๔. กุณาลชาดก

Kuṇālajātakaṃ

evamakkhāyatīti idaṃ satthā kuṇāladahe viharanto anabhiratipīḷite pañcasate bhikkhū ārabbha kathesi.

Tatrāyaṃ anupubbikathā.

Sākiyakoliyā kira kapilavatthunagarassa ca koliyanagarassa ca antare rohinī nāma nadī pavattati. Ekeneva āvaraṇena taṃ bandhāpetvā sassāni karonti. Atha jeṭṭhamūlamāse sassesu milāyantesu ubhayanagaravāsikānaṃpi kammakarā sannipatiṃsu. Tattha koliyanagaravāsino vadiṃsu idaṃ udakaṃ ubhato hariyamānaṃ neva amhākaṃ na tumhākaṃ pahossati amhākaṃ pana sassaṃ ekaudakeneva nipphajjissati idaṃ udakaṃ amhākaṃ dethāti. Kapilavatthuvāsinopi vadiṃsu tumhesu koṭṭhe pūretvā ṭhitesu mayaṃ rattasuvaṇṇarajaṭanīlamaṇikāḷakahāpaṇe gahetvā na sakkhissāma pacchipasibbakādihatthā tumhākaṃ gharadvāre vicarituṃ amhākaṃpi sassaṃ ekeneva udakena nipphajjissati idaṃ udkaṃ amhākaṃ dethāti. Na mayaṃ dassāmāti mayaṃpi na dassāmāti evaṃ kathaṃ vaḍḍhetvā eko uṭṭhāya ekassa pahāraṃ adāsi sopi aññassāti evaṃ aññamaññaṃ paharitvā rājakulānaṃ jātiṃ ghaṭṭetvā kalahaṃ vaḍḍhesuṃ. Koliyakammakarā vadiṃsu tumhe kapilavatthuvāsino sākiyadārake gahetvā gacchatha ye Soṇasiṅgālādayo viya attano bhaginīhi saddhiṃ saṃvasiṃsu etesaṃ hatthiassādayo vā phalakāvudhāni vā amhākaṃ kiṃ karissantīti. Sākiyakammakarāpi vadiṃsu tumhedāni kuṭṭhino dārake gahetvā gacchatha ye anāthā niggatikā tiracchānā viya kolarukkhe vasiṃsu etesaṃ hatthiassādayo vā phalakāvudhāni vā amhākaṃ kiṃ karissantīti. Te gantvā tasmiṃ kamme niyuttaamaccānaṃ kathesuṃ. Amaccā rājakulānaṃ kathesuṃ. Tato sākiyā bhaginīhi saddhiṃ saṃvasītānaṃ thāmañca balañca dassissāmāti yuddhasajjā nikkhamiṃsu. Koliyāpi koliyarukkhavāsīnaṃ thāmañca balañca dassissāmāti yuddhasajjā nikkhamiṃsu. Apare panācariyā sākiyakoliyānaṃ dāsīsu udakatthāya nadiṃ gantvā cumbaṭāni bhūmiyaṃ nikkhipitvāna sukhakathāya sannisinnāsu ekissā cumbaṭaṃ ekā sakasaññāya gaṇhi taṃ nissāya mama cumbaṭaṃ tava cumbaṭanti kalahe pavatte anukkamena ubhayanagaravāsino dāsakammakarā ceva sevakagāmabhojakā ca amaccauparājarājāno ca sabbe yuddhasajjā nikkhamiṃsūti vadanti. Imamhā pana nayā purimanayo bahūsu aṭṭhakathāsu āgato yuttarūpo cāti sveva gahetabbo. Te pana sāyaṇhe yuddhasajjā nikkhamissantīti.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๖๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กุณาลชาดก”