atīte bhikkhave bārāṇasiyaṃ brahmadatto nāma rājā rajjaṃ kārento puttassa uparajjaṃ datvā tassa mahantaṃ yasaṃ disvā rajjampi me gaṇheyyāti uppannāsaṅko taṃ pakkosāpetvā na sakkā Tāta idha vasituṃ tavaṃ ito nikkhamitvā yattha te ruccati tattha vasitvā mamaccayena kulasantakaṃ rajjaṃ gaṇhāhīti āha. So sādhūti sampaṭicchitvā pitaraṃ vanditvā nagarā nikkhamitvā anupubbenayeva yamunaṃ gantvā yamunāya ca samuddassa ca pabbatassa ca antare paṇṇasālaṃ māpetvā vanamūlaphalāhāro tattha paṭivasati. Tadā samuddaṭṭhikā nāgabhavane ekā matapatikā nāgamāṇavikā aññāsaṃ sapatikānaṃ yasaṃ oloketvā kilesaṃ nissāya ukkaṇṭhitā nāgabhavanā nikkhamitvā samuddatīre vicarantī rājaputtassa padavalañjaṃ disvā padānusārena gantvā taṃ paṇṇasālaṃ addasa. Tadā rājaputto phalatthāya araññaṃ gato hoti. Sā paṇṇasālaṃ pavisitvā kaṭṭhattharakañca sesaparikhāre ca disvā cintesi idaṃ ekassa pabbajitassa vasanaṭṭhānaṃ bhavissati vīmaṃsissāmi naṃ saddhāpabbajito nu kho no vā sace hi saddhāpabbajito bhavissati nekkhammādhamutto na me alaṅkatasayanaṃ sādiyissati sace kāmābhirato bhavissati na saddhāpabbajito mama sajjitasayanasmiyeva nipajjissati atha naṃ gahetvā attano sāmikaṃ katvā idheva vasissāmīti. Sā nāgabhavanaṃ gantvā dibbapubphāni ceva dibbagandhe ca āharitvā pupphasayanaṃ sajjetvā paṇṇasālāyaṃ pupphupahāraṃ katvā gandhacuṇṇāni vikīritvā paṇṇasālaṃ alaṅkaritvā nāgabhavanameva gatā. Rājaputto sāyaṇhasamayaṃ āgantvā paṇṇasālaṃ paviṭṭho taṃ pavuttiṃ disvā kena nukho imaṃ sayanaṃ sajjitanti phalāphalaṃ paribhuñjitvā aho sugandhāni pupphāni aho sugandhāni Pupphāni manāpaṃ vata me katvā sayanaṃ paññattanti na saddhāpabbajitabhāvena somanassajāto pupphasayane parivatetvā nipanno niddaṃ okamitvā puna divase suriyuggamane uṭṭhāya paṇṇasālaṃ asammajjitvā vanamūlaphalāphalatthāya agamāsi. Tasmiṃ khaṇe nāgamāṇavikā āgantvā milātāni pupphāni disvā kāmādhimutto esa na saddhāya pabbajito sakkā naṃ gaṇhitunti ñatvā porāṇapupphāni nīharitvā aññāni pupphāni āharitvā tatheva pupphasayanaṃ sajjetvā paṇṇasālaṃ alaṅkaritvā caṅkame ca pupphāni vikīritvā nāgabhavanameva gatā. So taṃ divasampi pupphasayane sayitvā puna divase cintesi ko nukho imaṃ paṇṇasālaṃ alaṅkarotīti. So phalāphalatthāya agantvā paṇṇasālāto avidūre paṭicchanne ṭhāne aṭṭhāsi. Itarāpi bahū gandhe ceva pupphāni ca ādāya assamapadaṃ āgacchati. Rājaputto uttamarūpadharaṃ nāgamāṇavikaṃ disvāva paṭibaddhacitto attānaṃ adassetvā tassā paṇṇasālaṃ pavisitvā pupphasayanaṃ sajjanakāle pavisitvā kāsi tavanti pucchi. Sā nāgamāṇavikā nāma sāmīti. Sassāmikā assāmikāsīti pucchi. Sāmi ahaṃ pubbe sassāmikā idāni assāmikā vidhavā jātā tavampana kattha vāsikosīti. Ahaṃ bārāṇasirañño putto brahmadattakumāro nāma tavampana nāgabhavanaṃ pahāya kasmā idha vicarasīti. Sāmi ahaṃ tattha sassāmikānaṃ nāgamānavikānaṃ yasaṃ oloketvā kilesaṃ nissāya ukkaṇṭhitā tato nikkhamitvā sāmikaṃ pariyesantī vicarāmīti. Tena hi bhadde ahampi na saddhāpabbajito Pitarā nīharitattā idhāgantvā viharāmi tavaṃ mā cintayi ahante sāmiko bhavissāmi ubhopi idha samaggasaṃvāsaṃ vasissāmāti. Sā sādhūti sampaṭicchi. Tato paṭṭhāya te ubhopi tattheva samaggasaṃvāsaṃ vasiṃsu. Sā attano ānubhāvena mahārahaṃ gehaṃ māpetvā mahārahaṃ pallaṅkaṃ āharitvā sayanaṃ paññāpesi. So tato paṭṭhāya mūlaphalāphalaṃ akhāditvā dibbannapānameva bhuñjitvā jīvitaṃ kappesi. Aparabhāge nāgamāṇavikā gabbhaṃ paṭilabhitvā puttaṃ vijāyi. Tassa sāgaratīre jātattā sāgarabrahmadattoti nāmaṃ kariṃsu. Tassa padasā gamanakāle nāgamāṇavikā dhītaraṃ vijāyi. Tassā samuddatīre jātattā samuddajāti nāmaṃ kariṃsu. Gate ca pana kālantare atheko bārāṇasivāsī vanacarako taṃ ṭhānaṃ patto katapaṭisanthāro rājaputtaṃ sañjānitvā katipāhaṃ tattha vasitvā deva ahaṃ tumhākaṃ idha vasanabhāvaṃ rājakulassa ārocessāmīti vatvā taṃ vanditvā tato nikkhamitavā nagaraṃ agamāsi. Tadā rājā kālamakāsi. Amaccā tassa sarīrakiccaṃ katvā sattame divase sannipatitvā arājikaṃ rajjaṃ nāma na saṇṭhāti rājaputtassa vasanaṭṭhānaṃ vā atthibhāvaṃ vā natthibhāvaṃ vā na jānāma phussarathaṃ visajjetvā rājānaṃ gahissāmāti mantayiṃsu. Tasmiṃ khaṇe vanacarako nagaraṃ pavisitvā tesaṃ taṃ kathaṃ sutvā amaccānaṃ santikaṃ gantvā ahaṃ rāputtassa santike tayo cattāro divase vasitvā āgatomhīti taṃ pavuttiṃ ācikkhi. Atha taṃ sutvā amaccā tassa sakkāraṃ katvā tena magganāyakena tattha gantvā Katapaṭisanthārā rañño kālakatabhāvaṃ ārocetvā deva rajjaṃ paṭipajjāhīti āhaṃsu. So nāgamāṇavikāya cittaṃ jānissāmīti taṃ upasaṅkamitvā bhadde pitā me kālakato amaccā mayhaṃ chattaṃ ussāpetuṃ idha āgatā gacchāma bhadde ubhopi dvādasayojanikāya bārāṇasiyaṃ rajjaṃ kāressāma tvaṃ soḷasannaṃ itthīsahassānaṃ jeṭṭhakā bhavissasīti āha. Sāmi na sakkā mayā tayā saddhiṃ gantunti. Kiṃ kāraṇāti. Mayaṃ ghoravisā khippakodhā appamattakenapi kujjhāma sapativāso ca nāma bhāriyo sacāhaṃ kiñci disvā vā sutvā vā kuddhā kiñci olokessāmi bhasmamuṭṭhi viya vippakīrissati iminā kāraṇena na sakkā mayā tayā saddhiṃ gantunti. Rājaputto puna divasepi taṃ yācateva. Atha naṃ sā evamāha ahaṃ tāva kenaci pariyāyena na gamissāmi ime pana me puttā nāgakumārā tava sambhavena jātattā manussajātikā sace te mayi sineho atthi imesu appamatto bhava ime kho pana udakavījakā sukhumālā maggaṃ gacchantā vātātapena kilamitvā mareyyuṃ ekannāvaṃ khanāpetvā udakassa pūretvā tāya te udakakīḷaṃ kīḷāpetvā netvā nagarepi tesaṃ anto vatthusamiṃyeva pokkharaṇiṃ kāreyyāsi evaṃ te na kilamissantīti. Sā evañca pana vatvā rājaputtaṃ vanditvā padakkhiṇaṃ katvā putte āliṅgitvā thanantare nipajjāpetvā sīse cumbitvā rājaputtassa niyyā detvā roditvā kanditvā tattheva antarahitā nāgabhavanameva agamāsi. Rājaputtopi domanassappatto assupuṇṇehi nettehi nivesanā Nikkhamitvā akkhīni puñchitvā amacce upasaṅkami. Te taṃ tattheva abhisiñcitvā deva ammahākaṃ nagaraṃ gacchāmāti vadiṃsu. Tena hi sīghaṃ nāvaṃ khanitvā sakaṭaṃ āropetvā udakassa pūretvā udakapiṭṭhe vaṇṇagandhasampannāni nānāpupphāni vikīratha mama puttā udakavījakā te tattha kīḷantā sukhaṃ gamissantīti. Amaccā tathā kariṃsu. Rājā bārāṇasiṃ patvā alaṅkatanagaraṃ pavisitvā soḷasasahassāhi nāṭkitthīhi amaccādīhi ca parivuto mahātale nisīditvā sattāhaṃ mahāpānaṃ pivitvā puttānaṃ atthāya pokkharaṇiṃ kāresi. Te tattha nivaddhaṃ kīḷiṃsu. Athekadivasaṃ pokkharaṇiyaṃ udake pavesiyamāne ekokacchapo pavisitvā nikkhamanaṭṭhānaṃ apassanto pokkharaṇītale nimujjitvā dārakānaṃ kīḷanakāle udakato uṭṭhāya sīsaṃ nīharitvā te oloketvā puna udake nimujji. Te taṃ disvā bhītatasitā pitu santikaṃ gantvā tāta pokkharaṇiyaṃ eko yakkho amhe tāsetīti vadiṃsu. Rājā gacchatha naṃ gaṇhathāti rājapurise āṇāpesi. Te jālaṃ khipitvā kacchapaṃ ādāya rañño dassesuṃ. Kumārā taṃ disvā esa tāta pisāco esa tāta pisācoti viraviṃsu. Rājā puttasinehena kacchapassa kujjhitvā gacchathassa kammakaraṇaṃ karothāti āṇāpesi. Tattheko ayaṃ rājaveriko etaṃ udukkhale pakkhitvā musalehi koṭṭetvā cuṇṇaṃ kātuṃ vaṭṭatīti āha. Ekacce aggimhi tīhi pākehi pacitvā khādituṃ vaṭṭatīti āhaṃsu. Ekacce aṅgāresu uttānaṃ katvā tāpetuṃ vaṭaṭatīti āhaṃsu. Ekacce Antokaṭāheyeva naṃ pacituṃ vaṭṭatīti āhaṃsu. Eko pana udakabhīruko amacco imaṃ kacchapaṃ yamunāya āvaṭṭe pakkhituṃ vaṭṭati tattha mahāvināsaṃ pāpuṇissati evarūpā hissa kammakaraṇā natthīti āha. Kacchapo tassa kathaṃ sutvā sīsaṃ nīharitvā evamāha ambho kinte mayā aparādho kato yo maṃ evarūpaṃ kammakaraṇaṃ vicāresi mayā hi sakkā itare kammakaraṇe sahituṃ ayampana atikakkhalo mā evarūpaṃ avacāti. Taṃ sutvā rājā imaṃ dukkhaṃ etadeva kāretuṃ vaṭṭatīti yamunāya āvaṭṭe khipāpesi. So ekaṃ nāgabhavanagāmiṃ udakavāhaṃ patvā nāgabhavanaṃ agamāsi. Atha naṃ tasmiṃ udakavāhe kīḷantā dhataraṭṭhassa nāgarañño puttā nāgamāṇavakā disvā gaṇhatha naṃ dāsanti āhaṃsu. So cintesi ahaṃ bārāṇasīrañño hatthā muñcitvā idāni evarūpānaṃ pharusānaṃ nāgānaṃ hatthaṃ patto kena nukho upāyena muñceyyanti. So attheko upāyo ahaṃ musāvādaṃ katvā muñceyyanti cintetvā tumhe dhataraṭṭhassa nāgarañño santikā hutvā kasmā maṃ evaṃ vadetha ahaṃ cittacūḷo nāma kacchapo bārāṇasirañño dūto dhataraṭṭhassa santikaṃ āgato amhākaṃ rājā dhataraṭṭhassa dhītaraṃ dātukāmo maṃ pahiṇi tassa maṃ dassethāti āha. Te saddahitvā somanassajātā taṃ ādāya rañño santikaṃ gantvā tamatthaṃ ārocesuṃ. Rājā ānetha nanti taṃ pakkosāpetvā taṃ disvāva anattamano hutvā evarūpo lāmakasarīro dūtakammaṃ kātuṃ na sakkotīti āha . Taṃ sutvā kacchapo kimpana mahārāja dūtehi nāma Tālappamāṇehi bhavitabbaṃ sarīraṃ hi khuddakaṃ vā mahantaṃ vā appamāṇaṃ gatagataṭṭhāne kammanipphādanameva pamāṇaṃ iti mahārāja amhākaṃ rañño bahū dūtā thale kammaṃ manussā karonti ākāse pakkhino karonti udake ahaṃ cittacūḷo nāma ṭhānantarappatto rājavallabho gāmaparibhogo mā maṃ paribhavathāti attano guṇaṃ vaṇṇesi. Atha naṃ dhataraṭṭho pucchi kena panatthena raññā pesitosīti. Mahārāja amhākaṃ rājā maṃ evamāha mayā sakalajambūdīpehi rājūhi saddhiṃ mittadhammo kato idāni dhataraṭṭhena nāgarājena saddhiṃ mittadhammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti mama dhītaraṃ samuddajaṃ dhataraṭṭhassa dammīti vatvā maṃ pahiṇi tumhe papañcaṃ akatvā mayā saddhiṃyeva purise pesetvā divasaṃ vavaṭṭhapetvā dārikaṃ gaṇhathāti. So tusitvā tassa sakkāraṃ kāretvā tena saddhiṃ cattāro nāgamāṇavake pesesi gacchatha tumhe rañño vacanaṃ sutvā divasaṃ vavaṭṭhapetvā ethāti. Te sādhūti vatvā kacchapaṃ gahetvā nāgabhavanā nikkhamiṃsu. Kacchapo yamunāya ca bārāṇasiyā ca antare ekampadumasaraṃ disvā ekenupāyena palāyitukāmo evamāha bho nāgamāṇavakā amhākaṃ rājā ca puttadārā cassa maṃ udake carantaṃ rājanivesanaṃ gataṃ disvā padumāni no dehi bhiṃsamūlāni dehīti yācanti ahaṃ tesaṃ atthāya tāni gaṇhissāmi tumhe ettha maṃ visajjetvā maṃ apassantāpi puretaraṃ rañño santikaṃ gacchatha ahaṃ vo tattheva passissāmīti. Te tassa kathaṃ saddahitvā taṃ visajjesuṃ. So tattha ekamante niliyi. Itarepi naṃ adisvā rañño santikaṃ gato bhavissatīti saññāya māṇavakavaṇṇena rājānaṃ upasaṅkamiṃsu.