Taṃ divasaṃ pana satthā paccūsakāle lokaṃ olokento imassa kulaputtassa upanissayaṃ addasa. So tassa āgamanakāle mātuposakasuttena mātāpitūnaṃ guṇaṃ vaṇṇesi. So pana bhikkhu parisapariyante ṭhatvā madhuradhammakathaṃ suṇanto va cintesi ahaṃ gihī hutvā mātāpitaro paṭijaggituṃ sakkomīti cintesiṃ satthā pana pabbajitopi samāno mātāpitūnaṃ upakārako nāmāti vadati sacāhaṃ satthāraṃ adisvā va gato assaṃ evarūpāya pabbajjāya parihīno bhaveyyaṃ idāni pana gihī ahutvā pabbajitova samāno mātāpitaro Posessāmīti. So satthāraṃ vanditvā jetavanā nikkhamitvā salākaggaṃ gantvā salākabhattañca salākayāguñca gahetvā dvādasa vassāni araññe vuṭṭhabhikkhu pārājikapatto viya ahosi. So pātova sāvatthiyaṃ pavisitvā kiṃ nukho paṭhamaṃ yāguṃ gaṇhissāmi udāhu mātāpitaro passissāmīti cintetvā kapaṇānaṃ santikaṃ tucchahatthena gantuṃ ayuttanti cintetvā yāguṃ gahetvā etesaṃ porāṇagehadvāraṃ gato. Mātāpitaropissa yāguṃ bhikkhāya caritvā paragehabhittiṃ nissāya viharanti. So upagantvā te nisinnake kapaṇabhāvamāpanne disvā uppannasoko assupaṇṇehi nettehi tesaṃ avidūre aṭṭhāsi. Te taṃ disvāpi na sañjāniṃsu. Athassa mātā bhikkhu bhikkhatthāya ṭhito bhavissatīti saññāya bhante tumhākaṃ dātabbayuttakaṃ natthi aticchatha bhanteti āha. So tassā kathaṃ sutvā uppannabalavasoko hadayarūpaṃ sokaṃ gahetvā assupuṇṇehi nettehi tattheva aṭṭhāsi tāya dutiyampi tatiyampi vuccamānopi aṭṭhāsiyeva. Athassa pitā mātaraṃ āha gaccha taṃ jānāhi putto nukho no esoti. Sā uṭṭhāya tassa santikaṃ gantavā oloketvā taṃ sañjānitvā puttassa pādamūle nipatitvā paridevi. Pitāpissa tattheva gantvā parodi. Mahantaṃ kāruññaṃ ahosi. Sopi mātāpitaro disvā sakabhāvena saṇṭhāretuṃ asakkonto assūni pavattesi. So sokaṃ adhivāsetvā ammatāta mā cintayittha ahaṃ vo posessāmīti mātāpitaro assāsetvā yāguṃ pāyetvā ekamante nisīdāpetvā Puna bhikkhaṃ āharitvā te bhojetvā attano bhikkhaṃ pariyesitvā tesaṃ santikaṃ gantavā puna bhattena pucchitvā tehi na bhuñjāmāti vutte sayaṃ bhattakiccaṃ katvā te ekamante vasāpesi. So tato paṭṭhāya iminā niyāmena mātāpitaro paṭijaggi. Attanā laddhāni pakkhikabhattādīnipi tesaṃyeva datvā sayaṃ bhikkhāya caritvā labhamāno bhuñjati alabhamāno na bhuñjati vassāvāsikampi aññaṃpi yaṃ kiñci lābhaṃ labhitvā tesaṃyeva deti tehi paribhuttaṃ jiṇṇapilotikaṃ aggaḷaṃ katvā dhovitvā rajitvā sayaṃ paribhuñjati. Bhikkhaṃ labhamānadivasaṃ panassa appaṃ alabhamānadivasā bahutarā ahesuṃ. Athassa nivāsanapāruppanaṃpi atilūkhaṃ hoti. So mātāpitaro paṭijaggantoyeva aparabhāge kīso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisaṇṭhatagatto ahosi. Atha naṃ sandiṭṭhā sambhattā bhikkhū disvā pucchiṃsu āvuso pubbe tava sarīravaṇṇo sobhati idāni pana kīso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisaṇṭhatagattosi bayādhi nukho te uppannoti. So natthi me āvuso bayādhi apica palibodho me atthīti taṃ pavuttiṃ ārocesi. Āvuso satthā saddhādeyyaṃ vinipātetuṃ na deti tavaṃ pana saddhādeyyaṃ gahetvā gihīnaṃ dadamāno ayuttaṃ karosīti āhaṃsu. So tesaṃ kathaṃ sutvā lajjito ohiyi. Te ettakenāpi asantuṭṭhā bhagavato santikaṃ gantavā bhante asuko nāma bhikkhu saddhādeyyaṃ vinipātetvā gihino posesīti satthuno ārocesuṃ. Satthā taṃ bhikkhuṃ pakkosāpetvā Saccaṃ kira tavaṃ bhikkhu saddhādeyyaṃ gahetvā gihino posesīti pucchitvā saccaṃ bhanteti vutte tassa taṃ kiriyaṃ vaṇṇetukāmo attano ca pubbacariyaṃ pakāsetukāmo hutvā bhikkhu tavaṃ gihino posento ke posesīti pucchi. Mātāpitaro me bhanteti. Satthā tassa ussāhaṃ janetuṃ sādhu sādhu bhikkhūti tikkhattuṃ sādhukāraṃ datvā tavaṃ mayā gatamagge ṭhito ahampi pubbacariyaṃ caranto mātāpitaro posesinti āha. So bhikkhu assāsaṃ paṭilabhi. Atha satthā tāya pubbacariyāya āvīkaraṇatthaṃ tehi bhikkhūhi yācito atītaṃ āhari.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑,๑๕๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. สุวรรณสามชาดก”