโรเจสุํ ฯ โส ราชา สุตโสมมหาราชา ปณฺฑิโต ธมฺมราชา สีเล ฐิโต นิสฺสํสยํ โน ภยํ นตฺถีติ วตฺวา ขิปฺปํ วิวรถาติ วิวราเปสิ ฯ มหาสตฺโต นครํ ปาวิสิ ฯ ราชา จ กาลหตฺถี จสฺส ปจฺจุคฺคมนํ กตฺวา ตํ อาทาย ปาสาทํ อาโรปยึสุ ฯ โส ราชาสเน นิสีทิตฺวา โปริสาทสฺส อคฺคมเหสิญฺจ เสสอมจฺเจ จ ปกฺโกสาเปตฺวา ราชานํ อาห กาลหตฺถิ กสฺมา รญฺโญ นครํ ปวิสิตุํ น เทถาติ ฯ โส รชฺชํ กาเรนฺโต อิมสฺมึ นคเร พหู มนุสฺเส ขาทิ ขตฺติเยหิ อกตฺตพฺพกมฺมํ กริ สกลชมฺพูทีเป ฉิทฺทํ อกาสิ เอวรูโป ปาปธมฺโม เตน การเณนาติ ฯ อิทานิ โส เอวรูปํ กริสฺสตีติ ตุมฺเห มา จินฺตยิตฺถ อหนฺตํ ทเมตฺวา สีเลสุ ปติฏฺฐาเปสึ ชีวิตเหตุปิ กิญฺจิ น วิเหเฐสฺสติ นตฺถิ โว ตโต ภยํ เอวํ มา กริตฺถ ปุตฺเตหิ นาม มาตาปิตโร ปฏิชคฺคิตพฺพา มาตาปิตุโปสกา หิ สคฺคํ คจฺฉนฺติ อิตเร ชนา นิรยํ คจฺฉนฺตีติ ฯ

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๙๓๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มหาสุตโสมชาดก”