yathā vārivaho pūro vahe rukkhe pakulaje

evaṃ jarāya maraṇena vuyhante sabbapāṇinoti.

Tattha brahmacārī yuvā siyāti brahmacariyaṃ caranto yuvā eva siyā. Isībhi vaṇṇitanti buddhādīhi isīhi pasaṭṭhaṃ thomitaṃ. Rajjenamatthikoti rajjena atthiko na homi. Ammatāta vadannaranti ammatātāti vadantaṃ naraṃ. Paluttanti maccunā luñcitvā gahitaṃ. Yassa ratyādhivāsenāti mahārāja yassa kumārassa mātu kucchimhi paṭisandhigahaṇakālato paṭṭhāya rattindivātikkamena appataraṃ āyuṃ hoti. Komārikaṃ tahinti tasmiṃ vaye taruṇabhāvo kiṃ karissati. Kenamabbhāhatoti kena abbhāhato ayaṃ loko. Imaṃ rājā saṃkhittena bhāsitassa atthaṃ ajānanto pucchi. Ratyāti rattiyo. Tāta imesaṃ sattānaṃ āyuñca vaṇṇañca balañca khepentiyo va gacchantīti amoghā Gacchanti nāmāti veditabbaṃ. Yaṃ yaṃ devo pavuyhatīti tasmiṃ vitante yaṃ yaṃ sesaṃ vetabbaṃ taṃ taṃ purato yathā appakaṃ hoti evaṃ sattānaṃ jīvitaṃ. Na parivattatīti tasmiṃ khaṇe gataṃ gatameva hoti taṃ na upari vattati. Vahe rukkhe pakulaje ti upakulaje rukkhe vaheyya.

Rājā mahāsattassa dhammakathaṃ sutvā gharāvāsena anukkaṇṭhito pabbajitukāmo hutvā ahaṃ puna nagaraṃ na gamissāmi idheva pabbajissāmi sace pana me putto nagaraṃ gaccheyya setacchattamassa dadeyyanti taṃ vīmaṃsituṃ puna rajjena nimantento āha

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๐๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. เตมิยชาดก”