Tattha orodhā cāti udumbarādeviṃ ādiṃ katvā antepurikā. Abhihārayunti abhiharāpesuṃ pahiṇiṃsūti attho. Bahujjanoti bhikkhave nagaravāsī ca catudvāragāmavāsī ca janapadavāsī ca bahujjano pasanno āsi. Disvā paṇḍitamāgateti paṇḍite mithilaṃ āgate taṃ disvā. Pavattathāti paṇḍitamhi mithilaṃ anuppatte ayaṃ no paṭhamameva paccāmittavasaṅgataṃ rājānaṃ mocetvā pesetvā pacchā ekasatarājāno aññamaññaṃ khamāpetvā samagge katvā cūḷanīrājānaṃ pasādetvā tena dinnadinnaṃ mahantaṃ yasaṃ ādāya āgatoti vatvā tuṭṭhacittena mahājanena pavattito celukkhepo pavattatha.

Atha mahāsatto chaṇāvasāne rājakulaṃ gantvā mahārāja cūḷanīrañño mātarañca deviñca puttañca sīghameva pesetuṃ vaṭṭatīti āha. Rājā tassa vacanaṃ sutvā sādhu tāta pesehīti āha. So tesaṃ tiṇṇaṃ janānaṃ mahantaṃ sakkāraṃ katvā attanā saddhiṃ āgatasenāyapi sakkārasammānaṃ katvā tepi tayo jane mahantena parivārena attano purisehi saddhiṃ pesesi. Raññā attano dinnā satabhariyāyo ca cattāri dāsīsatāni ca nandādeviyā saddhiṃ pesesi attanā saddhiṃ āgataseniṃpi tehi saddhiṃ pesesi. Nandādevī dhītaraṃ āliṅgitvā sīsaṃ cumbitvā āpucchāmi tuvaṃ amma gamissāmi ammāti Vatvā mahantena saddena paridevi. Pañcālacandīpi mātaraṃ vanditvā amma mā maṃ tāva pajahāti parodi. Te mahantena parivārena nagarā nikkhamitvā anupubbena uttarapañcālanagaraṃ sampāpuṇiṃsu. Atha rājā mātaraṃ pucchi kiṃ amma videharaññā te saṅgaho katoti. Tāta kiṃ kathesi so maṃ devatāṭṭhāne ṭhapetvā sakkāramakāsi nandādeviṃpi mātuṭṭhāne ṭhapesi pañcālacandaṃ kaniṭṭhaṃ bhātikaṭṭhāne ṭhapesīti. Taṃ sutvā rājā ativiya tusitvā bahupaṇṇākāraṃ pesesi. Te tato paṭṭhāya ubhopi samaggā sammodamānā vasiṃsūti.

. Mahāummaṅgakhaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ.

Pañcālacandī rañño piyā manāpā ahosi. Sāpi dutiye saṃvacchare puttaṃ vijāyi. Tassa dasame saṃvacchare videharājā kālamakāsi. Bodhisatto tasseva chattaṃ ussāpetvā deva ahaṃ tava ayyakassa cūḷanīrañño santikaṃ gamissāmīti āpucchi. Paṇḍita mā maṃ daharaṃ chadḍetvā gamittha ahaṃ taṃ pituṭṭhāne ṭhapetvā sakkāraṃ karissāmīti. Pañcālacandīpi bodhisattaṃ paṇḍita tumhākaṃ gatakāle aññaṃ paṭisaraṇaṃ natthi mā gamitthāti yāci. Sopi mayā rañño paṭiññā dinnā na sakkā mayā agantunti. Mahājanassa atikalūnaṃ paridevantasseva attano upaṭṭhāke gahetvā nagarā nikkhamitvā uttarapañcālanagaraṃ gato. Rājā paṇḍitassa āgamanaṃ sutvā paccuggantvā mahantena parivārena nagaraṃ pavesetvā mahantaṃ gehaṃ tassa datvā ṭhapetvā paṭhamadinne asītigāme aññaṃ bhogaṃ adāsi. So taṃ rājānaṃ upaṭṭhāsi. Tadā bherī nāma paribbājikā rājagehe paribhuñjati. Sā paṇḍitā vyattā. Tāya mahāsatto na diṭṭhapubbo. Mahosathapaṇḍito kira rājānaṃ upaṭṭhātīti saddameva suṇāti. Tenāpi sā na diṭṭhapubbā. Bherī nāma paribbājikā kira rājagehe bhuñjatīti saddameva suṇāti. Nandādevī pana paṇḍito amhākaṃ piyavippayogaṃ katvā amhe kilamesīti bodhisatte anattamanā ahosi. Sā pañcasatā vallabhitthiyo āṇāpesi tumhe mahosathassa ekaṃ dosaṃ upacāretvā rañño antare paribhindituṃ vāyamathāti. Tā tassa antaraṃ olokentiyo vicaranti. Athekadivasaṃ sā paribbājikā bhuñjitvā nikkhamantī bodhisattaṃ rājūpaṭṭhānaṃ āgacchantaṃ rājaṅgaṇe passi. So taṃ vanditvā ekamantaṃ aṭṭhāṭhi. Sā cintesi ayaṃ kira paṇḍito jānissāma tāvassa paṇḍitabhāvaṃ vā apaṇḍitabhāvaṃ vāti. Hatthamuddāya pañhaṃ pucchantī bodhisattaṃ oloketvā hatthaṃ pasāresi. Sā kira kīdisaṃ paṇḍitaṃ rājā paradesato āñetvā idāni paṭijaggati na paṭijaggatīti manasāva pañhaṃ pucchi. Bodhisatto ayaṃ hatthamuddāya maṃ pañhaṃ pucchatīti ñatvā pañhaṃ visajjento hatthamuṭṭhimakāsi. So kira ayye rājā mama paṭiññaṃ gahetvā pakkosāpetvā idāni daḷhaṃ muṭṭhiva jāto na me adinnapubbaṃ kiñci detīti manasāva pañhaṃ visajjesi. Sā tassa kathaṃ ñatvā hatthaṃ ukkhipitvā attano sīsaṃ parāmasi. Tena idaṃ dasseti paṇḍita sace kilamasi mayaṃ viya kasmā na Pabbajissasīti. Taṃ ñatvā mahāsatto attano kucchiṃ parāmasi. Tena idaṃ dasseti ayye mama posetabbā puttadārā bahū tena na pabbajāmīti. Iti sā hatthamuddāya pañhaṃ pucchitvā attano āvāsameva agamāsi. Mahāsattopi taṃ vanditvā rājūpaṭṭhānaṃ gato. Nandādeviyā payuttā vallabhitthiyo sīhapañjare ṭhitā taṃ kiriyaṃ disvā cūḷanīrañño santikaṃ gantvā deva mahosatho bherīparibbājikāya saddhiṃ ekato hutvā tumhākaṃ rajjaṃ gaṇhitukāmo tumhākaṃ paccatthiko hotīti paribhindiṃsu. Taṃ sutvā rājā āha kiṃ vo diṭṭhaṃ vā sutaṃ vāti. Mahārāja paribbājikā bhuñjitvā pāsādā otarantī mahosathaṃ disvā rājānaṃ hatthatalaṃ viya khalamaṇḍalaṃ viya ca samaṃ katvā rajjaṃ attano hatthagataṃ kātuṃ sakkosīti hatthaṃ pasāresi mahosathopi khaggagahaṇākāraṃ dassento katipāhaccayena rañño sīsaṃ chinditvā rajjaṃ attano hatthagataṃ karissāmīti muṭṭhimakāsi sā sīsamevassa chindāhīti attano hatthaṃ ukkhipitvā sīsaṃ parāmasi mahosatho majjheyeva taṃ chindissāmīti udaraṃ parāmasi mahārāja appamattā hotha paṭhamaṃ mahosathaṃ ghātetuṃ vaṭṭatīti. So tāsaṃ kathaṃ sutvā cintesi na sakkā paṇḍitena mayi dussituṃ paribbājikaṃ pucchitvā jānissāmīti. So puna divase paribbājikāya bhuttakāle taṃ upasaṅkamitvā pucchi ayye kacci vo mahosathapaṇḍito diṭṭhoti. Āma mahārāja hiyyo me ito bhuñjitvā nikkhamantiyā diṭṭhoti. Koci pana vo kathāsallāpo ahosīti. Mahārāja amhākaṃ Sallāpo natthi so pana paṇḍitoti sutvā sace paṇḍito idaṃ jānissatīti hatthamuddāya naṃ pañhaṃ pucchiṃ paṇḍita kacci te rājā pasāritahattho saṃkupitahattho kacci taṃ saṅgaṇhāti na saṃgañhātīti hatthaṃ pasāresiṃ paṇḍito rājā mama paṭiññaṃ gahetvā pakkositvā idāni kiñci na detīti muṭṭhimakāsi athāhaṃ tavaṃ sace kilamasi mayaṃ viya kasmā na pabbajasīti sīsaṃ parāmasiṃ sopi mama posetabbā puttadārā atibahū bahūni udarāni pūretabbāni tena na pabbajāmīti attano kucchiṃ parāmasīti. Kiṃ paṇḍito ayye mahosathoti. Āma mahārāja paṭhavītale añño tādiso paṇḍito nāma natthīti āha. Rājā tassā kathaṃ sutvā taṃ vanditvā uyyojesi. Tassa gatakāle paṇḍito rājūpaṭṭhānaṃ paviṭṭho. Atha naṃ rājā pucchi kacci te paṇḍita bherīparibbājikā diṭṭhāti. Āma mahārāja hiyyo ito nikkhamantiṃ taṃ passiṃ sā hatthamuddhāya evaṃ maṃ pañhaṃ pucchi ahaṃpissā tatheva visajjesinti tāya kathitaniyāmeneva kathesi. Rājā taṃ divasaṃ pasīditvā paṇḍitassa senāpatiṭṭhānaṃ adāsi. Sabbakiccāni tameva paṭicchāpesi. Tassa yaso mahā ahosi. Raññā dinnayasānantareyeva so cintesi raññā ekappahāreneva atimahantaṃ issariyaṃ dinnaṃ rājāno kho pana māretukāmāpi evaṃ karontiyeva yannūnāhaṃ mama suhadayo vā no vāti rājānaṃ vīmaṃseyyaṃ na kho pana añño jānituṃ sakkhissati bherīparibbājikā ñāṇasampannā sā ekenupāyena jānissatīti cintetvā bahūni gandhamālādīni gahetvā Paribbājikāya āvāsaṃ gantvā taṃ pūjetvā vanditvā ayye tumhehi rañño mama guṇakathāya kathitadivasato paṭṭhāya rājā ajjhottharitvā viya mayhaṃ atimahantaṃ yasaṃ deti taṃ kho pana sabhāvena vā no sabhāvena vā detīti na jānāmi sādhu vatassa tumhe ekenupāyena rañño mayi sinehabhāvaṃ jāneyyāthāti āha. Sā sādhūti paṭisuṇitvā puna divase rājagehaṃ gacchamānāva dakarakkhasapañhaṃ nāma cintesi. Evaṃ kirassā ahosi ahaṃ carapuriso viya hutvā upā-yena rājānaṃ pañhaṃ pucchitvā paṇḍitassa suhadayo vā no vāti jānissāmi nanti. Sā gantvā katabhattakiccā nisīdi. Rājāpi taṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Tassā etadahosi sace rājā paṇḍitassa duhadayo bhavissati pañhaṃ me puṭṭho attano duhadayabhāvaṃ mahājanassa majjheyeva kathessati taṃ ayuttaṃ ekamante taṃ pucchissāmīti. Sā raho paccāsiṃsāmi mahārājāti āha. Rājā manusse paṭikkamāpesi. Atha naṃ sā āha mahārāja pañhaṃ taṃ pucchicsāmīti. Pucchatha ayye jānanto kathessāmīti. Atha sā dakarakkhasapañhaṃ pucchantī paṭhamaṃ gāthamāha