Paṇḍito rājānaṃ assāsetvā nikkhamitvā nagare chaṇabheriñcārāpetvā nāgare āha ambho tumhe mā cintayittha sattāhaṃ mālāgandhavilepanapānabhojanādīni sampādetvā chaṇakīḷaṃ paṭṭhapethāti. Tattha tattha manussā yathārūpaṃ mahāpānaṃ pivantu gandhabbaṃ karontu vādentu naccantu vaggantu selentu nadantu apphoṭentu gāyantu paribbayopi vo mama santakova hotu ahaṃ mahosathapaṇḍito nāma passissatha me ānubhāvanti nāgare assāsesi. Te tathā kariṃsu. Gītavāditādisaddaṃ bahi nagare ṭhitā suṇanti cūḷadvārena manussā nagaraṃ pavisanti. Ṭhapetvā paṭisattuṃ diṭṭhadiṭṭhaṃ na gaṇhanti tasmā Padasañcāro na chijjati. Nagaraṃ paviṭṭhā chaṇakīḷanissitaṃ janaṃ passanti. Rājāpi nagare kolāhalaṃ sutvā amacce evamāha ambho amhesu aṭṭhārasaakkhobhiṇiyā senāya nagaraṃ parivāretvā ṭhitesu nagaravāsīnaṃ bhayaṃ vā sārajjanamattaṃ vā natthi ānanditā pītisomanassappattā vādenti naccanti gāyanti vagganti selenti apphoṭenti gajjanti kinnāmetaṃ kāraṇanti. Atha naṃ upanikkhittapurisā musāvādaṃ katvā evamāhaṃsu deva mayaṃ ekena kammena cūḷadvārena nagaraṃ pavisitvā chaṇakīḷanissitaṃ mahājanaṃ disvā pucchimhā ambho sakalajambūdīparājāno āgantvā tumhākaṃ nagaraṃ parikkhipitvā ṭhitā tumhe pana ativiya pamattā kinnāmetanti te evamāhaṃsu amhākaṃ rañño kumārakakāle eko manoratho ahosi sakalajambūdīparājūhi mama nagare parivārite chaṇaṃ karissāmāti tassajja manoratho matthakaṃ patto tasmā chaṇabheriñcārāpetvā sayaṃ mahātale mahāpānaṃ pivatīti. Rājā brahmadatto tesaṃ kathaṃ sutvā kujjhitvā senaṃ āṇāpesi bhonto gacchatha khippaṃ ito cito ca nagaraṃ avattharitvā parikhāni bhinditvā pākāraṃ maddantā dvāraṭṭālake bhindantā nagaraṃ pavisitvā sakaṭasatehi kumbhaṇḍāni viya mahājanassa sīlāni gaṇhatha videharañño sīsaṃ chinditvā ānethāti. Tassa taṃ sutvā sūrayodhā nānāvidhāvudhahatthā dvāraṭṭālakasamīpaṃ gantvā paṇḍitassa purisehi sakkharakaddamavālikakalalasiñcanapāsāṇapātanādīhi upaddutā paṭikkantā pākāraṃ bhindissāmāti parikhaṃ otiṇṇāpi antaradvāraṭṭālakesu ṭhitamanussā Ususattitomarādīhi mahāvināsaṃ pāpenti. Paṇḍitassa yodhā cūḷanībrahmadattassa yodhe hananti hatthavikārādīni dassetvā nānappakārehi akkosenti paribhāsanti gajjenti tumhe kilantagattā bhattaṃ alabhantā etha thokaṃ pavissatha khādissathāti surāpiṭhakāni ceva macchamaṃsasūlāni ca pasāretvā sayameva pivanti khādanti anupākāre caṅkamanti. Itare kiñci kātuṃ asakkontā cūḷanībrahmadatdassa santikaṃ gantvā deva ṭhapetvā icdhimante aññehi nittharituṃ na sakkāti vadiṃsu. Rājā catupañcāhaṃ vasitvā gahetabbaggahaṇaṃ apassanto kevaṭṭaṃ pucchi ācariya nagaraṃ gaṇhituṃ na sakkoma ekopi upasaṅkamituṃ samattho nāma natthi kiṃ kātabbanti. Kevaṭṭo āha hotu mahārāja nagaraṃ nāma bahi udakaṃ hoti udakakkhayena nagaraṃ gaṇhissāma antomanussā udakena kilamantā dvāraṃ vivarissantīti. So ettheso upāyoti sampaṭicchi. Tato paṭṭhāya udakaṃ pavesetuṃ na denti. Paṇḍitassa upanikkhittapurisā paṇṇaṃ likhitvā sarakaṇḍe bandhitvā taṃ pavuttiṃ pesesuṃ tena hi paṭhamameva āṇattaṃ yo yo sarakaṇḍe paṇṇaṃ passati so so āharatūti. Atheko puriso taṃ disvā gahetvā paṇḍitassa dassesi. So taṃ pavuttiṃ ñatvā na me so mahosathapaṇḍitabhāvaṃ jānātīti saṭṭhīhatthaveḷuṃ dvidhā phāletvā suparisuddhaṃ sodhetvā puna ekato katvā cammena bandhitvā uparikalalena makkhetvā himvantato iddhimantatāpasena ānītaṃ kudrusakumudavījaṃ pokkharaṇītīre kalale ropāpetvā upari veḷuṃ ṭhapetvā Udakassa pūrāpesi. Ekaratteneva vaḍḍhitvā pupphaṃ veḷumatthakato uggantvā uggantvā ratanamattaṃ aṭṭhāsi. Atha naṃ uppāṭetvā imaṃ cūḷanībrahmadattassa dethāti attano purisānaṃ dāpesi. Te tassa daṇḍakaṃ valayaṃ katvā ambho brahmadattassa pādamūlikā chātakena mā marittha gaṇhathetaṃ uppalaṃ pilandhitvā daṇḍakaṃ kucchipuraṃ khādathāti vatvā khipiṃsu. Tameko paṇḍitassa upanikkhittapuriso gaṇhi. Atha naṃ rañño santikaṃ haritvā passatha deva imassa pupphassa daṇḍakaṃ na no ito pubbe evarūpo dīgho daṇḍako diṭṭhapubboti vatvā minatha nanti vutte paṇḍitassa upanikkhittapurisā saṭṭhīhatthadaṇḍakaṃ asītihatthaṃ katvā miniṃsu. Puna raññā katthetaṃ jātanti vutte eko puriso musāvādaṃ katvā evamāha ahaṃ deva ekadivasaṃ pipāsito hutvā suraṃ pivissāmīti cūḷadvārena nagaraṃ piviṭṭho nāgarānaṃ udakakīḷanatthāya katā mahāpokkharaṇiyo passiṃ mahājano nāvāya nisīditvā pupphāni gaṇhati tattha idaṃ tīrapasse jātaṃ gambhīraṭṭhāne jātassa pana daṇḍako satahattho bhavissatīti. Taṃ sutvā rājā kevaṭṭaṃ āha ācariya na sakkoma idaṃ udakakkhayena gahetuṃ tumhe harathetaṃ mantanti. Tena hi deva dhaññakkhayena nagaraṃ gaṇhissāma nagaraṃ nāma bahi dhaññaṃ hotīti. Evaṃ hotu ācariyāti. Paṇḍito purimanayeneva taṃ pavuttiṃ ñatvā na me kevaṭṭabrāhmaṇo paṇḍitabhāvaṃ jānātīti anupākāramatthake kalalaṃ datvā vīhiṃ tattha ropāpesi. Bodhisattānaṃ adhippāyo nāma ijjhati. Vīhiyo Ekaratteneva vuṭṭhāya pākāramatthake paññāyiṃsu. Taṃ disvā cūḷanībrahmadatto āha ambho kametaṃ pākāramatthake nīlaṃ hutvā paññāyatīti. Paṇḍitassa uparikkhittapurisā rañño vacanaṃ sutvā mukhato luñcantā viya gahetvā āhaṃsu deva gahapatiputto kira mahosathapaṇḍito anāgatabhayaṃ disvā raṭṭhato dhaññaṃ āharāpetvā koṭṭhāgārādīni pūretvā sesadhaññaṃ pākārapasse nikkhipāpesi te kira vīhiyo ātapena sukkhantā vassena temetvā tattheva ca sassāni sañjānesuṃ ahaṃpi ekadivasaṃ ekena kammena cūḷadvārena pavisitvā pākārapasse vīhirāsiṃ disvā vīhirāsito vīhiṃ hatthena gahetvā vithiyaṃ chaḍḍesiṃ atha maṃ parisā parihāsentā chātosi tvaṃ maññe vīhiṃ dussantena bandhitvā tava gehaṃ haritvā koṭṭāpetvā pacāpetvā bhuñjāhīti vadiṃsūti. Taṃ sutvā rājā kevaṭṭaṃ āha ācariya dhaññakkhayenapi nagaraṃ gahetuṃ na sakkā aññaṃpi atthi upāyoti. Tena hi deva dārukkhayena gaṇhissāma nagaraṃ nāma bahi dārukaṃ hotīti. Evaṃ hotu ācariyāti. Paṇḍito purimanayeneva taṃ pavuttiṃ ñatvā pākāramatthake vīhiṃ atikkamitvā paññāyamānaṃ pabbatappamāṇaṃ dārurāsiṃ kāresi. Paṇḍitassa manussā cūḷanībrahmadattassa purisehi saddhiṃ parihāsaṃ karontā sace chātā tattha yāgubhattaṃ pacitvā bhuñkhathāti mahantamahantāni dārūni khipanti. Rājāpi pākāramatthakena dārūni disvā kimetanti pucchi. Deva gahapatiputto kira anāgatabhayaṃ disvā dārūni āharāpetvā kulānaṃ pacchā gehesu Ṭhapāpetvā atirekāni pākārāni nissāya ṭhapāpesīti. Rājā upanikkhittapurisānañceva vacanaṃ sutvā kevaṭṭaṃ āha ācariya dārukkhayenāpi na sakkā gaṇhituṃ tumhe harathetaṃ upāyanti. Mā cintayittha mahārāja añño upāyo atthīti. Ācariya kiṃ upāyo nāmesa nāhaṃ tava upāyassa antaṃ passāmi na sakkā amhehi vedehaṃ gaṇhituṃ amhākaṃ nagarameva gamissāmāti. Kevaṭṭo āha deva cūḷanībrahmadatto ekasatehi khattiyehi saddhiṃ vedehaṃ gaṇhituṃ nāsakkhīti amhākaṃ lajjanakaṃ bhavissati kiṃ mahosatho paṇḍito ahaṃpi paṇḍitoyeva ekaṃ lesaṃ karissāmāti. Kiṃ lesaṃ nāmācariyāti. Deva dhammayuddhaṃ nāma karissāmāti. Kiṃ nāmetaṃ dhamyuddhaṃ nāmāti. Mahārāja na senā yujjhissanti dvinnaṃ pana rājūnaṃ dve paṇḍitā ekaṭṭhāne bhavissanti tesu yo vandissati tassa parājayo bhavissati mahosatho pana imaṃ mantaṃ na jānāti ahaṃpi paṇḍito mahallako so daharo maṃ disvā vandissati yadā vandissati tadā vedeho parājito nāma bhavissati atha mayaṃ naṃ vedehaṃ parājetvā attano nagaraṃ gamissāma evaṃ no lajjanakaṃ na bhavissati idaṃ dhammayuddhaṃ nāmāti. Paṇḍitopi taṃ rahassaṃ purimanayeneva ñatvā sace kevaṭṭassa parājayāmi na paṇḍitosmīti cintesi. Cūḷanībrahmadattopi sobhano ācariya upāyoti vatvā sve dhammayuddhaṃ bhavissati dvinnaṃ paṇḍitānaṃ dhammena samena jayaparājayo bhavissati yo dhammayuddhaṃ na karissati sopi parājito nāma bhavissatīti paṇṇaṃ likhāpetvā cūḷadvārena videhassa pesesi. Taṃ Sutvā vedeho paṇḍitaṃ pakkosāpetvā tamatthaṃ ācikkhi. Paṇḍito sādhu deva sve pātova pacchimadvārena dhammayuddhamaṇḍalaṃ sajjissanti dhammayuddhamaṇḍalaṃ āgacchantūti paṭipaṇṇaṃ pesethāti āha. Taṃ sutvā rājā āgatadūtasseva paṭipaṇṇaṃ dāpesi. Paṇḍito puna divase kevaṭaṭasseva parājayo hotūti pacchimadvārena dhammayuddhamaṇḍalaṃ sajjāpesi. Tepi kho ekasataupanikkhittapurisā ko jānāti kiṃ bhavissatīti paṇḍitassa ārakkhanatthāya kevaṭṭaṃ parivārayiṃsu. Tepi ekasatarājāno dhammayuddhamaṇḍalaṃ gantvā pācīnadisaṃ olokentā aṭṭhaṃsu. Tathā kevaṭṭabrāhmaṇo. Bodhisatto pana pātova gandhodakena nahāyitvā satasahassagghanikaṃ kāsikavatthaṃ nivāsetvā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍito nānaggarasabhojanaṃ bhuñjitvā mahantena pavārena rājadvāraṃ gantvā pavisatu me puttoti vutte pavisitvā rājānaṃ vanditvā ekamantaṃ ṭhatvā kiṃ tāta mahosathāti vutte dhammayuddhamaṇḍalaṃ gamissāmīti vatvā tāta kiṃ laddhuṃ vaṭṭatīti vutte deva kevaṭṭabrāhmaṇaṃ maṇinā vañcetukāmomhi aṭṭhavaṅkaṃ maṇiratanaṃ mayā laddhuṃ vaṭṭatīti āha. Gaṇha tātāti. So taṃ gahetvā rājānaṃ vanditvā rājanivesanā otiṇṇo sahajātena yodhasahassena parivuto navutikahāpaṇasahassagghanikaṃ setasindhavayuttaṃ rathavaramāruyha pātarāsavelāya dvārasamīpaṃ pāpuṇi. Kevaṭṭopi idāni āgamissati idāni āgamissatīti tassāgamanaṃ olokento aṭṭhāsi olokiteneva dīghaṃ gīvaṃ patto viya. Suriyatejena sedā muñcanti. Mahāsattopi kho mahāparivāratāya mahāsamuddo viya Ajjhottharanto kesarasīho viya asambhīto vigatalomahaṃso dvāraṃ vivarāpetvā nagarā nikkhamitvā rathā oruyha sīho viya vijimhamāno pāyāsi. Ekasatarājāno bodhisattassa rūpasiriṃ disvā esa kira sirivaḍḍhakaseṭṭhiputto mahosathapaṇḍito nāma paññāya sakalajambūdīpe adutiyo asadisoti ukkaṭṭhisatasahassāni pavattāpesuṃ. Sopi kho marugaṇaparivuto viya sakko anopamena sirivibhavena taṃ maṇiratanaṃ hatthena gahetvā kevaṭṭābhimukho agamāsi. Kevaṭṭopi taṃ disvāva sakabhāvena sandhāretuṃ asakkonto paccuggamanaṃ katvā evamāha paṇḍita mahosatha mayaṃ dve paṇḍitā amhākaṃ tumhe nissāya ettakaṃ kālaṃ idha vasantānaṃ tumhehi paṇṇākāramattaṃpi na pesitapubbaṃ kasmā evamakatthāti. Atha naṃ mahāsatto āha paṇḍita tumhākaṃ anucchavikaṃ paṇṇākāraṃ olokentā ajja imaṃ maṇiratanaṃ labhimhā handa idaṃ gaṇhatha evarūpaṃ nāma aññaṃ maṇiratanaṃ natthīti. So tassa hatthe jalamānaṃ maṇiratanaṃ disvā mayhaṃ dātukāmo bhavissatīti cintetvā tena hi dehīti hatthaṃ pasāreti. Mahāsatto gaṇhāti khipitvā pasāritahatthassa aṅgulīsu pātesi. Atha naṃ brāhmaṇo garumaṇiratanaṃ aṅgulīhi dhāretuṃ nāsakkhi. Taṃ paggalitvā mahāsattassa pādamūleyeva pati. Brāhmaṇo lobhena gaṇhissāmīti tassa pādamūle onato ahosi. Athassa mahāsatto uṭṭhātuṃ adento ekena hatthena khandhapiṭṭhe ekena hatthena piṭṭhikacchāyaṃ gahetvā uṭṭhetha ācariya ahaṃ daharo tumhākaṃ nattumatto mā maṃ vandathāti vadanto aparāparaṃ Katvā mukhaṃ bhūmiyaṃ ghaṃsitvā lohitamakkhitaṃ katvā andhabāla tavaṃ mama santikā vandanaṃ paccāsiṃsasīti gīvāyaṃ gahetvā khipi. So usubhamatte ṭhāne patitvā uṭṭhāya palāyi. Maṇiratanaṃ pana mahāsattassa purisāyeva gaṇhiṃsu. Bodhisattassa pana uṭṭhetha uṭṭhetha mā maṃ vandathāti vacīghoso sakalaparisaṃ chādetvā aṭṭhāsi. Kevaṭṭabrāhmaṇena mahosathassa pādā vanditāti parisāpissa ekappahāreneva mahāunnādāni akāsi. Brahmadattaṃ ādiṃ katvā sabbepi ete rājāno kevaṭṭaṃ mahāsattassa pādamūle onataṃ addasaṃsu yeva. Te amhākaṃ paṇḍitena mahosathapaṇḍito vandito idāni parājitamhā na no jīvitaṃ dassatīti attano attano asse āruyha uttarapañcālābhimukhā palāyituṃ ārabhiṃsu. Te palāyante disvā bodhisattassa parisā cūḷanībrahmadatto ekasate khattiye gahetvā palāyatīti puna ukkaṭṭhisaddamakaṃsu. Taṃ sutvā sabbe rājāno maraṇabhayabhītā bhiyyoso mattāya palāyantā senāṅgaṃ bhindiṃsu. Bodhisattassa purisā nadantā vaggantā suṭṭhutaraṃ kolāhalamakaṃsu. Mahāsatto senāṅgaparivuto nagarameva pāvisi. Brahmadattassa senāpi tiyojanāni pakkhandiṃsu. Kevaṭṭopi assamāruyha nalāte lohitaṃ puñchamāno senaṃ patvā assapiṭṭhiyaṃ nisinnova bhonto mā palāyatha nāhaṃ gahapatiputtaṃ vandāmi tiṭṭhatha tiṭṭhathāti āha. Senā asaddahantā aṭhatvā gacchantāva kevaṭṭaṃ akkosantā paribhāsantā pāpadhamma duṭṭhabrāhmaṇa dhamyuddhaṃ nāma karissāmīti vatvā āgantvā Nattumattaṃpi appahontaṃ vandasi natthi tava kattabbanti tassa kathaṃ asuṇantā gacchanteva. So vegena āgantvā senaṃ sampāpuṇitvā bhonto saddahatha mayhaṃ nāhaṃ taṃ vandāmi maṇiratanena maṃ vañcesīti sabbepi te rājāno nānākārehi bodhetvā attano kathaṃ gāhāpetvā tathāpi taṃ bhinnaṃ senaṃ paṭinivattesi. Sā pana tāva mahatī senā sace paṃsumuṭṭhiṃ vā ekekaṃ leḍḍuṃ vā gahetvā khipeyya parikhaṃ pūretvā pākārappamāno rāsi bhaveyya bodhisattānaṃ pana adhippāyo ijjhati tasmā ekopi paṃsumuṭṭhiṃ vā leḍḍuṃ vā nagarābhimukho khipanto nāma nāhosi. Sabbepi nivattitvā attano khandhāvāraṭṭhānameva paccāgamiṃsu. Rājā kevaṭṭaṃ pucchi kiṃ karoma ācariyāti. Deva kassaci cūḷadvārena nikkhamituṃ adentā sañcāraṃ chindissāma manussāpi nikkhamituṃ alabhantā ukkaṇṭhitvā dvāraṃ vivarissanti atha mayaṃ paccāmitte gaṇhissāmāti. Rājā sobhano ācariya upāyoti sampaṭicchi. Paṇḍitopi taṃ pavuttiṃ purimanayeneva ñatvā cintesi imesu ciraṃ idheva vasantesu amhākaṃ phāsukaṃ nāma natthi upāyeneva te palāpetuṃ vaṭṭati mantena palāpessāmīti. So ekaṃ mantakusalaṃ upadhārento anukevaṭṭaṃ nāma brāhmaṇaṃ disvā taṃ pakkosāpetvā ācariya amhākaṃ ekaṃ kammaṃ nittharituṃ vaṭṭatīti āha. Kiṃ karomi paṇḍita vadehīti. Tumhe anupākāre ṭhatvā amhākaṃ manussānaṃ pamādaṃ olokentā antarantarā brahmadattamanussānaṃ pūvamacchamaṃsādīni khipitvā ambho idañcidañca khādatha mā ukkaṇṭhatha aññaṃ katipāhaṃ vasituṃ vāyamatha nagaravāsino pañjare Niruddhā kukkuṭā viya ukkaṇṭhitā na cirasseva vo dvāraṃ vivarissanti atha tumhe videhañca duṭṭhagahapatiputtañca gaṇhissathāti vadeyyātha amhākaṃ manussā taṃ kathaṃ sutvā tumhe akkositvā tajjetvā brahmadattamanussānaṃ passantānaṃyeva tumhe hatthapādesu gahetvā veḷupesikādīhi paharantā viya hutvā pākārato otāretvā pañcacūḷāni kārāpetvā iṭṭhakacuṇṇehi okīritvā karaṇaviramālaṃ kaṇṇe katvā katipayapahāraṃ datvā piṭṭhiyaṃ rājiyo dassetvā pākāraṃ āropetvā sikkāya pakkhipitvā yottena otāretvā gaccha mantabhedakacorāti brahmadattamanussānaṃ dassenti te taṃ rañño santikaṃ nessanti taṃ disvā rājā ko te aparādhoti pucchissati athassa evaṃ vadeyyātha mahārāja mayhaṃ pubbe yaso mahanto gahapatiputto macchariyena maṃ na bhuñjatīti kujjhitvā rañño kathetvā sabbaṃ me yasaṃ acchindi ahaṃ mama yasacorassa gahapatiputtassa sīsaṃ gaṇhāpessāmīti tumhākaṃ manusse ukkaṇṭhite disvā etesaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ vā demi ettakena maṃ porāṇakaveraṃ viya hadaye katvā imaṃ byasanaṃ pāpesi sabbaṃ tumhākaṃ manussā jānanti mahārājāti nānappakārehi taṃ saddahāpetvā vissāse uppanne mahārāja tumhe mamaṃ laddhakālato paṭṭhāya mā cintayittha idāni vedehassa ca gahapatiputtassa ca jīvitaṃ natthi ahaṃ imasmiṃ nagare pākārassa thiraṭṭhānañca dubbalaṭṭhānañca parikhāyaṃ kumbhīlādīnaṃ atthiṭṭhānañca natthiṭṭhānañca jānāmi na cireneva vo nagaraṃ gahetvā dassāmīti vadeyyātha atha so rājā te saddahitvā Sakkāraṃ karissati athassa senaṃ bāhanaṃ ca paṭicchāpessati athassa senaṃ bālakumbhīlaṭṭhānesuyeva otāreyyātha tassa senā kumbhīlabhayena na otarissanti tadā tumhākaṃ deva senā gahapatiputtena bhinnā sabbe rājāno ca ācariya kevaṭṭaṃ ca ādiṃ katvā kenaci lañco aggahito nāma natthi kevalaṃ ete tumhe parivāretvā vicaranti sabbe gahapatiputtasseva santakā ahameveko tumhākaṃ puriso sace me vacanaṃ na saddahatha sabbe te rājāno alaṅkaritvā maṃ dassanāya āgacchantūti pesetha atha (te) nesaṃ rājūnaṃ gahapatiputtena attano nāmarūpaṃ likhitvā dinnesu vatthālaṅkārakhaggādīsu akkharāni disvā niṭṭhaṃ gaccheyyāthāti vadeyyātha so tathā katvā tāni akkharāni disvā niṭṭhaṃ gantvā bhitatasito te rājāno uyyojetvā idāni kiṃ karoma paṇḍitāti tumhe pucchissati tameva rājānaṃ tumhe evaṃ vadeyyātha mahārāja gahapatiputto bahumāyo sace aññāni katipayadivasāni vasissatha sabbaṃ vo senaṃ attano hatthagataṃ katvā tumhe gaṇhissati papañcaṃ akatvā ajjeva majjhimayāmasamanantare assapiṭṭhiyaṃ nisīdisvā palāyissāma mā no parahatthe maraṇaṃ hotūti vadeyyātha so tumhākaṃ vacanaṃ sutvā tathā karissati tumhe tassa palāyanavelāya nivattitvā amhākaṃ manusse jānāpeyyāthāti. Taṃ sutvā anukevaṭṭabrāhmaṇo sādhu paṇḍita karissāmi te vacananti āha. Tena hi katipayapahāre sahituṃ vaṭṭatīti. Paṇḍita mama jīvitañca hatthapāde ca ṭhapetvā avasesaṃ attano ruccanavasena karohīti. So tassa gehe manussānaṃ Sakkāraṃ katvā anukevaṭṭaṃ vuttanayeneva vippakāraṃ pāpetvā sikkāya pakkhipitvā yottena otāretvā brahmadattamanussānaṃ dāpesi. Atha te taṃ gahetvā netvā brahmadattassa dassesuṃ. Rājā taṃ vīmaṃsitvā saddahitvā sakkāramassa katvā senaṃ paṭicchāpesi. Sopi senaṃ bālakumbhīlaṭṭhānesuyeva otāresi. Manussā kumbhīlehi khajjamānā aṭṭālakehi ṭhitehi manussehi ususattitomaravassehi vijjhiyamānā mahāvināsaṃ pāpuṇanti. Tato paṭṭhāya keci bhayena upagantuṃ na sakkonti. Atha anukevaṭṭo rājānaṃ upasaṅkamitvā āha deva tumhākaṃ atthāya yujjhanakā nāma natthi sabbehi lañco gahito sace asaddahantā pakkosāpetvā nivatthavatthādīsu akkharāni olokethāti. Rājā tathā katvā sabbesaṃ vatthādīsu akkharāni disvā addhā imehi lañco gahitoti niṭṭhaṃ gantvā ācariya idāni kiṃ kātabbanti pucchitvā deva aññaṃ kattabbaṃ natthi sace papañcaṃ karissatha gahapatiputto vo gaṇahissati ācariyakevaṭṭopi kevalaṃ nalāte vaṇaṃ katvā carati lañco pana etenapi gahito ayamhi maṇiratanaṃ gahetvā tumhe tiyojanaṃ palāpetvā saddahāpetvā nivattesi ayampi paribhinnakova ekarattivāsopi mayhaṃ na ruccati ajjeva majjhimayāmasamanantare palāyituṃ vaṭṭati maṃ ṭhapetvā añño tava suhadayo nāma natthīti vatte tena hi ācariya tumheyeva me assaṃ kappetvā yānasajjaṃ karothāti āha. Brāhmaṇo tassa niccayena palāyanabhāvaṃ ñatvā mā bhāyi mahārājāti taṃ assāsetvā bahi nikkhamitvā Upnikkhittapurisānaṃ ajja rājā palāyissati mā niddāyitthāti ovādaṃ datvā rañño asso yathā ākaḍḍhitopi suṭṭhutaraṃ palāyati evaṃ avakampanāya kappetvā majjhimayāmasamanantare assaṃ abhinīharitvā kappito te deva asso velaṃ jānāhīdi āha. Rājā assaṃ abhiruhitvā palāyi. Anukevaṭṭopi assaṃ abhiruhitvā tena saddhiṃ gacchanto viya thokaṃ gantvā nivatti. Avakampanāya kappitaasso ākaḍḍhiyamānopi rājānaṃ gahetvā palāyi. Anukevaṭṭopi senāya antaraṃ pavisitvā cūḷanībrahmadatto palātoti ukkaṭṭhimakāsi. Upanikkhittapurisāpi attano manussehi saddhiṃ upakkosiṃsu. Sesarājānopi taṃ saddaṃ sutvā mahosathapaṇḍito dvāraṃ vivaritvā nikkhamanto bhavissati idāni no jīvitaṃ na dassatīti bhītatasitā upabhogaparibhogabhaṇḍānipi anoloketvā tato tato palāyiṃsu. Manussā rājānopi palāyantīti suṭṭhutaraṃ upakkosiṃsu. Taṃ saddaṃ sutvā davāraṭṭālakādīsu ṭhitāpi unnādiṃsu apphoṭayiṃsu. Iti tasmiṃ khaṇe paṭhavī bhijjamānā samuddo viya saṃkhubbhito sakalanagaraṃ anto ca bahi ca ekaninnādamahosi. Aṭṭhārasaakkhobhiṇīsaṃkhātā manussā mahosathapaṇḍitena kira brahmadatto ca ekasatarājāno ca gahitāti maraṇabhayabhītā attano attano udare bandhasāṭakaṃpi chaḍḍetvā palāyiṃsu. Khandhā vāraṭṭhānaṃ tucchaṃ ahosi. Cūḷanībrahmadatto ekasate khattiye gahetvā attano nagarameva gato. Puna divase pātova nagaradvārāni vivaritvā balanikāyā nagarā nikkhamitvā mahāvilopaṃ disvā kiṃ karoma Paṇḍitāti mahāsattassa ārocayiṃsu. So āha etehi chaḍḍitaṃ dhanaṃ tumhākaṃ pāpuṇāti sabbesaṃ rājūnaṃ santakaṃ rañño detha seṭṭhīnañca kevaṭṭabrāhmaṇassa ca santakaṃ amhākaṃ āharatha avasesaṃ nagaravāsino gaṇhantūti. Tesaṃ mahaggharatanabhaṇḍameva āharantānaṃ aḍḍhamāso vītivatto. Sesaṃ pana catūhi māsehi āhariṃsu. Mahāsatto anukevaṭṭassa mahantaṃ sakkāraṃ akāsi. Tato paṭṭhāya kira mithilānagaravāsino sahiraññasuvaṇṇā jātā. Mahaggharatanāni jātāni.