๒. อุมมาทันตีชาดก
Ummādantījātakaṃ
nivesanaṃ kassa nudaṃ sunandāti idaṃ satthā jetavane viharanto ukkaṇṭhitabhikkhuṃ ārabbha kathesi.
So kira ekadivasaṃ sāvatthiyaṃ piṇḍāya caranto ekaṃ alaṅkatapaṭiyattaṃ uttamarūpadharaṃ itthiṃ oloketvā paṭibaddhacitto hutvā cittaṃ nivattetuṃ asakkonto vihārameva āgantvā tato paṭṭhāya sallaviddho viya rogāturo bhantamigapaṭibhāgo kīso dhamanisaṇṭhatagatto upaṇḍūpaṇḍukajāto anabhirato ekiriyāpathepi cittassādaṃ alabhanto ācariyūpajjhāyavattādīni pahāya uddesaparipucchākammaṭṭhānānuyogarahito vihāsi. So sahāyakabhikkhūhi pubbe tvaṃ āvuso pasannindriyo vippasannamukhavaṇṇo idāni no tathā kinnu kho kāraṇanti puṭṭho āvuso anabhiratosmīti āha. Atha naṃ te abhiramāvuso buddhuppādo nāma dullabho tathā saddhammassavanaṃ manussapaṭilābho ca so tvaṃ manussapaṭilābhaṃ labhitvā dukkhassantakiriyaṃ patthayamāno assumukhaṃ ñātijanaṃ pahāya saddhāya pabbajitvā kiṃkāraṇā kilesavasaṃ yāsi kilesā nāmete gaṇḍuppādakapāṇakaṃ upādāya sabbabālajanasādhāraṇā rukkhaphalūpamā ye tesaṃ vatthubhūtā tepi appassādā kāmā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo Aṭṭhikaṅkhalūpamā kāmā maṃsapesūpamā kāmā tiṇukkūpamā kāmā aṅgārakāsūpamā kāmā supinakūpamā kāmā yācitakūpamā kāmā visarukkhaphalūpamā kāmā sattisūlūpamā kāmā sappasirūpamā kāmā tvaṃ nāma evarūpe sāsane pabbajitvā evaṃ anatthakārakānaṃ kilesānaṃ vasaṃ gatosīti ovaditvā attano kathaṃ gāhāpetuṃ asakkonto satthu santikaṃ dhammasabhaṃ netvā kiṃ bhikkhave anicchamānakaṃ bhikkhuṃ ānayitthāti vutte bhante ayaṃ kira ukkaṇṭhitoti āhaṃsu. Satthā saccaṃ kirāti pucchitvā saccaṃ bhanteti vutte bhikkhu porāṇakapaṇḍitā rajjaṃ anusāsantāpi kilese uppanne tassa vasaṃ agantvā cittaṃ nivāretvā na ayuttakaṃ kariṃsūti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte sīviraṭṭhe ariṭṭhapuranagare sīvī nāma rājā rajjaṃ kāresi. Bodhisatto tassa aggamahesiyā kucchimhi nibbatti. Sīvikumārotvevassa nāmaṃ kariṃsu. Senāpatissāpi putto vijāyi. Abhipārakotissa nāmaṃ kariṃsu. Te ubhopi sahāyā hutvā abhivaḍḍhantā soḷasavassikā hutvā takkasilaṃ gantvā sippaṃ uggaṇhitvā āgamiṃsu. Rājaputtassa rajjaṃ adāsi. Sopi abhipārakaṃ senāpatiṭṭhāne ṭhapetvā dhammena rajjaṃ kāresi. Tasmiṃyeva nagare tiriṭivacchassa nāma asītikoṭivibhavassa seṭṭhino dhītā nibbatti uttamarūpadharā sobhaggappattā subhalakkhaṇena samannāgatā. Tassā nāmagahaṇadivase ummādantīti nāmaṃ kariṃsu. Sā soḷasavassikakāle atikkantamānusavaṇṇā devaccharā viya abhirūpā dassanīyā ahosi . Ye ye puthujjanā taṃ passanti te te Sakabhāvena saṇṭhāretuṃ asakkontā pānamadena viya kilesamadena mattā hutvā satiṃ paccupaṭṭhapetuṃ samatthā nāma nāhesuṃ. Athassā pitā tiriṭivaccho rājānaṃ upasaṅkamitvā deva mama gehe itthīratanaṃ uppannaṃ rañño anucchavikaṃ lakkhaṇapāṭhake brāhmaṇe pesetvā taṃ vīmaṃsāpetvā yathāruciṃ karohīti āha. Rājā sādhūti vatvā brāhmaṇe pesesi. Te seṭaṭhigehaṃ gantvā katasakkārasammānā pāyāsaṃ paribhuñjiṃsu.